На денешен ден
2 февруари – На денешен ден
1509.- Португалците под команда на Франциско де Алмеида ја уништиле муслиманската флота во битката кај Диу и воспоставиле контрола во индиските води.
1536.- Шпанскиот истражувач Педро де Мендоза (Мендоза) го основал градот Буенос Аирес, главен град на Аргентина од 1880 година, на устието на реката Ла Плата.
1709.- Шкотскиот морнар Александар Селкрик (Александар) бил спасен од напуштениот остров во Пацификот каде што пристигнал во 1704 година по бродолом. Неговата приказна го инспирирала Даниел Дефо (Даниел) да го напише романот „Робинзон Крусо“.
1808.- Наполеонските трупи го окупираа Рим откако папата Пиј VII одби да го признае Кралството Неапол под француска власт и да се приклучи на сојузот против Велика Британија. Во 1809 година, Наполеон потоа го однел папата во заробеништво во Фонтенбло. Папската држава била обновена по падот на Наполеон во 1814 година.
1834.- Српскиот принц Милош Обреновиќ го објави третиот Хатишериф на турскиот султан Махмуд II, кој го обликуваше политичкиот статус и правниот карактер на Кнежевството Србија. Со тој документ кон Србија биле припоени шест нахии, а кнезот Милош добил достоинство на српски и наследен кнез со посебна беретка.
1848.- Со мирот во градот Гвадалупе Идалго заврши двегодишната војна меѓу Мексико и САД. Поразеното Мексико им ги отстапи Тексас, Ново Мексико, Аризона и Калифорнија на САД.
1878.- Грција и објави војна на Турција.
1895.- Умре српскиот писател Љубомир Ненадовиќ, кој се вбројува меѓу најчитаните српски писатели во втората половина на 19 век. Роден во едно од најистакнатите семејства во Србија, тој припаѓа на првата генерација српски интелектуалци образовани во странство. Во неговиот книжевен опус, патописите („Писма од Германија“, „Писма од Италија“, „За Црногорците“) се сметаат за највредни.
1907.- Умрел рускиот хемичар Дмитриј Иванович Менделеев, кој станал еден од најистакнатите научници во своето време со откривањето на периодичниот систем на хемиски елементи (1869), според кој својствата на хемиските елементи зависат од нивната атомска тежина.
1920.- Со мировниот договор во Дорпат (Тарт), Советска Русија ја призна независноста на Естонија, која беше под руски суверенитет од 1721 година. Советските трупи ја окупираа таа земја во јуни 1940 година, по што Естонија стана составен дел на СССР.
1924.- Умре српскиот писател Алекса Шантиќ, автор на антологиските песни „Остани овде“, „Емина“, „Вечер на училиште“. Припаѓал на мостарскиот круг околу книжевното списание „Зора“, кое го започнал со Јован Дучиќ и Светозар Ќоровиќ.
1943.- Во близина на Сталинград (Волгоград), советската Црвена армија ја принудила германската Шеста армија да капитулира по шестмесечни борби. Со тоа заврши една од клучните битки во Втората светска војна.
1964.- Умре српскиот писател, критичар и преведувач Милан Богдановиќ, професор на Универзитетот во Белград, член на Српската академија на науките и уметностите. Го уредуваше весникот „Република“ и списанијата „Данас“, „Српски книживје гласник“, „Књижевне новине“. Бил директор на Српскиот народен театар во Нови Сад и Народниот театар во Белград. Целокупните негови дела се објавени во пет книги под наслов „Старо и ново“.
1970.- Умре англискиот филозоф, математичар и писател Бертранд Расел (Расел), еден од основачите на аналитичката филозофија, основач и претседател на Меѓународниот суд за утврдување воени злосторства во Виетнамската војна. Бил ангажиран во борба за мир и разоружување, поради што двапати бил апсен. Добитник е на Нобеловата награда за литература во 1950 година.
1978.- Двајца советски космонаути од вселенското летало Salyut извршија операција на полнење гориво во отворен простор, за прв пат во историјата на вселенските летови.
1986.- Во Кнежеството Лихтенштајн, жените за првпат гласаа на парламентарни избори.
1990.- Јужноафриканскиот претседател Фердинанд де Клерк ја укина забраната за Африканскиот национален конгрес на Нелсон Мандела.
