Следете не

На денешен ден

На денешен ден: 9 јануари

Објавено пред

на

1792 – Руско-турската војна, која започна во август 1787 година, заврши со мирот во Јаши, а Русија се прошири до Днестар.

1793.- Французинот Жан Пјер Бланшар го направи својот прв лет со балон над Северна Америка.

1804.- Турците пред манастирот Моравица го убиле српскиот архимандрит Георгиј Ѓорѓевиќ Хаџи-Ѓеро, народен првак во областа Рудник. Шест дена подоцна започнало „колењето на кнезовите“, кое го забрзало избувнувањето на Првото српско востание.

1856.- Роден е Стеван Стојановиќ Мокрањац, композитор и музички педагог, хорот на белградското пејачко друштво, еден од основачите на првото „Српско музичко училиште“ (1899) (Музичко училиште „Мокрањац“) и член на Српската кралска академија. . Неговото дело се смета за најзначајно во развојот на народната музика во 19 век („Руковети“, „Приморски напјеви“, „Литургија“).

1873.- Умре Чарлс Луј Наполеон III, внук на Наполеон Бонапарта, претседател на Франција од 1848 до 1852 година и император до 1870 година.За време на неговото владеење Франција ги окупирала Ница и Савој и го започнала колонијалното освојување на Индокина. Започнала и војната против Прусија, но тој бил заробен на 1 октомври 1870 година во битката кај Седан и бил соборен. Откако склучил мир со Прусија во 1871 година, тој емигрирал во Англија и умрел.

1878.- Во српско-турската војна српската војска влегла во Ниш, а Турците се предале следниот ден, со што завршило турското владеење во тој град. Борбите траеле 25 дена, а пресудна била победата на Браничевската бригада на Чегра.

1878.- Умре Виторио Емануеле II (Виторио), првиот владетел на обединета Италија, популарниот „Padre della patria“, кој прогласил парламентарна монархија по неговото доаѓање на тронот во 1861 година.

1908.- Роден е француската писателка Симон Бовоар, автор на романи, драми и филозофски есеи „Мандарини“, „Сите мажи се смртни“, „Другиот пол“, мемоари „Сеќавања на добро образована девојка“ животен сопатник на филозофот Жан Пол Сартр.

1913.- Роден е Ричард Никсон, единствениот американски претседател кој поднесе оставка под закана за смена. Тој стана претседател на САД во 1969 година, беше реизбран во 1972 година, а во 1974 година поднесе оставка поради аферата за прислушување на опозицијата „Вотергејт“. Тој ги нормализираше односите со Кина во 1972 година.

1922.- Роден е државникот и писател Ахмед Секу Туре, првиот претседател на Гвинеја по независноста во 1958 година. Тој е еден од основачите на Африканската демократска унија (1946), Демократската партија на Гвинеја (1947 година), а на чело на Африканската унија е оттогаш. 1956. Генерална конфедерација на црните африкански работници. Бил член на Територијалното собрание на Гвинеја во 1953 година, а во 1956-1958 година. Националното собрание на Франција.

1942.- Во Петровград (Зрењанин), Кикинда и други места во Банат, Германците во Втората светска војна стрелале 150 комунисти и партизански симпатизери. Истиот ден, унгарските окупаторски власти започнаа масовни апсења и убиства на Срби од другата страна на реката Тиса. 60 Срби беа застрелани во Ѓурѓево кај Жабаљ, Сајкаш и Господинци.

1945.- Американските трупи слетаа во Лузон, најголемиот остров на Филипините, за време на Втората светска војна. Борбите завршија на 15 август со капитулација на јапонските сили.

1953.- Потона јужнокорејски брод при што се удавија 349 луѓе.

1962.- СССР и Куба потпишаа трговски договор според кој Куба добиваше стоки по повластени, ниски цени до 1991 година.

1978.- Во Иран започна исламската револуција, соборувајќи го Шах Реза Пахлави една година подоцна.

1992.- Србите ја прогласија „Република на српскиот народ во БиХ“ како „федерална единица на Југославија“. Претходно, босанските муслимани и Хрвати одлучија да побараат од Европската заедница да ја признае независноста на Босна и Херцеговина.

