Следете не

На денешен ден

(28 февруари) – На денешен ден

Објавено пред

на

1832.- Во Белград е основана Националната библиотека на Србија како составен дел на Државната печатница. Библиотеката тогаш била под Министерството за образование, а од 1871 година е самостојна институција. Одлуката за основањето ја донел кнезот Милош Обреновиќ.

1844.- Топ експлодира на брод за време на проекцијата на новата фрегата Принстон, подготвена од американската морнарица на реката Потомак, при што загинаа државниот секретар, секретарот на морнарицата и неколку други владини претставници на САД.

1862.- Во Србија е донесен првиот закон за адвокатура.

1869.- Умре францускиот писател и дипломат Алфонс де Ламартин, еден од најголемите лиричари на романтизмот. Слава му донесе првата книга „Поетски медитации“ (1820), а потоа и најважната збирка „Поетска и религиозна хармонија“ со познатата „Химна на ноќта“ во превод на Његош. Во прозниот дел „Патот кон исток“ со сочувство ја опиша Србија и нејзината борба за слобода.

1916.- Заврши префрлањето на поголемиот дел од српската војска од околу 140.000 војници од окупирана Србија во Првата светска војна на островот Крф. Закрепната во следните месеци, реорганизираната и вооружена српска војска се вратила да се бори на Солунскиот фронт во летото истата година. За време на повлекувањето низ Албанија во декември 1915 година, повеќе од 200.000 војници и цивили умреле од глад, исцрпеност и зима.

1922.- Велика Британија официјално ја прогласи независноста на Египет, но ја задржа контролата над Суецкиот канал и одбраната на земјата.

1931.- Членот на Долниот дом, Освалд Мозли, ја основа Новата партија, која една година подоцна стана Британска фашистичка унија.

1933.- Еден ден по палењето на Рајхстагот, Хитлер го убедил германскиот претседател Пол фон Хинденбург да го потпише Законот за одбрана на народот и државата, со кој се укинуваат личните слободи, слободата на говорот и печатот и правото на собирање. Во следните неколку дена беа уапсени повеќе од четири илјади комунисти.

1941.- Во егзил умре поранешниот шпански крал Алфонсо XIII. Одбивајќи да абдицира во 1931 година, кога републиканците победија на шпанските избори, кралот беше принуден да ја напушти земјата.

1948.- Последните британски трупи ја напуштија Индија. Во 1947 година, лабуристичката влада ја укина британската власт над Индија.

1953.- Во Анкара, Југославија, Грција и Турција потпишаа договор за политичка, економска и воена соработка, познат како Балкански сојуз.

1974.- САД и Египет ги обновија дипломатските односи по седумгодишен прекин.

1975.- Во големата железничка несреќа во Велика Британија загинаа 42 патници кога воз со полна брзина удри во ограда на лондонската станица Мургејт.

1986.- Во центарот на Стокхолм е убиен шведскиот премиер и лидер на Социјалдемократската партија, Улоф Палме. Еден од најпопуларните европски политичари во тоа време, тој беше убиен на улица додека со сопругата се враќаше дома од кино.

1991.- 42-дневната Заливска војна заврши со борбата на САД и нивните сојузници со Ирак. Ирачките сили беа принудени да го напуштат Кувајт, кој го окупираа на 1 август 1990 година.

1991.- Српскиот национален совет и Извршниот совет на ДЗР Краина одлучија да го одделат ДЗР Краина од Република Хрватска и да останат во Југославија.

1993.- Американските воени транспортери го исфрлија првиот товар со хуманитарна помош за храна и лекови над источна Босна, започнувајќи ја „Операцијата Падобран“ во Босна и Херцеговина разурната од војна.

1994.- Во зоната на забранети летови над Босна и Херцеговина западно од Бања Лука, два американски авиони Ф-16 соборија четири српски авиони Галеб.

1997.- Земјотрес потресе повеќе од 20 села во Иран, при што загинаа најмалку 1.000 луѓе.

1998.- Во областа Дреница во Косово започнаа судирите меѓу српските безбедносни сили и косовските Албанци, членови на илегалната Ослободителна војска на Косово, по убиството на четворицата српски полицајци во близина на Глоговац и Србица.