1996.- Умре американскиот актер и актер Џин Кели, ѕвезда на холивудските мјузикли („Американец во Париз“, „Танц на дождот“).
1997.- Полицијата во Белград со водени топови ги растера мирните демонстрации на граѓаните кои од ноември 1996 година секојдневно протестираа поради одбивањето на властите да ја признаат победата на опозицијата на локалните избори во Србија.
2002.- Холандскиот принц Вилем-Александар (Вилем-Александар) се оженил со Максима Зорегиета, Аргентинка чиј татко бил член на хунтата, со што ја оживувал традицијата на контроверзните бракови на холандското кралско семејство.
2003 – Во силна експлозија во Лагос, Банката на Нигерија беше уништена, а најмалку 33 лица загинаа. После тоа избувнаа големи немири, бидејќи стотици луѓе се бореа да земат пари од пропаднатата банка.
2004.- Умре британскиот историчар Алан Булок (Булок), автор на биографијата на нацистичкиот водач Адолф Хитлер: „Хитлер: студија за тиранијата“.
2005.- Умре Макс Шмелинг, боксерската легенда и првиот европски светски шампион. Поранешниот германски боксер ја освои титулата светски шампион во 1930 година победувајќи го Џек Шарки. Неговиот познат нокаут од 1936 година, исто така на легендарниот американски боксер Џо Луис во 12. рунда од мечот, влезе во историјата на боксот.
2007.- Почина пијанистот Џо Хантер, добитник на три музички награди „Греми“.
2008 – Неколку илјади луѓе протестираа во Анкара против планот на турската влада да им дозволи на студентките да носат муслимански шамии на универзитетите, што се сметаше за воведување порадикална форма на исламот.
2009.- Либискиот лидер Моамер ел Гадафи беше избран за претседател на Африканската унија. Пред неколку години, Гадафи се залагаше за проект за обединета африканска влада, како единствен начин за африканските земји да се борат против сиромаштијата и да ги смират конфликтите без мешање на Западот.
2014 – Американскиот актер и режисер, оскаровец Филип Сејмур Хофман, познат по улогите во филмовите „Капоте“, „Сомничење“, „Талентираниот господин Рипли“, „Магнолија“, „Големиот Лебовски“…
2015 – Меѓународниот суд на правдата во Хаг ги отфрли барањата на Хрватска против Србија и Србија против Хрватска за геноцид.
2018 – Десет мигранти се удавија, а 90 исчезнаа откако бродот што го превезуваа во Европа се преврте недалеку од брегот на Либија.
2020 – На Филипините е потврдена смрт од корона вирусот, прва надвор од Кина.
На денешен ден
Времеплов: На денешен ден – 27 ноември
На денешен ден 27 ноември, важни историски настани кои се случиле во различни години и делови од светот. Еве краток преглед на клучните теми и значење на овие настани по хронолошки ред по векови:
19. век
1879
-
Францускиот парламент бил преместен од Версај во Париз.
1895
-
Алфред Нобел во Париз го напишал својот тестамент, оставајќи големо богатство за развој на науката, литературата и мирот. Нобеловата награда се доделува од 1901 година.
20. век
1910-1930
1912
-
Шпанија воспоставила протекторат над Мароко.
1919
-
Во Неџија, Бугарија по Првата светска војна потпишала договор со кој:
-
Добруџа ѝ припаднала на Романија,
-
Источна Тракија на Грција,
-
Струмица, Димитровград и Босилеград на Кралството СХС.
-
1926
-
Ахмед Бен Зогу во Тирана потпишал договор со Италија, ставајќи ја Албанија под италијански протекторат.
1930-1950
1940
-
Нацистичка Германија ја анектирала француската покраина Лорена.
-
Во Романија, профашистичката „Железна гарда“ убила над 60 соработници на кралот Карол II, меѓу кои и поранешниот премиер Николае Јорго.
1941
-
Последните италијански сили во тврдината Гондар (Етиопија) капитулирале пред Сојузниците, кои заробиле 23.000 војници.
1942
-
Француската флота во Тулон била потопена за да не падне во германски раце.
1945
-
Норвешка станала членка на Обединетите нации.
1950-1970
1953
-
Хусо Хоџиќ, учесник во НОБ, прогласен за народен херој.
1968
-
Југословенската армија и полиција ги потиснале албанските демонстрации во Косово, одржани на Денот на знамето, со барање покраината да добие статус на република.