1996.- Прекинат е хуманитарниот мост кон Сараево, најголемиот во историјата на авијацијата по советската блокада на Берлин (1948). За време на три и пол години од војната во Босна, повеќе од 160.000 тони помош беа испорачани со 13.000 летови до градот, кој беше под опсада и оган од српските сили.

1999.- Членовите на Сфор го убиле босанскиот Србин Драган Гаговиќ, обвинет пред Меѓународниот суд на правдата во Хаг за воени злосторства извршени во војната во БиХ (1992-1995).

2002.- САД ја укина забраната за продажба на оружје на СР Југославија, воведена во 1996 година.

2002 – Владата на САД започна истрага за банкротот на мултинационалната компанија за дистрибуција на електрична енергија Енрон, најголемиот банкрот во историјата на САД.

2003.- Во извештајот до Советот за безбедност на ОН, инспекторите за оружје Ханс Бликс и Мохамед Ел Барадеј изјавија дека досега не нашле докази дека Ирак поседува или развива хемиско, биолошко или нуклеарно оружје.

2004.- Турција потпиша протокол за укинување на смртната казна дури и во случај на војна, што беше првиот чекор во започнувањето на преговорите за нејзиниот пристап во ЕУ.

2005.- Палестинците го избраа Махмуд Абас за наследник на нивниот долгогодишен лидер Јасер Арафат.

2005.- Суданската исламистичка влада и бунтовниците од југот потпишаа мировен договор со кој заврши најдолгата граѓанска војна во Африка во последните 21 година.

2007.- Јапонија го основа Министерството за одбрана за прв пат по Втората светска војна.

2007.- Умре Ивао Такамото, аниматор кој создава ликови за цртаните филмови Скуби-Ду, „Семејството Кременко“ и „Џетсонови“. За време на неговата шестдецениска кариера, тој соработуваше на некои од најпознатите играни и телевизиски цртани за Дизни и тимот на Хана-Барбер.

2009.- Советот за безбедност на Обединетите нации усвои резолуција со која се повикува на итен прекин на огнот во Појасот Газа. Таму, под нападите на израелската армија на 27 декември 2008 година, загинаа 750 Палестинци, а илјадници беа ранети.

2011.- Во авионска несреќа во близина на северозападниот ирански град Орумија загинаа 77 луѓе. Во авионот имало 106 патници и членови на екипажот.

2015.- Умре австралискиот актер Род Тејлор, познат по улогите во „Птици“ на Алфред Хичкок и „Забриски Поинт“ на Микеланџело Антониони. Глумеше и во југословенскиот филм „Партизани“ со Адам Веста, Бриони Фарел и Бата Живојиновиќ.

На денешен ден

6 јули – На денешен ден

Објавено пред

на

1415.- Чешкиот реформатор Јан Хус бил запален како еретик на клада во Констанца за неговото теолошко-полемичко дело „За црквата“. Бил ректор на универзитетот во Прага (1402), го реформирал чешкиот јазик и правопис.

1533.- Умрел Лодовико Ариосто (Лодовико), автор на витешкиот еп „Бесниот Орландо“. Тој се смета за најголем поет на италијанската ренесанса.

1535.- Англискиот хуманист и писател Томас Мор бил погубен како предавник, бидејќи не се согласувал со црковната политика на кралот Хенри VIII (Хенри). Во 1935 година, Католичката црква го прогласи за светец. Автор е на политичко-филозофското дело „Утопија“ во кое ја претстави идејата за идеална човечка заедница.

1885.- Францускиот биолог и хемичар Луј Пастер за прв пат успешно ја администрира вакцината против беснило на човечко суштество, деветгодишниот Џозеф Мајстер од Алзас.

1893.- Умре францускиот писател Ги де Мопасан (Гај, Мопасан), еден од најзначајните автори на кратката форма во светската литература („Дунда“, „Страсти“, „Налица“, „Стапици“).

1908.- Во Турција започна „Младотурската револуција“ под водство на помлади офицери и интелектуалци незадоволни од владеењето на султанот Абдул Хамид II.

1919.- Првиот авион што го премина Атлантикот, британскиот воздушен брод „Р-34“ слета на Рузвелтово поле во Њујорк.

1923.- Официјално беше објавено основањето на СССР (Сојуз на Советските социјалистички републики), врз основа на одлуката на Првиот сојузен конгрес на Советите на крајот на 1922 година.

