На денешен ден
12 февруари – На денешен ден
1804.- Почина филозофот Имануел Кант, основачот на германската класична филозофија, еден од највлијателните филозофи чие дело доведе до револуционерни промени.
1809.- Роден е Абрахам Линколн, претседател на САД од 1860 до 15 април 1865 година, кога бил убиен во Вашингтон од фанатичен поддржувач на ропството. Од 1861 до 1865 година ја водел граѓанската војна против отцепените јужни држави и успеал да ја зачува Унијата, а во 1863 година прогласил укинување на ропството во САД.
1818 – Чиле прогласи независност од Шпанија.
1832.- Пацифичките острови Галапагос се припоени кон Еквадор.
1851 – Едвард Харгрејвс (Едвард Харгрејвс) најде злато во Самерхил Крик во Нов Јужен Велс, предизвикувајќи „златна треска“ во Австралија.
1882.- Роден е сликарот Љубомир Ивановиќ. Тој значајно придонел за развојот на графиката и цртежот во српското сликарство, а неговите дела со мотиви од Србија и Македонија, покрај уметничката вредност, имаат и исклучителна документарна вредност.
1899.- Германија ги купи од Шпанија Каролинските Острови и Маријанските Острови во Пацификот.
1912.- Последниот кинески император Пу Џи (Ји) од династијата Манчу абдицирал, Кина станала република, а прв претседател бил Сун Јат Сен (Јат).
1942.- За време на Втората светска војна, германските војници убиле 42 затвореници кои избегале од логорот кај Ниш, а 105 успеале да побегнат. Во знак на одмазда беа застрелани 850 луѓе.
1953.- СССР ги прекина дипломатските односи со Израел по бомбардирањето на советската амбасада во Тел Авив.
1961.- Припадниците на сепаратистичкото движење Катанга наводно го убиле премиерот на Конго и национален херој Патрис Лумумба (Патрис). Датумот и околностите под кои е убиен никогаш не се откриени.
1973.- Северен Виетнам ја ослободи првата група американски воени затвореници за време на Виетнамската војна.
1974.- Во Москва беше уапсен рускиот писател Александар Солженицин, добитник на Нобеловата награда за литература во 1970 година, а следниот ден му беше одземено советското државјанство и беше протеран од земјата. По две децении во емиграција во Вермонт (САД), се вратил во Русија во 1994 година.
1979.- Во патничкиот авион „Ер Родезија“ што беше соборен од герилците во таа земја загинаа 59 лица.
1986.- САД го екстрадираа воениот злосторник во СФР Југославија Андрија Артуковиќ, министер за внатрешни работи на усташката влада на Независната држава Хрватска во Втората светска војна. Југословенските власти го обвинија Артуковиќ, кој избега од земјата по војната, за воени злосторства извршени врз цивили, од кои повеќето Срби и Евреи.
1993 – Поранешниот претседател на Мали, Муса Траоре (Муса) и тројца високи офицери беа осудени на смрт за масовни убиства во 1991 година.
1999.- Американскиот Сенат го ослободи претседателот Бил Клинтон од обвиненијата за лажно сведочење и попречување на правдата, завршувајќи ја неговата „сексуална афера“ со Моника Левински по една година и избегнувајќи го неговото отповикување.
1999.- Полска, Унгарија и Чешка се приклучија на НАТО како први поранешни членки на Варшавскиот пакт, воено-политичкиот советски блок.
2002.- Пред Меѓународниот суд за воени злосторства во Хаг, започна судењето на поранешниот претседател на Србија и СР Југославија, Слободан Милошевиќ, првиот шеф на држава на кој му се судеше пред Меѓународниот суд. Во мај 1999 година, Милошевиќ беше обвинет за злосторства против човештвото, кршење на законите и правилата за војна и геноцид за време на војните во Хрватска во 1992 година и во Босна во 1992-95 година. а во Косово во 1999. Почетокот на „процесот на векот“ го следеа повеќе од илјада најголеми светски медиуми.