2004.- Африканските лидери се договорија на самит да формираат африкански мултинационални сили способни да интервенираат низ Африка за да стават крај на граѓанските војни и да го спречат геноцидот.

2008.- Српското Министерство за правда испрати барање до Руската Федерација за екстрадиција на Марко Милошевиќ и Мирјана Марковиќ, син и сопруга на Слободан Милошевиќ. Против нив во Србија се покренати неколку истраги, меѓу кои и обвиненија за шверц на тутун.

2009.- На 85-годишна возраст умре норвешкиот архитект Свере Фен, познат по комбинирањето на модерните форми и скандинавската традиција. Во 1997 година ја добива наградата Прикер за својата работа, едно од најзначајните признанија во областа на архитектурата.

2011.- Почина француската актерка Ана Жирардо, позната по улогите во филмовите на познати режисери како Лукино Висконти (Роко и неговите браќа), Клод Лелуш, Марк Ферери и Андреа Кајато. Добитник е на неколку француски филмски награди, меѓу кои и три Цезари.

2011.- На 90-годишна возраст умре американската актерка Џејн Расел, секс симбол во средината на минатиот век. Таа имаше забележителни улоги во вестерн „Одметник“ и култниот филм на Хауард Хокс, „Мажите претпочитаат русокоси“.

2021.- Сликата „Средба со задоволството“ на белгискиот надреалистички сликар Рене Магрит е продадена на аукција во Лондон за 22,4 милиони евра.

На денешен ден

20 мај – На денешен ден

Објавено пред

на

1347 – Римската народна трибина Кола ди Риенцо ја прогласи Римската република протерување на благородниците од градот. Следната година, Риенко бил принуден да го напушти Рим. Неговиот лик го инспирирал Рихард Вагнер за операта „Риенко“.

1349.- Цар Душан објавил кодекс со кој се утврдуваат општите принципи на организацијата на српската држава. 1498.- Португалскиот морепловец Васко де Гама пристигна во пристаништето Каликатус во југозападна Индија, откривајќи нова морска рута околу Кејп Добра Надеж.

1506.- Умре италијанскиот морепловец Кристофоро Колумбо, кој ја откри Америка на своето патување до Новиот свет.

1799.- Роден е францускиот писател Оноре де Балзак. Како протагонист на реалистичен роман, тој создаде опус од стотици книги под заеднички наслов „Човечка комедија“ во кои опиша ликови од различни сфери на животот.

1806.- Роден е англискиот филозоф и економист Џон Стјуарт Мил, еден од основачите на политичката економија и застапник на утилитаризмот во етиката. Во логиката го усовршил истражувањето на причинско-последичните односи меѓу појавите („Принципи на политичката економија“, „Систем на логика“, „Утилитаризам“).

1834.- Умрел францускиот генерал и државник Маркиз Ла Фајет, доброволец во Американската револуционерна војна од 1777 година, кој по враќањето во Франција во 1789 година бил командант на Националната гарда.

1867.- Британската кралица Викторија го постави камен-темелникот на Ројал Алберт Хол во Лондон.

1881.- Роден е полскиот генерал и политичар Владислав Сикорски, кој организирал полски емигранти да се борат против Хитлер за време на Втората светска војна.

1882.- Во Виена е потпишан договор за Тројниот сојуз на Германија, Австро-Унгарија и Италија.

1902.- Американските трупи ја напуштија Куба по воспоставувањето на републиканското владеење. Првиот претседател на републиката беше Томас Естрада Палма (Томас).

1915.- Роден е израелскиот генерал и политичар Моше Дајан. Во Арапско-израелската војна од 1948-49 година. тој командуваше со војниците на сирискиот и ерусалимскиот фронт, а во англо-француско-израелскиот напад врз Египет во 1956 година ги предводеше израелските трупи во инвазијата на Синај. За време на шестдневната израелско-арапска војна во 1967 година, тој беше министер за одбрана.

1920.- Убиен е мексиканскиот претседател Венустиано Каранза. Нов претседател на Мексико стана Адолфо де ла Хуерта.

1922.- Најмалку 90 луѓе загинаа кога британскиот брод „Египет“ потона по судир во густа магла со францускиот брод „Сена“. Бродот носел и злато и сребро во вредност од милион фунти.