1970-1990
1970
-
Во Манила, колумбиски сликар преправен во свештеник се обидел да го убие папата Павле VI.
1974
-
На Телевизија Белград била емитувана првата епизода од „Коцки, коцки, коцки“.
1978
-
Поранешниот надзорник Ден Вајт ги убил градоначалникот Џорџ Москоне и политичарот Харви Милк во Сан Франциско.
1983
-
Колумбиски Боинг 747 се урнал кај Мадрид; загинале 181 лице.
1989
-
Колумбиски Боинг 727 експлодирал во лет; загинале сите 107 патници и членови на екипажот.
1990
-
Џон Мејџор станал премиер на Велика Британија и лидер на Конзервативната партија.
1990-2000
1991
-
Советот за безбедност на ОН овластил распоредување на УНПРОФОР во поранешна Југославија.
-
Во Пном Пен толпа го нападнала лидерот на Црвените Кмери Кије Самфан, кој бил евакуиран во Бангкок.
1996
-
Поради протестите против изборни фалсификати, властите ги затвориле Радио Б92 и Радио Индекс; работата ја продолжиле на 5 декември.
-
Над 90 рудари загинале во експлозија на гас во јагленокоп во кинеската провинција Шанкси.
1997
-
Судири кај Србица и во селото Резница: убиени двајца полицајци и еден Албанец, четворица полицајци ранети.
21. век
2000
-
Норвешкиот крал Харолд го отворил Лердалскиот тунел, најдолг патен тунел во светот (16.900 м).
-
Агенцијата за СИДА на ОН објавила дека од почетокот на пандемијата починале над 21 милион луѓе.
2001
-
НАСА објавила откривање атмосфера на планета оддалечена 150 милиони светлосни години – прво директно откривање надвор од Сончевиот систем.
-
Официјално бил отворен каспискиот нафтоводен систем за транспорт до Новоросијск.
2004
-
Вселенскиот патријарх Вартоломеј I ги примил моштите на Свети Златоуст и Свети Григориј од папата Јован Павле II.
2005
-
Прва трансплантација на лице извршена во Амиен, Франција.
2006
-
Во Јасеновац бил отворен Образовен центар и Меморијален музеј со нова изложба за жртвите од логорот.
-
Канадскиот парламент го признал Квебек како „посебна нација во рамките на Канада“.
На денешен ден
Светот на денешен ден (20 ноември)
1531 – Капелскиот мировен договор ја утврдува конфесионалната поделба на Швајцарија.
1780 – Велика Британија објави војна на Холандија поради снабдувањето на американските бунтовници.
1818 – Симон Боливар ја прогласи независноста на Венецуела од Шпанија.
1873 – Обединување на Будим и Пешта во главниот град Будимпешта.
1903 – Демонстрации во Белград против режимот на кралот Александар Обреновиќ.
1910 – Франциско I. Мадеро повика на револуција и се прогласи за претседател на Мексико.
1917 – Украина беше прогласена за република.
1917 – Почеток на Битката кај Камбре во Првата светска војна.
1919 – Во Берлин нелегално започна првиот конгрес на младински организации и беше основана Комунистичката младинска интернационала.
1924 – Задушено курдското востание во Турција.
1962 – Кенеди ја укина американската блокада на Куба и формално ја заврши Кубанската ракетна криза.
1991 – Однесувањето на околу 260 луѓе од болницата во Вуковар до Овчара од страна на ЈНА.
1999 – Кина го лансира својот прв вселенски брод.
2003 – Експлозија на неколку бомби во Истанбул; уништен британскиот конзулат.
2003 – Уапсен Мајкл Џексон за наводна сексуална експлоатација на малолетници.
На денешен ден
Светот на денешен ден (18 ноември)
Среден век и големи откритија
-
1477 – Основан е рускиот град Екатеринбург.
-
1493 – Кристофер Колумбо за првпат го здогледува Порторико; следниот ден се истоварува и островот го нарекува Сан Хуан Батиста.
18. и 19. век
-
1739 – Со Белградскиот договор Отоманската империја го враќа Белград и териториите северно од Западна Морава.
-
1865 – Во Њујорк се објавува расказот на Марк Твен: „Прославената скокачка жаба од округот Калаверас“.
Почеток на 20. век
-
1903 – САД потпишуваат договор со Панама за неограничено користење на Панамскиот канал.