2002.- Пакистанските власти го уапсија милитантниот исламист Ахмад Омар Саид Шеик, британски државјанин, главниот осомничен за киднапирањето на американскиот новинар Даниел Перл, кој известуваше за Волстрит журнал.
2003 – 30 луѓе загинаа, а 160 беа повредени во судирите меѓу армијата и бунтовничката полиција и другите демонстранти за време на протестите во Ла Паз (Боливија).
2004 – Светската здравствена организација потврди дека тестовите докажале дека смртоносниот птичји грип, кој уби многу луѓе, не може да се пренесе од човек на човек.
2012 – Грчкиот парламент ги усвои клучните мерки за штедење и Законот за отпишување на долгот, кој го бараа странските кредитори за да и се овозможи на грчката држава да избегне банкрот. Во масовните нереди кои следеа по демонстрациите за време на седницата на Собранието беа повредени 120 лица, опожарени се 45 згради, меѓу кои и две историски кина, а урнати се десетици продавници и кафулиња во центарот на Атина.
2013 – Сменетиот киргистански претседател Курманбек Бакиев беше осуден во отсуство на 24 години затвор за злосторства што ги направил додека бил на власт.
2013 – Северна Кореја изврши подземна нуклеарна проба.
2016 – Поглаварот на Римокатоличката црква, папата Франциско и поглаварот на Руската православна црква, Кирил, ја потпишаа Декларацијата за верско единство во Хавана и повикаа на итна акција за помош на христијаните во Ирак и Сирија.
2017 – За нов претседател на Германија пратениците го избраа Франк-Валтер Штајнмаер, кој претходно беше министер за надворешни работи.
На денешен ден
Времеплов: На денешен ден – 27 ноември
На денешен ден 27 ноември, важни историски настани кои се случиле во различни години и делови од светот. Еве краток преглед на клучните теми и значење на овие настани по хронолошки ред по векови:
19. век
1879
-
Францускиот парламент бил преместен од Версај во Париз.
1895
-
Алфред Нобел во Париз го напишал својот тестамент, оставајќи големо богатство за развој на науката, литературата и мирот. Нобеловата награда се доделува од 1901 година.
20. век
1910-1930
1912
-
Шпанија воспоставила протекторат над Мароко.
1919
-
Во Неџија, Бугарија по Првата светска војна потпишала договор со кој:
-
Добруџа ѝ припаднала на Романија,
-
Источна Тракија на Грција,
-
Струмица, Димитровград и Босилеград на Кралството СХС.
-
1926
-
Ахмед Бен Зогу во Тирана потпишал договор со Италија, ставајќи ја Албанија под италијански протекторат.
1930-1950
1940
-
Нацистичка Германија ја анектирала француската покраина Лорена.
-
Во Романија, профашистичката „Железна гарда“ убила над 60 соработници на кралот Карол II, меѓу кои и поранешниот премиер Николае Јорго.
1941
-
Последните италијански сили во тврдината Гондар (Етиопија) капитулирале пред Сојузниците, кои заробиле 23.000 војници.
1942
-
Француската флота во Тулон била потопена за да не падне во германски раце.
1945
-
Норвешка станала членка на Обединетите нации.
1950-1970
1953
-
Хусо Хоџиќ, учесник во НОБ, прогласен за народен херој.
1968
-
Југословенската армија и полиција ги потиснале албанските демонстрации во Косово, одржани на Денот на знамето, со барање покраината да добие статус на република.
1970-1990
1970
-
Во Манила, колумбиски сликар преправен во свештеник се обидел да го убие папата Павле VI.
1974
-
На Телевизија Белград била емитувана првата епизода од „Коцки, коцки, коцки“.
1978
-
Поранешниот надзорник Ден Вајт ги убил градоначалникот Џорџ Москоне и политичарот Харви Милк во Сан Франциско.
1983
-
Колумбиски Боинг 747 се урнал кај Мадрид; загинале 181 лице.
1989
-
Колумбиски Боинг 727 експлодирал во лет; загинале сите 107 патници и членови на екипажот.