1927.- Во Џеда беше потпишан мировен договор со кралот Ибн Сауд, со кој се призна независноста на Саудиска Арабија.

1941.- Во Втората светска војна, Италија го припоила Которскиот залив со дел од округот Дубровник и го нарекол провинција Бока Которска.

1956.- Првата хидрогенска бомба беше фрлена од авион над островот Бикини во Тихиот Океан.

1958.- Умре Ѓуро Салај, еден од основачите на Комунистичката партија на Југославија и прв претседател на Обединетите синдикати на Југославија (1945).

1980.- На референдумот за независност од Квебек, 60 отсто од гласачите гласаа против отцепување.

1985.- Филмот „Татко на службен пат“ на југословенскиот режисер Емир Кустурица ја освои Златната палма на 38. Меѓународен филмски фестивал во Кан.

1989.- Српскиот парламент донесе одлука за издавање заем за економско заживување на Србија. Заемот никогаш не им беше вратен на кредиторите, а српската економија пропадна во следната деценија.

1995 – Заирската влада воспостави карантин во регионот погоден од смртоносниот вирус ебола.

1997.- Турската армија соопшти дека убила 1.300 Курди во еднонеделната офанзива во северен Ирак.

1999.- Во воздушен напад на НАТО во Белград беше уништена болница, при што загинаа тројца пациенти и беа оштетени неколку амбасадорски резиденции.

2000 – Последната донаторска конференција за Босна и Херцеговина, одржана во седиштето на ЕУ во Брисел, собра 850 милиони американски долари. Вкупно 5,1 милијарди долари се собрани за реконструкција во поранешната југословенска република по тригодишната војна (1992-1995).

2000.- Тајван го инаугурира претседателот Чен Шуи-биан, првпат во кинеската историја демократски избран опозициски лидер да положи заклетва како шеф на државата.

2002 – Источен Тимор прогласи независност по повеќе од четири и пол века странска доминација и 32 месеци администрација на ОН.

2003.- Поранешниот пилот на Југословенската народна армија (ЈНА) Емир Шишиќ беше осуден на доживотен затвор во Рим за убиство на пет дипломати, од кои четворица Италијанци, за соборување на авион на Европската унија во Хрватска во 1992 година. Казната беше преиначена во 15 години затвор, а со одлука на италијанските власти во 2006 година беше префрлен во Србија на продолжување на издржувањето на казната, каде две години подоцна доби условно ослободување.

2005.- Умре францускиот филозоф Пол Рикер, хуманист и автор на околу 30 книги, меѓу кои и „Правилото на метафората“. Рикер беше најпознат по својата работа на полето на феноменологијата.

2010 – Пет слики вредни околу 100 милиони евра беа украдени од Музејот на модерна уметност во Париз: „Грашок со грашок“ на Пабло Пикасо, „Пасторал“ на Анри Матис, „Маслиновата стебло кај Естак“ на Жорж Брак, „Жена со обожавател“ на Амадео Модиљани. “ и „Мртва природа со свеќник“ од Фернанд Леже. Ова е втора по големина кражба на уметнички дела, а неславниот рекорд го држат крадците кои го опустошија музејот Изабела Стјуарт Гарднер во Бостон.

2012 – Умре Јуџин Поли, пронаоѓачот на далечинскиот управувач за безжичен телевизор.

2012.- Претседателскиот кандидат на Српската напредна партија Томислав Николиќ прогласи победа на претседателските избори. Поранешниот претседател на Србија Борис Тадиќ го призна поразот и му честиташе на Николиќ за победата.

2015 – Петте најголеми банки во светот, JPMorgan Chase, Citigroup, Barclays, RBS и UBS – се изјаснија за виновни по кривичните тужби во САД за манипулирање со девизниот курс на доларот и еврото. Првите четири банки се казнети со вкупно 5,7 милијарди долари, додека швајцарската банка „УБС“ доби имунитет поради соработка со истражителите.

2017 година – Хасан Рохани победи во првиот круг од претседателските избори во Иран. Рохани беше реизбран за нов четиригодишен претседателски мандат, што се смета за поддршка за неговата политика за отворање на земјата кон светот и реформите.