1928.- Во Њујорк беше одржана премиерата на филмот „Светлините на Њујорк“, првиот звучен филм во историјата на кинематографијата.

1944 – 167 луѓе загинаа во пожар предизвикан од пожар во главниот шатор на циркусот Ringling Brothers и Barnum & Bailey во американскиот град Хартфорд, Конектикат.

1962.- Умре Вилијам Фокнер, еден од најзначајните современи американски писатели. Неговиот литературен опус најмногу ја претставува сагата за судбината на американскиот југ. Добитник е на Нобеловата награда за литература во 1949 година („Сарторис“, „Шум и бес“, „Светлина во август“, „Коњанички гамбит“, „Диви палми“).

1964.- Британскиот протекторат во Африка, Нјасаланд, под името Малави, стана независна земја во рамките на Британскиот Комонвелт.

1967.- Во Нигерија започна граѓанска војна поради прогласувањето независност на Источна Нигерија (Биафра). Повеќе од милион луѓе загинаа во двегодишната војна.

1971.- Умре легендарниот американски џез-музичар, трубач и пејач Луис „Сачмо“ Армстронг (Луис Сачмо), најзначајната личност во историјата на џезот. Кариерата ја започна во 1918 година, а бројните турнеи низ светот му ја донесоа неофицијалната титула амбасадор на добра волја.

1973.- Умре германскиот диригент Ото Клемперер, еден од најзначајните диригенти на 20 век, особено познат по изведбите на делата на Бетовен.

1988.- Во експлозијата на нафтената платформа „Пајпер Алфа“ во британскиот дел на Северното Море загинаа 167 лица.

1990.- Бугарскиот претседател Петар Младенов поднесе оставка поради обвинувањата дека наредил тенкови да ги разбијат антивладините протести.

1999.- Припадниците на меѓународните мировни сили во Босна го уапсија Радослав Брѓанин, лидерот на Народната партија и пратеник во Собранието на Република Српска, во Бања Лука и го предадоа на Меѓународниот суд за воени злосторства во Хаг.

2000.- Собранието на Сојузна Република Југославија ги усвои амандманите на Уставот со кои на тогашниот претседател Слободан Милошевиќ му овозможи повторно да се кандидира за претседател на Сојузна Република Југославија.

2000.- Топлотен бран што ја зафати Југозападна Европа, со температури на воздухот до 45 Целзиусови степени, предизвика смрт на 25 луѓе и многу пожари.

2003 – Либерискиот претседател Чарлс Тејлор ја прифати понудата за азил во Нигерија. Неговото заминување беше условот на американскиот претседател Џорџ Буш за вклучување на САД во воспоставувањето мир во таа западноафриканска земја, која веќе 14 години ја тресат конфликти.

2005.- Од Улцињ до Дубровник и Сплит започна првата редовна автобуска линија од Црна Гора до Хрватска, по 14-годишен прекин поради војната во поранешна Југославија.

2005.- Умре Клод Симон, француски писател и добитник на Нобеловата награда во 1985 година.

2006.- По 44 години, Индија и Кина го отворија граничниот премин „Нату Ла“.

2007.- По 16 години прекин, вратена е автобуската линија меѓу Белград и Тузла.

2009.- По речиси 30 години, Јованка Броз, вдовицата на поранешниот претседател на СФР Југославија, Јосип Броз Тито, доби пасош и лична карта.

2011.- Британската кралица Елизабета Втора зборуваше на Генералното собрание на ОН во Њујорк, за прв пат по 50 години.

2012 – Поранешниот аргентински диктатор Хорхе Рафаел Видела беше осуден на 50 години затвор за кражба на бебиња од затвореници за време на владеењето на воената хунта и нејзината војна против левичарските дисиденти. Видела беше на чело на Аргентина од 1976 до 1981 година. За време на владеењето на воената хунта загинаа околу 13.000 луѓе.

2020 – Почина Енио Мориконе, италијанскиот композитор познат по музиката за „шпагети вестерните“ на Серџо Леоне („За тупаница долари“, „За еден долар повеќе“ и „Добриот, лошиот, грдиот“). иновативните партитури радикално ја менуваат музиката за филмот.

Прочитај повеќе...