1990
-
Џон Мејџор станал премиер на Велика Британија и лидер на Конзервативната партија.
1990-2000
1991
-
Советот за безбедност на ОН овластил распоредување на УНПРОФОР во поранешна Југославија.
-
Во Пном Пен толпа го нападнала лидерот на Црвените Кмери Кије Самфан, кој бил евакуиран во Бангкок.
1996
-
Поради протестите против изборни фалсификати, властите ги затвориле Радио Б92 и Радио Индекс; работата ја продолжиле на 5 декември.
-
Над 90 рудари загинале во експлозија на гас во јагленокоп во кинеската провинција Шанкси.
1997
-
Судири кај Србица и во селото Резница: убиени двајца полицајци и еден Албанец, четворица полицајци ранети.
21. век
2000
-
Норвешкиот крал Харолд го отворил Лердалскиот тунел, најдолг патен тунел во светот (16.900 м).
-
Агенцијата за СИДА на ОН објавила дека од почетокот на пандемијата починале над 21 милион луѓе.
2001
-
НАСА објавила откривање атмосфера на планета оддалечена 150 милиони светлосни години – прво директно откривање надвор од Сончевиот систем.
-
Официјално бил отворен каспискиот нафтоводен систем за транспорт до Новоросијск.
2004
-
Вселенскиот патријарх Вартоломеј I ги примил моштите на Свети Златоуст и Свети Григориј од папата Јован Павле II.
2005
-
Прва трансплантација на лице извршена во Амиен, Франција.
2006
-
Во Јасеновац бил отворен Образовен центар и Меморијален музеј со нова изложба за жртвите од логорот.
-
Канадскиот парламент го признал Квебек како „посебна нација во рамките на Канада“.
На денешен ден
Светот на денешен ден (20 ноември)
1531 – Капелскиот мировен договор ја утврдува конфесионалната поделба на Швајцарија.
1780 – Велика Британија објави војна на Холандија поради снабдувањето на американските бунтовници.
1818 – Симон Боливар ја прогласи независноста на Венецуела од Шпанија.
1873 – Обединување на Будим и Пешта во главниот град Будимпешта.
1903 – Демонстрации во Белград против режимот на кралот Александар Обреновиќ.
1910 – Франциско I. Мадеро повика на револуција и се прогласи за претседател на Мексико.
1917 – Украина беше прогласена за република.
1917 – Почеток на Битката кај Камбре во Првата светска војна.
1919 – Во Берлин нелегално започна првиот конгрес на младински организации и беше основана Комунистичката младинска интернационала.
1924 – Задушено курдското востание во Турција.
1962 – Кенеди ја укина американската блокада на Куба и формално ја заврши Кубанската ракетна криза.
1991 – Однесувањето на околу 260 луѓе од болницата во Вуковар до Овчара од страна на ЈНА.
1999 – Кина го лансира својот прв вселенски брод.
2003 – Експлозија на неколку бомби во Истанбул; уништен британскиот конзулат.
2003 – Уапсен Мајкл Џексон за наводна сексуална експлоатација на малолетници.
На денешен ден
Светот на денешен ден (18 ноември)
Среден век и големи откритија
-
1477 – Основан е рускиот град Екатеринбург.
-
1493 – Кристофер Колумбо за првпат го здогледува Порторико; следниот ден се истоварува и островот го нарекува Сан Хуан Батиста.
18. и 19. век
-
1739 – Со Белградскиот договор Отоманската империја го враќа Белград и териториите северно од Западна Морава.
-
1865 – Во Њујорк се објавува расказот на Марк Твен: „Прославената скокачка жаба од округот Калаверас“.
Почеток на 20. век
-
1903 – САД потпишуваат договор со Панама за неограничено користење на Панамскиот канал.
-
1905 – Принцот Чарлс од Данска станува крал на Норвешка под името Хакон VII.
-
1909 – САД испраќаат два воени брода во Никарагва по масакрот што го наредил диктаторот Хозе Сантос Зелаја.
-
1910 – Започнува Мексиканската селска револуција, предводена од Панчо Виља и Емилијано Сапата.
