На денешен ден
3 март – На денешен ден
1703.- Почина англискиот научник и пронаоѓач Роберт Хук, кој ги усоврши барометарот, телескопот и микроскопот и прв ја откри клеточната структура на растенијата.
1707.- Почина императорот Ауранџеб, најмладиот син на императорот Џехан (Јахан), последниот голем владетел на Могал во Индија. За време на неговото владеење во 1658 година, Могалската империја била територијално проширена, но ослабена одвнатре поради прогонот на хиндуизмот и фанатичното ширење на исламот.
1808.- Француските трупи под водство на маршалот Јоаким Мурат го зазедоа Мадрид.
1847.- Роден е Александар Греам Бел, американски физичар со шкотско потекло, пронаоѓач на електричниот телефон.
1861.- Со манифест на цар Александар II е укинато крепосништвото во Русија. Повеќе од 47 милиони кметови беа ослободени од феудалните односи и добија право да тргуваат, да се занимаваат со занаетчиство и секаква работа во стопанството.
1875.- Во Париската опера за прв пат е изведена операта Кармен на Бизе.
1878.- Потпишан е Санстефанскиот мировен договор меѓу Русија и Турција, со кој Русија се обиде да го реши „Источното прашање“ во своја полза и да обезбеди превласт на Балканот со создавање на Голема Бугарија која вклучува некои области на источна Србија. Поради жестокото противење на европските сили, Србија и Грција, Санстефанскиот договор беше ревидиран на Берлинскиот конгрес во јуни истата година.
1886.- По српскиот пораз кај Сливница, Србија и Бугарија го склучија Букурешкиот мир. Тримесечната војна што кралот Милан Обреновиќ ја започнал поради припојувањето на источна Румелија кон Бугарија, значително ја ослабнала позицијата на кралот во земјата.
1918.- Во Брест-Литовск беше потпишан мировен договор меѓу Советска Русија и Германија и нејзините сојузници во Првата светска војна. Поради внатрешната нестабилност и недостатокот на поддршка од силите на Антантата, советската влада беше принудена да направи големи територијални отстапки и да се согласи да плати воени репарации на Германија.
1924.- Националното собрание на Анкара го укина муслиманскиот калифат и ги протера калифот и неговото семејство како дел од реформите за модернизација на земјата на претседателот Кемал Ататурк.
1924.- Кралството Италија ја анектира Слободната држава Риека.
1944.- Американски воени авиони за прв пат го прелетаа Берлин во Втората светска војна.
1974.- Во најголемата несреќа на цивилното воздухопловство во историјата на Турција загинаа сите 346 лица во турскиот авион DC-10 што се урна во близина на Париз.
1980 – Водачот на ЗАПУ Роберт Мугабе победи на првите слободни избори во Родезија (Зимбабве) со огромно мнозинство, а потоа ја формираше првата црнечка мнозинска влада.
1988.- Умре полскиот виолинист Хенрик Серинг, еден од најголемите мајстори на виолина во 20 век. Се етаблира меѓу врвните виртуози на почетокот на својата кариера (1933) и со широк репертоар од барок до современа музика организираше концерти низ светот. Тој беше гостин и на Летните игри во Дубровник.
1991.- Мнозинството Летонци и Естонци гласаа за независност од Советскиот Сојуз.
1996.- Конзервативната народна партија на Хозе Марија Азнар победи на шпанските парламентарни избори, со што заврши 13-годишното владеење на социјалистичкиот премиер Фелипе Гонзалес.
1996.- Умре француската писателка Маргерит Дурас, автор на повеќе романи, од кои најпознати се „Модерато Кантабиле“, „Бесрамниот“, „Морнарот од Гибралтар“. Таа го напиша и сценариото за филмот „Хирошима, љубов моја“.
1996.- Во експлозија на бомба во близина на центарот на Ерусалим загинаа 19 луѓе, вклучително и бомбаш самоубиец.
1996.- Југословенските власти ги уапсија Радослав Кременовиќ и Дражен Ердемовиќ, осомничени од Хашкиот трибунал за воени злосторства извршени во Сребреница во јули 1995 година, и ги предадоа на Меѓународниот суд на правдата. Кременовиќ по истрагата е пуштен на слобода, бидејќи судот не ја докажал неговата вина, а Ердемовиќ, првообвинетиот кој ја признал вината, е осуден на пет години затвор.