-
1905 – Принцот Чарлс од Данска станува крал на Норвешка под името Хакон VII.
-
1909 – САД испраќаат два воени брода во Никарагва по масакрот што го наредил диктаторот Хозе Сантос Зелаја.
-
1910 – Започнува Мексиканската селска револуција, предводена од Панчо Виља и Емилијано Сапата.
Првата светска војна и последици
-
1918 – Латвија прогласува независност.
-
1918 – Белгиската армија повторно влегува во Брисел по четиригодишна германска окупација.
1920-ти и 1930-ти
-
1926 – Џорџ Бернард Шо ги одбива парите од Нобеловата награда.
-
1928 – Во Њујорк е прикажан „Паробродот Вили“, првиот анимиран филм со Мики Маус.
-
1936 – Германија и Италија ја признаваат владата на Франциско Франко во Шпанија.
Втора светска војна и по неа
-
1941 – Прв судир меѓу четници и партизани во Хрватска, во Почитељ.
-
1943 – 440 авиони на британските Кралски воздухопловни сили го бомбардираат Берлин, со минимална штета.
-
1945 – На изборите во Бугарија победува комунистичкиот Отечествен фронт.
Втора половина на 20. век
-
1959 – Премиера на филмот „Бен-Хур“ во Њујорк.
-
1969 – „Аполо 12“ слетува на Месечината – второ успешно слетување на човечка мисија.
-
1971 – „Лед Цепелин“ го објавува својот безнасловен албум („Led Zeppelin IV“).
-
1978 – Масовното самоубиство во Џонстаун: 913 жртви.
-
1982 – Боксерот Дук Ку Ким умира по мечот со Реј Манчини, што предизвикува реформи во боксот.
-
1987 – Пожар во лондонската метро-станица Кингс Крос: 31 загинат.
-
1988 – Претседателот Реган потпишува закон со кој дилерите на дрога можат да бидат осудени на смрт.
-
1990 – Првите општи избори во СР Босна и Херцеговина.
Распадот на Југославија
-
1991 – ЈНА го освојува Вуковар.
-
1991 – Мате Бобан ја прогласува „Хрватска заедница Херцег-Босна“.
-
1991 – Македонското собрание го усвојува Уставот, прогласувајќи независност.
-
1993 – Јужноафриканските лидери го одобруваат уставот што го означува крајот на апартхејдот.
Кон крајот на векот
-
1996 – Пожар во тунелот под Ла Манш.
-
1998 – Алис Мекдермот ја добива Националната награда за книга за „Шармантниот Били“.
-
1999 – На самитот на ОБСЕ во Истанбул е усвоена Повелбата за европска безбедност.
21. век
-
2002 – Тимот на Ханс Бликс пристигнува во Ирак како ОН-инспектори за нуклеарно оружје.
-
2003 – Хашкиот трибунал го обвинува Милан Бабиќ за злосторства против човештвото; подоцна осуден на 13 години.
-
2003 – Последна седница на коалицијата ДОС во Белград.
-
2004 – Русија го ратификува Протоколот од Кјото.
-
2004 – Чешка укинува задолжителен воен рок и преминува на професионална армија.
-
2006 – Тони Блер признава дека интервенцијата во Ирак била грешка.
-
2006 – Поплави во авганистанската покраина Бадгис: 53 загинати.
-
Кичево2 денаКичевски „ЈКП Комуналец“ ги засука ракавите за почисто и поубаво Кичево во пресрет на новогодишните празници
-
Хороскоп1 денХороскоп за сабота (29 ноември)
-
Култура2 денаДенес започнува Божиќниот пост кој трае 40 дена и завршува на денот кога се слави Христовото раѓање, Лесни и богоугодни пости!
-
Спорт15 часа(ФОТО) „ФК Напредок“ и официјално со победа го заврши есенскиот дел од натпреварите против екипата на „ФК Ренова“ на гостински терен
-
Хороскоп8 часаХороскоп за недела (30 ноември)
-
Магазин2 денаЗа напредување на вашите мускули при вежбање, следните вообичаени грешки треба да ги одбегнувате
-
Свет1 денРуските власти предупредуваат дека целосно ќе ја блокираат апликацијата за пораки „WhatsApp“
-
Македонија20 часаСпречен канал на илегално внесување на ловечка муниција на Граничен премин Стар Дојран, лишени од слобода три лица