Првата светска војна и последици
-
1918 – Латвија прогласува независност.
-
1918 – Белгиската армија повторно влегува во Брисел по четиригодишна германска окупација.
1920-ти и 1930-ти
-
1926 – Џорџ Бернард Шо ги одбива парите од Нобеловата награда.
-
1928 – Во Њујорк е прикажан „Паробродот Вили“, првиот анимиран филм со Мики Маус.
-
1936 – Германија и Италија ја признаваат владата на Франциско Франко во Шпанија.
Втора светска војна и по неа
-
1941 – Прв судир меѓу четници и партизани во Хрватска, во Почитељ.
-
1943 – 440 авиони на британските Кралски воздухопловни сили го бомбардираат Берлин, со минимална штета.
-
1945 – На изборите во Бугарија победува комунистичкиот Отечествен фронт.
Втора половина на 20. век
-
1959 – Премиера на филмот „Бен-Хур“ во Њујорк.
-
1969 – „Аполо 12“ слетува на Месечината – второ успешно слетување на човечка мисија.
-
1971 – „Лед Цепелин“ го објавува својот безнасловен албум („Led Zeppelin IV“).
-
1978 – Масовното самоубиство во Џонстаун: 913 жртви.
-
1982 – Боксерот Дук Ку Ким умира по мечот со Реј Манчини, што предизвикува реформи во боксот.
-
1987 – Пожар во лондонската метро-станица Кингс Крос: 31 загинат.
-
1988 – Претседателот Реган потпишува закон со кој дилерите на дрога можат да бидат осудени на смрт.
-
1990 – Првите општи избори во СР Босна и Херцеговина.
Распадот на Југославија
-
1991 – ЈНА го освојува Вуковар.
-
1991 – Мате Бобан ја прогласува „Хрватска заедница Херцег-Босна“.
-
1991 – Македонското собрание го усвојува Уставот, прогласувајќи независност.
-
1993 – Јужноафриканските лидери го одобруваат уставот што го означува крајот на апартхејдот.
Кон крајот на векот
-
1996 – Пожар во тунелот под Ла Манш.
-
1998 – Алис Мекдермот ја добива Националната награда за книга за „Шармантниот Били“.
-
1999 – На самитот на ОБСЕ во Истанбул е усвоена Повелбата за европска безбедност.
21. век
-
2002 – Тимот на Ханс Бликс пристигнува во Ирак како ОН-инспектори за нуклеарно оружје.
-
2003 – Хашкиот трибунал го обвинува Милан Бабиќ за злосторства против човештвото; подоцна осуден на 13 години.
-
2003 – Последна седница на коалицијата ДОС во Белград.
-
2004 – Русија го ратификува Протоколот од Кјото.
-
2004 – Чешка укинува задолжителен воен рок и преминува на професионална армија.
-
2006 – Тони Блер признава дека интервенцијата во Ирак била грешка.
-
2006 – Поплави во авганистанската покраина Бадгис: 53 загинати.
-
Кичево14 часаКичевски „ЈКП Комуналец“ ги засука ракавите за почисто и поубаво Кичево во пресрет на новогодишните празници
-
Кичево2 денаОВР Кичево поднесе кривична за лице од скопско, најдена банкарска картичка употребил за купување на производи
-
Хороскоп1 денХороскоп за петок (28 ноември)
-
Lifestyle2 дена„Travelers Cycling Macedonia“ – Кичево ја лансира првата андроид мобилна апликација за велосипедизам во Македонија
-
Македонија2 денаБензините остануваат исто, додека Дизелот од ноќеска со нова намалена цена за литар
-
Македонија2 денаАМСМ: На патниот правец Отешево – Сирхан, поради одрон на патот, сообраќајот се одвива по една сообраќајна лента
-
Култура17 часаДенес започнува Божиќниот пост кој трае 40 дена и завршува на денот кога се слави Христовото раѓање, Лесни и богоугодни пости!
-
На денешен ден2 денаВремеплов: На денешен ден – 27 ноември