1997.- Најмалку 125 луѓе загинаа, а повеќе од 450 се повредени кога патнички воз во пакистанската провинција Пенџаб излета од шините со полна брзина.
2000 – Меѓународниот кривичен трибунал за поранешна Југославија (МКТЈ) во Хаг го осуди генералот Тихомир Блашкиќ, командант на силите на босанските Хрвати, на 45 години затвор за злосторства извршени од хрватските сили врз муслиманите во централна Босна во 1992-94 година. Апелацискиот совет му ја намали казната на Блашкиќ на девет години затвор.
2002.- Граѓаните на Швајцарија на референдум гласаа за да станат членка на Обединетите нации.
2004.- Србија доби малцинска влада предводена од премиерот Воислав Коштуница, водач на Демократската партија на Србија (ДСС). Владата беше избрана со поддршка на Социјалистичката партија на Србија (СПС).
2004 – Во Франција, законот забранува носење муслимански превези во државните училишта.
2005 – Авантуристот Стив Фоссет е првиот човек во светот кој лета околу светот без прекин. Неговиот авион слета во Канзас (САД) по речиси три дена поминати во воздух.
2008.- Умре еден од најголемите италијански и светски тенори на 20 век, Џузепе ди Стефано, кој настапувал во најголемите оперски куќи во светот, меѓу кои и Скала во Милано, Њујоршкиот Метрополитен и операта во Виена и Берлин. Запаметен е и по неговите дуети со познатата грчка оперска дива Марија Калас.
2009.- Со одлуката на Окружниот суд во Белград беше рехабилитирана една од најголемите српски актерки Живан-Занка Стокиќ, која во текот на животот беше обвинета за културно-уметничка соработка со окупаторот за време на Втората светска војна.
2010 – Умре писателот и сликар Момо Капор („Фолиранти“, „Провинцијалац“, „Уна“, „Белешки на една Ана“ …).
2012 – Поддржувачите на врховниот верски водач ајатолахот Али Хамнеи освоија повеќе од 75 отсто од гласовите на парламентарните избори во Иран и убедливо ги поразија силите на претседателот Ахмадинеџад. Државните медиуми објавија дека повеќе од 67 отсто од 48-те милиони Иранци со право на глас излегле на гласање.
2016 – За време на две години од граѓанската војна во Јужен Судан, според извори од ОН, загинале околу 50.000 луѓе, додека 2,2 милиони ги напуштиле своите домови поради конфликтот и гладот во таа земја.
2017 – Извештајот на американскиот Стејт департмент за состојбата со човековите права во светот за 2016 година наведува пад на слободата на говорот и здружувањето ширум светот и ја попречува работата на опозициските групи и активистите за човекови права.
2019 година – На изборите во Естонија, опозициската Реформска партија постигна најдобар резултат, но новата коалициска влада беше формирана два месеци подоцна од Партијата на центарот (социјални либерали), татковината (конзервативците) и ЕКРЕ (десничарски популисти и националисти) .
На денешен ден
Времеплов: На денешен ден – 27 ноември
На денешен ден 27 ноември, важни историски настани кои се случиле во различни години и делови од светот. Еве краток преглед на клучните теми и значење на овие настани по хронолошки ред по векови:
19. век
1879
-
Францускиот парламент бил преместен од Версај во Париз.
1895
-
Алфред Нобел во Париз го напишал својот тестамент, оставајќи големо богатство за развој на науката, литературата и мирот. Нобеловата награда се доделува од 1901 година.
20. век
1910-1930
1912
-
Шпанија воспоставила протекторат над Мароко.
1919
-
Во Неџија, Бугарија по Првата светска војна потпишала договор со кој:
-
Добруџа ѝ припаднала на Романија,
-
Источна Тракија на Грција,
-
Струмица, Димитровград и Босилеград на Кралството СХС.
-
1926
-
Ахмед Бен Зогу во Тирана потпишал договор со Италија, ставајќи ја Албанија под италијански протекторат.
1930-1950
1940
-
Нацистичка Германија ја анектирала француската покраина Лорена.
-
Во Романија, профашистичката „Железна гарда“ убила над 60 соработници на кралот Карол II, меѓу кои и поранешниот премиер Николае Јорго.
1941
-
Последните италијански сили во тврдината Гондар (Етиопија) капитулирале пред Сојузниците, кои заробиле 23.000 војници.
1942
-
Француската флота во Тулон била потопена за да не падне во германски раце.
1945
-
Норвешка станала членка на Обединетите нации.