На денешен ден

5 јули – На денешен ден

Објавено пред

на

1596.- Англиските морнари го опустошиле шпанскиот брег и го ограбиле Кадиз, пристаниште кое добило првокласно значење со откривањето на Америка.

1811.- Венецуела стана првата јужноамериканска земја која прогласи независност од Шпанија.

1830.- Во походот против Алжир, Французите го зазеле градот Алжир. Алжир остана под француска власт до 1962 година, кога северноафриканската земја стекна независност.

1865.- Вилијам Бут ја основал „Христијанската мисија“ во Лондон, која подоцна била наречена „Армија на спасот“ и главно била ангажирана во хуманитарна работа. Таа беше многу активна во периодот по Втората светска војна.

1865.- Во Велика Британија беше донесен првиот закон за ограничување на брзината во светот – две милји на час.

1879.- Роден е американскиот тенисер и политичар Двајт Дејвис, министер за војна (1925-29). Тој го основал тенискиот натпревар „Дејвис куп“ во 1900 година.

1880.- Роден е чешкиот виолинист и композитор Јан Кубелик, кој го споредувале со Паганини поради неговиот виртуозен стил (шест концерти за виолина, Американска симфонија).

1889.- Умре писателот Јаков Игњатовиќ, зачетникот на реализмот во српската литература. Пишувал песни, културно-историски написи, патописи, романи и раскази и уредувал српски весници и српски Летопис („Вечен младоженец“, „Трпен спасен“, „Милан Наранџиќ“).

1889.- Роден е францускиот писател, сликар и режисер Жан Кокто. Како експериментатор ги поминал сите фази на модерната уметност – кубизам, дадаизам, надреализам, а поради различноста на неговите дела се смета за корифа на францускиот дух („Орфеј“, „Страшни деца“, „Петел и Арлекин“). Станал член на Француската академија во 1955 година.

1891.- Роден е хрватскиот поет Августин Тин Ујевиќ, кој со својата лирика и боемски живот го одбележа периодот меѓу двете светски војни во југословенската литература („Лелек себра“, „Колајна“, „Жедан камен на студенцу“).

1901.- Роден е рускиот театарски режисер и актер Сергеј Владимирович Обрастов, основач на Државниот централен куклен театар. Режирал повеќе од 50 куклени претстави, кои се сметаат за антологиски дела од тој театарски жанр.

1911.- Роден е францускиот државник Жорж Помпиду, претседател на Франција (1969-74) по пензионирањето на Шарл де Гол. Како близок соработник на Де Гол, неговиот шеф на кабинет и премиер од 1962 до 1968 година, тој најмногу ги следел идеите на неговиот познат претходник.

1932.- Во Португалија, Антонио де Оливеира Салазар стана премиер, кој во 1933 година воспостави профашистичка диктатура, која заврши дури во 1974 година, четири години по неговата смрт.

1943.- Со германската офанзива од правецот на Орел и Харков против советските позиции, започнала битката Курск-Орел, една од најголемите во Втората светска војна.

1959.- Индонезискиот претседател Ахмед Сукарно го распушти парламентот, го суспендираше Уставот од 1950 година и воспостави диктатура.

1975.- Американскиот тенисер Артур Еш стана првиот црнец победник на турнирот Вимблдон.

1975.- Зеленортските Острови добија независност по 500 години португалско владеење.

1977.- Во Пакистан беше извршен воен удар со кој генерал Мохамад Зиа ул-Хак го собори премиерот Зулфикар Али Буто.

1980.- Шведскиот тенисер Бјорн Борг го освои турнирот Вимблдон по петти пат по ред.

1994.- Палестинскиот лидер Јасер Арафат (Јасер), кој пристигна на Западниот Брег по 27 години егзил, најави создавање на држава Палестина на територијата под палестинска самоуправа, со главен град во источен Ерусалим.

2001.- Македонските власти и вооружените албански бунтовници постигнаа договор за прекин на огнот. Мировниот договор со кој заврши повеќемесечниот конфликт во Македонија беше потпишан на 13 август во Охрид.

2002.- Почина легендарниот бејзбол играч Тед Вилијамс (Вилијамс), еден од најголемите „бокали“ на сите времиња и последен Американец кој постигнал 400 „хитови“ во една сезона.

