Следете не

На денешен ден

4 мај – На денешен ден

Објавено пред

на

1493.- Папата Александар VI издаде едикт за поделба на Новиот свет меѓу Шпанија и Португалија, според кој сите новооткриени земји западно од Азорите треба да и припаднат на Шпанија.

1780 – Во Епсом, Англија, се одржаа првите коњички трки.

1825.- Роден е англискиот биолог и филозоф Томас Хенри Хаксли, поборник на теоријата за еволуција на Чарлс Дарвин, автор на Местото на човекот во природата, еволуцијата и етиката, науката и културата и Прирачникот за компаративна анатомија на ‘рбетниците“.

1827.- Роден е англискиот истражувач Џон Ханинг Спек, првиот Европеец кој го видел езерото Викторија во август 1858 година и тврди дека е изворот на Нил.

1869.- Умре писателот и политичар Јован Хаџиќ (псевдоним Милош Светич), првиот претседател на Матица Српска, познат како противник на јазичните и правописните реформи на Вук Караџиќ.

1885.- Умре кнезот Александар Караѓорѓевиќ, син на водачот на Првото српско востание Караѓорѓе. За време на неговото владеење 1842-1858 година. започнаа државните реформи и нејзината модернизација. На Андрејскиот собор во 1858 година бил соборен од власт, а на престолот се вратил кнезот Милош Обреновиќ.

1903.- Во битка со Турците е убиен водачот на Македонското национално револуционерно движење Гоце Делчев.

1919.- Кинеските студенти започнаа демонстрации против одлуката на Мировната конференција во Версај да и ги предаде на Јапонија германските поседи во провинцијата Шандонг. Демонстрациите наречени „Движење 4-ти мај“ прераснаа во национално движење, мобилизирајќи над 10 милиони луѓе.

1928.- Роден е египетскиот државник Хосни Мубарак, претседател на Египет од 1981 година, по убиството на Анвар ел Садат.

1929.- Родена е американската актерка Одри Хепберн, амбасадор на добра волја на УНИЦЕФ. Добитничка е на Оскар за филмот „Одмор во Рим“ („Појадок кај Тифани“, „Сабрина“, „Војна и мир“, „Љубов во попладневните часови“, „Драга моја дама“).

1938 – Даглас Хајд стана првиот претседател на Ирска според новиот устав со кој се прогласи независност.

1970.- Националната гарда на САД уби четворица и рани 11 студенти од Универзитетот Кент во Охајо, кои демонстрираа против Виетнамската војна.

1979.- Претседателката на Конзервативната партија Маргарет Тачер стана првата жена премиер во британската историја, откако ги победи Лабуристите на парламентарните избори.

1980.- Умре претседателот на СФР Југославија, Јосип Броз Тито, водач на југословенските партизани во Втората светска војна и водач на Комунистичката партија на Југославија. Тој ја извади земјата од советскиот блок, го иницираше нејзиниот сеопфатен развој и беше лидер на Движењето на неврзаните.

1990.- Хрватската демократска заедница на Фрањо Туѓман убедливо победи на првите повеќепартиски избори по Втората светска војна во Хрватска.

1994.- Израел и ПЛО потпишаа договор за започнување со спроведување на ограничената палестинска автономија во Газа и Ерихон.

1994.- Со емитувањето на првиот информативен сервис, започна со работа белградската независна новинска агенција Бета.

1996.- Конзервативниот лидер Хозе Марија Аснар стана премиер на Шпанија, ставајќи крај на 13-годишното социјалистичко владеење.

2001.- САД беа исфрлени од Комисијата за човекови права на ОН, што беше прва ваква одлука во историјата на меѓународната организација.

2003.- Умре Сесто Брускантини, италијански соло оперски пејач.

2004.- 1.060-дневната влада на италијанскиот премиер Силвио Берлускони стана најдолготрајната италијанска влада од Втората светска војна.

2005 – На аукциската куќа Кристи, скулптурата на Константин Бранкуси „Птица во вселената“ е продадена за 27.450.000 долари, што е рекордна цена за една скулптура.

2009.- Рикардо Мартинели, мултимилионер, сопственик на најголемиот синџир супермаркети во Панама, победи на претседателските избори во таа централноамериканска земја.

2014 – Новинската агенција Бета одбележа две децении работа. Бета е основана од група од осум белградски новинари во 1992 година. Бета Прес е една од водечките медиумски куќи во Србија и регионот. Во него се вклучени новинската агенција Бета, радиото Сто плус во Нови Пазар и Бета медиа центарот.