1950-1970
1953
-
Хусо Хоџиќ, учесник во НОБ, прогласен за народен херој.
1968
-
Југословенската армија и полиција ги потиснале албанските демонстрации во Косово, одржани на Денот на знамето, со барање покраината да добие статус на република.
1970-1990
1970
-
Во Манила, колумбиски сликар преправен во свештеник се обидел да го убие папата Павле VI.
1974
-
На Телевизија Белград била емитувана првата епизода од „Коцки, коцки, коцки“.
1978
-
Поранешниот надзорник Ден Вајт ги убил градоначалникот Џорџ Москоне и политичарот Харви Милк во Сан Франциско.
1983
-
Колумбиски Боинг 747 се урнал кај Мадрид; загинале 181 лице.
1989
-
Колумбиски Боинг 727 експлодирал во лет; загинале сите 107 патници и членови на екипажот.
1990
-
Џон Мејџор станал премиер на Велика Британија и лидер на Конзервативната партија.
1990-2000
1991
-
Советот за безбедност на ОН овластил распоредување на УНПРОФОР во поранешна Југославија.
-
Во Пном Пен толпа го нападнала лидерот на Црвените Кмери Кије Самфан, кој бил евакуиран во Бангкок.
1996
-
Поради протестите против изборни фалсификати, властите ги затвориле Радио Б92 и Радио Индекс; работата ја продолжиле на 5 декември.
-
Над 90 рудари загинале во експлозија на гас во јагленокоп во кинеската провинција Шанкси.
1997
-
Судири кај Србица и во селото Резница: убиени двајца полицајци и еден Албанец, четворица полицајци ранети.
21. век
2000
-
Норвешкиот крал Харолд го отворил Лердалскиот тунел, најдолг патен тунел во светот (16.900 м).
-
Агенцијата за СИДА на ОН објавила дека од почетокот на пандемијата починале над 21 милион луѓе.
2001
-
НАСА објавила откривање атмосфера на планета оддалечена 150 милиони светлосни години – прво директно откривање надвор од Сончевиот систем.
-
Официјално бил отворен каспискиот нафтоводен систем за транспорт до Новоросијск.
2004
-
Вселенскиот патријарх Вартоломеј I ги примил моштите на Свети Златоуст и Свети Григориј од папата Јован Павле II.
2005
-
Прва трансплантација на лице извршена во Амиен, Франција.
2006
-
Во Јасеновац бил отворен Образовен центар и Меморијален музеј со нова изложба за жртвите од логорот.
-
Канадскиот парламент го признал Квебек како „посебна нација во рамките на Канада“.
На денешен ден
Светот на денешен ден (20 ноември)
1531 – Капелскиот мировен договор ја утврдува конфесионалната поделба на Швајцарија.
1780 – Велика Британија објави војна на Холандија поради снабдувањето на американските бунтовници.
1818 – Симон Боливар ја прогласи независноста на Венецуела од Шпанија.
1873 – Обединување на Будим и Пешта во главниот град Будимпешта.
1903 – Демонстрации во Белград против режимот на кралот Александар Обреновиќ.
1910 – Франциско I. Мадеро повика на револуција и се прогласи за претседател на Мексико.
1917 – Украина беше прогласена за република.
1917 – Почеток на Битката кај Камбре во Првата светска војна.
1919 – Во Берлин нелегално започна првиот конгрес на младински организации и беше основана Комунистичката младинска интернационала.
1924 – Задушено курдското востание во Турција.
1962 – Кенеди ја укина американската блокада на Куба и формално ја заврши Кубанската ракетна криза.
1991 – Однесувањето на околу 260 луѓе од болницата во Вуковар до Овчара од страна на ЈНА.
1999 – Кина го лансира својот прв вселенски брод.
2003 – Експлозија на неколку бомби во Истанбул; уништен британскиот конзулат.
2003 – Уапсен Мајкл Џексон за наводна сексуална експлоатација на малолетници.
На денешен ден
Светот на денешен ден (18 ноември)
Среден век и големи откритија
-
1477 – Основан е рускиот град Екатеринбург.
-
1493 – Кристофер Колумбо за првпат го здогледува Порторико; следниот ден се истоварува и островот го нарекува Сан Хуан Батиста.
18. и 19. век
-
1739 – Со Белградскиот договор Отоманската империја го враќа Белград и териториите северно од Западна Морава.
-
1865 – Во Њујорк се објавува расказот на Марк Твен: „Прославената скокачка жаба од округот Калаверас“.