2003.- Две Чеченки поставија експлозив на рок фестивал на московскиот аеродром Тушино. Во експлозијата загинаа 16 лица, меѓу кои и женски терористи, а 60 беа повредени.

2004.- Во Индонезија беа одржани првите директни претседателски избори, шест години по завршувањето на 32-годишната диктатура на поранешниот претседател Сухарто.

2007 – Белгискиот кривичен суд го осуди поранешниот армиски мајор на Руанда Бернард Нтукахаг на 20 години затвор за убиство на десет Белгијци – мировници на ОН и неодреден број цивили во Руанда, на почетокот на геноцидот во 1994 година.

2015.- На референдумот во Грција, граѓаните ги отфрлија мерките за штедење понудени од меѓународните кредитори во замена за финансиска помош за спас на економијата.

2018 – Осум Бошњаци беа осудени пред Судот на Босна и Херцеговина на затворски казни од пет до десет години за воени злосторства извршени врз српски и хрватски цивили во логорите во областа на општина Сараево Хаџиќи во периодот од мај 1992 година. до јануари 1996 година.

Прочитај повеќе...

На денешен ден

4 јули – На денешен ден

Објавено пред

на

1190.- Англискиот крал Ричард Лавовското срце (Ричард) и францускиот крал Филип II (Филип) ја започнале Третата крстоносна војна. Во таа војна им се придружил германско-римскиот император Фредерик I Барбароса (Фридрик).

1631.- Во Париз е отворена агенција за вработување, прва во светот. 1753.- Роден е францускиот пронаоѓач Жан Пјер Франсоа Бланшар (Жан Пјер Франсоа Бланшар), кој во 1785 година заедно со Џон Џефрис (Џон Џефрис) прв го прелета Ла Манш со балон.

1776.- На Континенталниот конгрес во Филаделфија беше потпишана Американската декларација за независност. Тој ден во САД се слави како Ден на независноста.

1799.- Роден е шведско-норвешкиот крал Оскар I (Оскар), кој за време на неговото владеење (1844-59) ја водел политиката на шведска неутралност и обединување на скандинавските земји.

1807.- Роден е италијанскиот револуционер Џузепе Гарибалди (Џузепе), водач на движењето за независност и обединување на Италија. Во 1860 година, со легендарна кампања со своите волонтери („илјада црвени кошули“), тој ја ослободи Сицилија од владеењето на Бурбон и триумфално влезе во Неапол во септември. Бил избран за претставник на Рим во 1874 година, но ги одбил почестите на кралот Виктор Емануел, титулите војвода и маршал.

1826.- На ист ден починаа поранешните американски претседатели Џон Адамс (1797-1801) и Томас Џеферсон (1801-09).

1848.- Објавен е „Комунистичкиот манифест“ на Карл Маркс (Маркс) и Фридрих Енгелс (Фридрих).

1848.- Умре францускиот писател и дипломат Франсоа Рене Шатобриан (Франсоа, Шатобриан). Тој се смета за творец на францускиот модерен литературен стил и јазик. Рафинираниот стилист во делото „Спомени од зад гробот“, во своите политички записи, ги негира достигнувањата на француската буржоаска револуција и рационализмот во филозофијата.

1903.- Отворен е првиот пацифички телеграфски кабел, помеѓу Сан Франциско и Манила.

1927.- Родена е италијанската филмска актерка Џина Лолобриџида, првата ѕвезда на италијанската кинематографија по Втората светска војна („Фанфан Лала“, „Убавините на ноќта“, „Леб, љубов и имагинација“, „Провинциска девојка“).

1934.- Умрела Марија Кири Склодовска, француска научничка со полско потекло. Таа ги откри радиоактивните елементи радиум и полониум. Првата Нобелова награда за физика ја поделила во 1903 година со нејзиниот сопруг Пјер и Бекерел, а втората ја добила за хемија во 1911 година.

1943.- Полскиот генерал и политичар Владислав Сикорски (Владислав), шеф на владата во егзил и за време на Втората светска војна врховен командант на полските вооружени сили на Запад, загина во авионска несреќа во Гибралтар под неразјаснети околности.

1946.- Филипините се стекнаа со независност по 47 години владеење на САД.