Прочитај повеќе...

На денешен ден

19 мај – На денешен ден

Објавено пред

на

1635 – Франција и објави војна на Шпанија во Триесетгодишната војна (1618-1648).

1649 – Името Комонвелт се користи за прв пат, што се однесува на Англиската Република од Оливер Кромвел. 1762.- Роден е Јохан Готлиб Фихте, германски филозоф, истакнат германски класичен идеалист, професор на Универзитетот во Јена и Ерланген, ректор на Универзитетот во Берлин.

1802.- Наполеон Бонапарта го востанови Орденот на Легијата на честа за цивилни и воени заслуги.

1861.- Родена е австралиската оперска пејачка Нели, една од најголемите оперски сопрани од крајот на 19 и почетокот на 20 век.

1890.- Роден е виетнамскиот државник Нгуен Дет Тан, познат како Хо Ши Мин, основач на Комунистичката партија на Виетнам (1930) и претседател на Демократска Република Виетнам (Северен Виетнам) од нејзиното прогласување во 1945 година до неговата смрт во 1969 година.

1890.- Роден е југословенскиот сликар и карикатурист Петар Пјер Крижаниќ, еден од основачите на „Пресечениот еж“.

1898.- Умре англискиот државник Вилијам Еварт Гладстон, кој четири пати беше премиер на Велика Британија меѓу 1868 и 1894 година. Ги легализирал синдикатите во 1871 година и во 1884 година го спроведува т.н трета парламентарна реформа.

1906.- Италијанскиот крал и швајцарскиот претседател официјално го отворија тунелот Симплон низ Алпите, поврзувајќи ги Италија и Швајцарија.

1925.- Роден е американскиот активист за граѓански права Малколм Литл, познат како Малколм Икс. Тој беше убиен во Њујорк во февруари 1965 година додека зборуваше со насобраните поддржувачи.

1928.- Роден е камбоџанскиот диктатор Салот, познат како Пол Пот. За време на неговото владеење (1975-78) беа убиени повеќе од еден милион луѓе.

1930.- Белите жени во Јужна Африка добија право на глас.

1935.- Во сообраќајна несреќа загина англискиот полковник Томас Едвард Лоренс, археолог и писател познат како Лоренс од Арабија. Се прославил како воин во арапските земји во Првата светска војна, а своите искуства ги опишал во книгата „Седум столбови на мудроста“.

1945.- Повеќе од 40 американски бомбардери го нападнаа Токио во Втората светска војна.

1974.- Тесно мнозинство на Валери Жискар Д’Естен го порази Франсоа Митеран на претседателските избори во Франција.

1989.- За време на студентските демонстрации во Пекинг, генералниот секретар на кинеската Комунистичка партија Жао Зијанг беше сменет поради спротивставување на вонредните мерки и употребата на сила против студентите. Потоа беше ставен во домашен притвор до неговата смрт на 17 јануари 2005 година.

1994.- Умрела Жаклин Кенеди Оназис, сопруга на американскиот претседател Џон Ф.

1997.- Силен циклон уби најмалку 350 луѓе во Бангладеш и остави повеќе од еден милион без покрив над главата.

2000.- Кина и Европската унија постигнаа трговски договор што го отвори патот за Кина да се приклучи на Светската трговска организација. Кина беше примена во СТО следната година.

2003 – Индонезиската армија започна офанзивни операции против сепаратистичката бунтовничка група Движење Слободен Ачех. Нападите го означија крајот на примирјето во декември 2002 година и претставуваат најголема воена операција од анексијата на Источен Тимор во 1975 година.

2004 – Првата банка за ембриони во светот се отвори во ОК.

2009 – Претседателот на Шри Ланка Махинда Раџапакса формално прогласи победа над сепаратистичкото движење Тамилски тигри и стави крај на 25-годишната граѓанска војна во која загинаа повеќе од 70.000 луѓе.

2011 – Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) објави дека Доминик Строс-Кан поднесе оставка од функцијата извршен директор на институцијата, по обвинувањата за сексуален напад. Него го замени француската министерка за финансии Кристин Лагард.

2016 – Египетски авион се урна во Средоземното Море, при што загинаа 66 патници и членови на екипажот.