На денешен ден

22 мај – На денешен ден

Објавено пред

на

337.- Почина Константин I Велики, првиот римски император кој го прифатил христијанството во Римската империја. Во 325 година го свикал првиот христијански собор во Никеја.

1455.- Битката кај Сент Албанс во Англија ја започна 30-годишната војна на двете рози меѓу династиите Ланкастер и Јорк.

1813.- Роден е германскиот композитор Рихард Вагнер, реформатор на операта и оркестарот. Создаде музички драми од епски размери, ја прошири симфонијата на Бетовен во оперската партитура и постигна проникнување на драмата и музиката („Проклетниот Холанѓанец“, „Проколнатиот Холанѓанец“, „Тристан и Изолда“, „Прстенот на Нибелунг“, Парсифал“).

1833.- Во Чиле беше усвоен устав, со кој му се даде поголема моќ на претседателот и римокатоличката вера беше прогласена за државна религија.

1859.- Роден е англискиот писател Артур Конан Дојл, прославен автор на криминалистички романи во кои глумат детективот Шерлок Холмс и неговиот пријател д-р Вотсон.

1873 – Умре италијанскиот писател Алесандро Манцони, чие дело и идеи силно влијаеле на националното движење „Ризоргименто“ во 1840-тите. драми „Грофот Кармањола“, „Аделки“).

1885.- Умре францускиот писател Виктор Иго, заедно со Балзак, најважната личност во француската литература. Од 1841 година е член на Академијата, а од 1845 година член на парламентот каде се залага за слобода на печатот, укинување на смртната казна и општествени реформи. По државниот удар на Наполеон Бонапарта заминал во 19-годишен егзил каде ги напишал најпознатите дела, романите „Сиромашните“ и „Ѕвонарот на Богородица“.

1907.- Роден е англискиот театарски и филмски актер, режисер и продуцент Лоренс Оливие, еден од најдобрите толкувачи на ликовите на Шекспир, добитник на Оскар за „Хамлет“. Во 1970 година ја добива титулата благородник.

1914.- Велика Британија ја презеде контролата над нафтените ресурси во Персискиот залив од англо-персиската нафтена компанија.

1915.- Во судир на два воза во Британија во Шкотска загинаа 227 луѓе.

1918.- Германски авиони го бомбардираа Париз во Првата светска војна.

1939.- Хитлер и Мусолини го потпишаа „Челичниот пакт“ за десетгодишен воено-политички сојуз меѓу Германија и Италија.

1943.- Во Москва е објавена Комунистичката интернационала (Коминтерна). Се верува дека ова е гест на добра волја на Сталин кон западните сојузници во Втората светска војна.

1970.- Умре југословенскиот режисер и сценограф Бојан Ступица. Од 1949 година бил режисер и еден од главните организатори на Југословенскиот драмски театар во Белград, а од 1957 година режирал во Ателје 212 во Белград и во Народниот театар.

1972.- Американскиот претседател Ричард Никсон во Москва се сретна со претседателот на Врховниот совет на СССР Леонид Брежњев, како прв американски претседател кој го посетил Советскиот Сојуз.

1972 – Цејлон стана република во рамките на Британскиот Комонвелт наречена Шри Ланка.

1975.- Родезија е исклучена од Олимпијадата поради расистичката политика на владејачкиот режим.

1985.- Во експлозија на автомобил-бомба во близина на предградие на Бејрут загинаа 60, а 190 беа повредени.

1989.- Индија ја тестира својата прва ракета земја-земја со среден дострел.

1992.- Генералното собрание на ОН го прифати полноправното членство на трите поранешни југословенски републики Словенија, Хрватска и Босна и Херцеговина. Истиот ден во Сараево беше постигнат договор меѓу претставниците на ЈНА и Претседателството на БиХ за мирно повлекување на војниците и кадетите, државјани на СР Југославија, од воените касарни во Сараево и Пазариќ.

1994.- Бунтовниците во граѓанската војна во Руанда го зазедоа меѓународниот аеродром во Кигали и клучната касарна на владините сили, отстранувајќи ја најголемата пречка за маршот кон главниот град.

1997.- Половина милион Полјаци се собраа да го видат својот сонародник, папата Јован Втори, за време на неговата 10-часовна посета на земјата.

1997.- Рускиот претседател Борис Елцин го отпушти министерот за одбрана и неколку генерали откако одби да го намали буџетот и да ја реорганизира војската.

1998.- Гласачите во Северна Ирска гласаа за мировен договор со кој заврши 20-годишната борба меѓу протестантите и католиците. За уставните измени гласаа речиси 95 отсто од гласачите.