1976.- Израелските командоси упаднаа на аеродромот Ентебе во Уганда и ослободија 102 заложници од францускиот патнички авион киднапиран од арапски екстремисти. Убиени се четворица командоси, седум од 10-те киднапери и околу 20 војници од Уганда.

1979.- Поранешниот алжирски претседател Ахмед Бен Бела (Бела) беше ослободен по 14 години домашен притвор. Тој беше првиот претседател на независна Алжир (1963), а беше отстранет од власт од Хуари Бумедиен со државен удар во 1965 година.

1997.- Американската вселенска сонда „Патфајндер“ беше слета на Марс.

1999.- Алжирскиот претседател Абделазиз Бутефлика (Бутефлика) даде амнестија на илјадници муслимански воени затвореници.

2000.- Умре еден од најпознатите полски писатели и антикомунисти Густав Херлинг-Груџински.

2001 – Со цел да се стави крај на 18-годишната граѓанска војна, за време на која животот го загубија речиси два милиони луѓе, суданската влада ја прифати либиско-египетската мировна иницијатива. Сепак, тоа не доведе до крај на војната.

2001 – 145 луѓе загинаа во авионска несреќа во Сибир.

2008.- Авион на кинеска компанија слета на меѓународниот аеродром Таојуан на северот на Тајван, со што официјално беше воспоставен воздушниот сообраќај меѓу Кина и Тајван по речиси шест децении. Политичките конфликти меѓу Кина и Тајван траат од 1949 година, кога поддржувачите на стариот режим го „одвоија“ Тајван од комунистичка Кина.

2011 – Почина Ото фон Хабсбург (Ото фон), најстариот син на последниот австроунгарски император Чарлс I. Роден во 1912 година, тој беше сведок на падот на неговото семејство, кое беше принудено да замине во егзил по Првата светска војна. Имал германско, австриско и унгарско државјанство.

Прочитај повеќе...

Facebook

Последни објави

Македонија4 часа

РКЕ денес одлучи цените на горивата да останат непроменети

Малопродажните цени на бензините ЕУРОСУПЕР БС-95 и ЕУРОСУПЕР БС-98, како и на ЕУРОДИЗЕЛ (Д-Е V) и на Екстра лесното масло...

Свет4 часа

Хакери украле податоци на милијарда кинески граѓани

Хакерски напади на сите страни. Звучи сензационално, па дури и малку нереално, но тоа е токму реалноста. Само неколку дена...

Гејминг5 часа

Diablo Immortal сè уште заработува повеќе од милион долари дневно

Досега дури и птиците на гранката знаат дека обожавателите на Diablo воопшто не се задоволни кога станува збор за играта...

Кичево5 часа

Викенд програма @Република 96250

Петок (08/07/2022) во Клуб Република 96250 уживајте во електронските звуци предводени од „Andreja Salpe“ со почеток во 21:00 часот. „The...

Магазин5 часа

TikTok се откажува од своите планови

Додека TikTok изгледа како незапирлива машина за забава, барем еден дел од понудата на компанијата не работи како што се...

Магазин6 часа

PayPal ги прекинува бесплатните Friends & Family плаќања за деловни сметки

PayPal одлучи да ја ограничи функцијата што им овозможува на корисниците да добиваат пари без да плаќаат дополнителни провизии. Од...

Автомобили6 часа

Автомобилите на Tesla конечно се подготвени за македонските патишта, ја добија опцијата за откривање дупки

Компанијата Tesla започна со испорачување на нова софтверска надградба која, барем теоретски, би можела значително да го подобри квалитетот и...

Хроника6 часа

Во близина на авто-камп Струга во охридско езеро, било забележано удавено лице

Вчера на ден 05.07.2022 во 14.50 часот во СВР Охрид  пријавено е дека на плажа во близина на авто-камп кај...

На денешен ден19 часа

6 јули – На денешен ден

1415.- Чешкиот реформатор Јан Хус бил запален како еретик на клада во Констанца за неговото теолошко-полемичко дело „За црквата“. Бил...

Хороскоп20 часа

Денешен Хороскоп (6 јули) – среда

Овен Неискреноста во вашата околина станува неподнослива. Не ја префрлајте вината на другите луѓе бидејќи тие ве лажат само онолку...

НАЈЧИТАНИ