2017 – Околу 4.400 мигранти се спасени во неколку координирани операции на либиската и италијанската крајбрежна стража во текот на два дена во Средоземното Море.

Прочитај повеќе...

На денешен ден

18 мај – На денешен ден

Објавено пред

на

1781.- Шпанците го погубија Тупак Амаруа II (Тупак), водач на востанието на Инките против шпанската власт, во Куско, Перу.

1799.- Умре францускиот драматург Пјер Бомарше, автор на комедии Севилскиот бербер и Бракот на Фигаро, инспирирани од Џоакино Росини и Волфганг, Моцарт.

1800.- Во Санкт Петербург умре рускиот војсководец и стратег Александар Суворов, кој се борел 55 години и водел вкупно 60 битки.

1803.- Британија и објави војна на Франција поради мешањето на Наполеон во Италија и Швајцарија.

1804.- Наполеон Бонапарта е прогласен за император на Франција и крунисан Наполеон I во декември.

1836.- Роден е австрискиот шаховски велемајстор Вилхелм Штајниц, првиот официјален светски шампион. Титулата светски шампион во шах ја освоил во 1886 година со победата во мечот со Јоханес Цукерторт.

1868.- Роден е рускиот цар Николај II Александрович Романов, последниот монарх на Русија, најстариот син на Александар III. Тој беше симнат од тронот во Октомвриската револуција во 1917 година, а беше погубен следната година заедно со членовите на семејството.

1872.- Роден е британскиот филозоф и математичар Бертранд Расел, основач и претседател на Меѓународниот кривичен трибунал за Виетнам. Бил ангажиран во борба за мир и разоружување, поради што двапати бил апсен. Добитник е на Нобеловата награда за литература во 1950 година.

1883.- Роден е германскиот архитект Валтер Гропиус, кој во 1919 година ја основал престижната архитектонска школа Баухаус во Вајмар, една од највлијателните во текот на 20 век.

1911.- Умре австрискиот композитор и диригент Густав Малер. Компонирал десет симфонии, циклуси соло песни за глас и оркестар.

1919.- Родена е британската примабалерина Маргот Фонтејн, една од најпознатите балерини на 20 век. Од 1962 година таа е партнер на прославениот Рудолф Нуреев.

1920.- Во Полска, во близина на Краков, е роден Карол Војтила, кој во 1978 година станал папа Јован Павле Втори, првиот неиталијански папа по 455 години.

1944.- Повеќе од 200.000 Татари беа протерани од Крим во Советскиот Сојуз под обвинение дека соработувале со Германците.

1954.- Стапува на сила Европската конвенција за човекови права.

1973.- Умрела американската пацифистка Жанет Ранкин, првата жена што станала член на американскиот Конгрес.

1974.- Индија го изврши својот прв нуклеарен тест во пустината Раџастан и стана шестата земја што изврши нуклеарна експлозија.

1988.- Советските трупи се повлекоа од Авганистан.

1992.- Високиот комесаријат за бегалци на ОН соопшти дека 1.300.000 луѓе ја напуштиле југословенската војна, што ја создала најголемата бегалска криза во Европа од Втората светска војна.

1995.- Умре рускиот балетан Александар Годунов, кој стекна светска слава по емигрирањето од СССР.

1996.- Романо Проди стана претседател на 55-та италијанска влада од Втората светска војна. Десет години подоцна (2006) Проди повторно стана претседател на 61-та италијанска влада.

1996.- Под притисок на меѓународната заедница, воениот водач на босанските Срби Радован Караџиќ поднесе оставка како претседател на Република Српска. Таа должност ја презеде поранешната потпретседателка на РС, Билјана Плавшиќ. Меѓународниот кривичен трибунал за поранешна Југославија (МКТЈ) во Хаг го обвини Караџиќ во ноември 1995 година за воени злосторства и геноцид.

1998.- Против Мајкрософт, најсилната софтверска компанија во светот, е поднесена тужба поради монопол.

1999.- Владата во Сиера Леоне и бунтовниците се договориле за прекин на огнот, со што завршиле седумгодишните брутални борби.

2000 – Советот за безбедност на ОН едногласно усвои ембарго за оружје против Етиопија и Еритреја како резултат на обновувањето на нивната двегодишна гранична војна.