Почеток на 20. век
-
1903 – САД потпишуваат договор со Панама за неограничено користење на Панамскиот канал.
-
1905 – Принцот Чарлс од Данска станува крал на Норвешка под името Хакон VII.
-
1909 – САД испраќаат два воени брода во Никарагва по масакрот што го наредил диктаторот Хозе Сантос Зелаја.
-
1910 – Започнува Мексиканската селска револуција, предводена од Панчо Виља и Емилијано Сапата.
Првата светска војна и последици
-
1918 – Латвија прогласува независност.
-
1918 – Белгиската армија повторно влегува во Брисел по четиригодишна германска окупација.
1920-ти и 1930-ти
-
1926 – Џорџ Бернард Шо ги одбива парите од Нобеловата награда.
-
1928 – Во Њујорк е прикажан „Паробродот Вили“, првиот анимиран филм со Мики Маус.
-
1936 – Германија и Италија ја признаваат владата на Франциско Франко во Шпанија.
Втора светска војна и по неа
-
1941 – Прв судир меѓу четници и партизани во Хрватска, во Почитељ.
-
1943 – 440 авиони на британските Кралски воздухопловни сили го бомбардираат Берлин, со минимална штета.
-
1945 – На изборите во Бугарија победува комунистичкиот Отечествен фронт.
Втора половина на 20. век
-
1959 – Премиера на филмот „Бен-Хур“ во Њујорк.
-
1969 – „Аполо 12“ слетува на Месечината – второ успешно слетување на човечка мисија.
-
1971 – „Лед Цепелин“ го објавува својот безнасловен албум („Led Zeppelin IV“).
-
1978 – Масовното самоубиство во Џонстаун: 913 жртви.
-
1982 – Боксерот Дук Ку Ким умира по мечот со Реј Манчини, што предизвикува реформи во боксот.
-
1987 – Пожар во лондонската метро-станица Кингс Крос: 31 загинат.
-
1988 – Претседателот Реган потпишува закон со кој дилерите на дрога можат да бидат осудени на смрт.
-
1990 – Првите општи избори во СР Босна и Херцеговина.
Распадот на Југославија
-
1991 – ЈНА го освојува Вуковар.
-
1991 – Мате Бобан ја прогласува „Хрватска заедница Херцег-Босна“.
-
1991 – Македонското собрание го усвојува Уставот, прогласувајќи независност.
-
1993 – Јужноафриканските лидери го одобруваат уставот што го означува крајот на апартхејдот.
Кон крајот на векот
-
1996 – Пожар во тунелот под Ла Манш.
-
1998 – Алис Мекдермот ја добива Националната награда за книга за „Шармантниот Били“.
-
1999 – На самитот на ОБСЕ во Истанбул е усвоена Повелбата за европска безбедност.
21. век
-
2002 – Тимот на Ханс Бликс пристигнува во Ирак како ОН-инспектори за нуклеарно оружје.
-
2003 – Хашкиот трибунал го обвинува Милан Бабиќ за злосторства против човештвото; подоцна осуден на 13 години.
-
2003 – Последна седница на коалицијата ДОС во Белград.
-
2004 – Русија го ратификува Протоколот од Кјото.
-
2004 – Чешка укинува задолжителен воен рок и преминува на професионална армија.
-
2006 – Тони Блер признава дека интервенцијата во Ирак била грешка.
-
2006 – Поплави во авганистанската покраина Бадгис: 53 загинати.
-
Кичево23 часаКичевски „ЈКП Комуналец“ ги засука ракавите за почисто и поубаво Кичево во пресрет на новогодишните празници
-
Хороскоп2 денаХороскоп за петок (28 ноември)
-
Lifestyle2 дена„Travelers Cycling Macedonia“ – Кичево ја лансира првата андроид мобилна апликација за велосипедизам во Македонија
-
Хороскоп14 часаХороскоп за сабота (29 ноември)
-
Македонија2 денаБензините остануваат исто, додека Дизелот од ноќеска со нова намалена цена за литар
-
Култура1 денДенес започнува Божиќниот пост кој трае 40 дена и завршува на денот кога се слави Христовото раѓање, Лесни и богоугодни пости!
-
Магазин1 денЗа напредување на вашите мускули при вежбање, следните вообичаени грешки треба да ги одбегнувате
-
Свет15 часаРуските власти предупредуваат дека целосно ќе ја блокираат апликацијата за пораки „WhatsApp“