2005.- Умре Френк Горшин, американски актер и голем имитатор.

2009.- Европскиот комесар за буџет и поранешна министерка за финансии Далија Грибаускаите стана првиот претседател на Литванија со победата на претседателските избори.

2009 – Неколку големи американски дневни весници или банкротираат или целосно се затвораат, како резултат на драматичните промени предизвикани од појавата на Интернет и избувнувањето на светската економска криза.

2010.- Американскиот претседател Барак Обама го потпиша Законот за слобода на печатот со цел да се обезбеди основа за поголема заштита на новинарите и слободниот печат ширум светот и да се идентификуваат земјите каде што овие принципи се прекршени. Законот го доби името по новинарот на Волстрит, Даниел Перл, кој беше убиен во 2002 година од екстремисти во Пакистан.

2011 – Меѓународниот трибунал за Руанда го осуди поранешниот генерал Августин Бизмунг на 30 години затвор за неговата улога во масовни убиства, особено на племето Тутси.

2014.- Почина српскиот писател, академик и прв претседател на Сојузна Република Југославија Добрица Ќосиќ. Неговите најпознати романи се: Сонцето е далеку, Време на смртта, Корени, Поделби, Време на злото и Време на моќта.

2018 – Авионска несреќа во Куба, кога авион со 113 патници и членови на екипажот се урна веднаш по полетувањето од меѓународниот аеродром во Хавана, при што загинаа 110 лица.

2018 – 17-годишен ученик е осомничен за напад на средно училиште во американскиот град Санта Фе во близина на Хјустон.

Прочитај повеќе...

Facebook

Последни објави

Македонија8 минути

Со донација од ФФМ, се реконструираа спортски терени, игралиште за мал фудбал, систем за наводнување наменети за потребите на ЕБР

Министерот Спасовски во посета на реконструираните спортски терени во Полицискиот центар „Ѓорче Петров“- Скопје, донација од Фудбалската федерација на Македонија...

Магазин3 часа

СН Осигурителен брокер на мото хуманитарен настан „Distinguished Gentleman’s Ride”.

Низ улиците на Скопје утре ќе продефилираат голем број мотоцикли, управувани од господа и дами во официјална гардерoба како дел...

Временска прогноза4 часа

Предвреме летни температури, ова се најновите детали

Денес времето во Македонија ќе биде сончево и МНОГУ ТОПЛО со слаб до умерен ветер претежно од северен правец. Температурите...

Спорт12 часа

По пенал рулет Македонија ЃП го освои фудбалскиот Куп на Македонија

Македонија Ѓорче Петров е освојувач на фудбалскиот Куп на Македонија откако по пеналите беше подобар од Силекс со 4-3. Во...

Хороскоп15 часа

Хороскоп за сабота (21 мај)

ОВЕН Долгиот период на неколкунеделна медитација на Овните заврши денеска. Тоа значи дека треба повторно да се поврзете со реалниот...

Магазин19 часа

Meta сè повеќе отстранува насилна содржина

Meta речиси двојно ја зголеми количината на насилни содржини што ги отстранува од Фејсбук. Во текот на првиот квартал од...

Магазин19 часа

TikTok се подготвува за игри, вклучувајќи интерактивни мини игри за TikTok LIVE

Имаше извештаи дека TikTok тестира игри како дел од својата апликација во Виетнам и тоа е увертира пред големиот пробив...

Кичево1 ден

Удрен пешак од кичевско село, истиот се здобил со повреди констатирани во Медицински центар

На 19.05.2022 околу 15:50 часот во ОВР Кичево, пријавено е дека на регионалниот пат Кичево – Осломеј, кај крстосница од...

Магазин1 ден

Претставен OnePlus Nord 2T, првиот телефон со чипсет Dimensity 1300 (ФОТО)

OnePlus официјално го претстави најновиот телефон од средната класа Nord 2T. OnePlus Nord 2T е првиот мобилен телефон во светот...

Магазин1 ден

Apple ја промени својата одлука за работа од дома

Apple ја промени својата одлука за работа во канцеларија три дена во неделата. Apple, сепак, одобрува работа на далечина Во...

НАЈЧИТАНИ