1999.- Во најголемиот бегалски бран од Косово, околу 7.700 Албанци се преселиле во Македонија.

2000.- Израелските судии го поништиле законот со кој им се забранува на жените да се молат пред арабеската на Тора на Западниот ѕид, еврејско светилиште.

2001.- Француското Национално собрание го одобри контроверзниот нацрт-закон со кој на Корзика и се даваат повеќе права. Сепаратистичките протести на тој остров против Париз траеја цели 20 години.

2002.- Поранешниот член на кланот Кју Клус, Боби Френк Чери, е прогласен за виновен за убиство на четири црни девојки. Тие загинаа во 1963 година во експлозија на динамит што тој ја подметнал во црква во Бирмингем.

2003.- Советот за безбедност на ОН ги укина 13-годишните санкции за Ирак, истовремено давајќи им на САД и Велика Британија големи овластувања да управуваат со земјата и нејзината нафтена индустрија.

2007.- На 86-годишна возраст умре пијанистот Бен Вајсман, кој компонираше или коа напиша околу 60 песни за Елвис Присли („Follow That Dream“, „Fame and Fortune“).

2007.- Во Париз умре еден од основачите на Светската ромска организација и долгогодишен активист за правата на Ромите Вања де Гила Кохановски.

2010.- Индиски авион се урна во Мангалор, при што загинаа 158 луѓе, а осум преживеаја. Меѓу загинатите е Златко Глушица, пилот на „ЈАТ Ервејс“, кој управувал со авионот.

2012 – Британката Сара Вест ја презема командата со фрегатата ХМС Портланд како прва жена командант на воениот брод на Кралската морнарица.

2012 – За прв пат приватна компанија, американската SpaceX, лансираше вселенско летало до Меѓународната вселенска станица. Дотогаш тоа го правеа исклучиво владите.

2013.- Новоизбраниот премиер на Исланд Зигмундур Дејвид Гунлаугсон, лидер на Прогресивната партија, објави дека нема да ги продолжи преговорите за влез на земјата во ЕУ без претходен референдум.

2014.- Тајландската армија, предводена од командантот на армијата, генерал Прајут Чан-Оча, ја презема власта со цел да воспостави ред и стабилност по шестмесечна политичка блокада и немири во земјата. Во текот на следните два дена, армијата воведе полициски час и го распушти парламентот.

2016.- Почина големиот југословенски и српски филмски великан Велимир Бата Живојиновиќ, актер кој реализираше околу 300 главни и епизодни улоги. Филмот „Валтер го брани Сараево“ му донесе статус на икона во Кина и го направи еден од најгледаните актери во историјата на филмот.

Прочитај повеќе...

На денешен ден

20 мај – На денешен ден

Објавено пред

на

1347 – Римската народна трибина Кола ди Риенцо ја прогласи Римската република протерување на благородниците од градот. Следната година, Риенко бил принуден да го напушти Рим. Неговиот лик го инспирирал Рихард Вагнер за операта „Риенко“.

1349.- Цар Душан објавил кодекс со кој се утврдуваат општите принципи на организацијата на српската држава. 1498.- Португалскиот морепловец Васко де Гама пристигна во пристаништето Каликатус во југозападна Индија, откривајќи нова морска рута околу Кејп Добра Надеж.

1506.- Умре италијанскиот морепловец Кристофоро Колумбо, кој ја откри Америка на своето патување до Новиот свет.

1799.- Роден е францускиот писател Оноре де Балзак. Како протагонист на реалистичен роман, тој создаде опус од стотици книги под заеднички наслов „Човечка комедија“ во кои опиша ликови од различни сфери на животот.

1806.- Роден е англискиот филозоф и економист Џон Стјуарт Мил, еден од основачите на политичката економија и застапник на утилитаризмот во етиката. Во логиката го усовршил истражувањето на причинско-последичните односи меѓу појавите („Принципи на политичката економија“, „Систем на логика“, „Утилитаризам“).

1834.- Умрел францускиот генерал и државник Маркиз Ла Фајет, доброволец во Американската револуционерна војна од 1777 година, кој по враќањето во Франција во 1789 година бил командант на Националната гарда.

1867.- Британската кралица Викторија го постави камен-темелникот на Ројал Алберт Хол во Лондон.

1881.- Роден е полскиот генерал и политичар Владислав Сикорски, кој организирал полски емигранти да се борат против Хитлер за време на Втората светска војна.

1882.- Во Виена е потпишан договор за Тројниот сојуз на Германија, Австро-Унгарија и Италија.

1902.- Американските трупи ја напуштија Куба по воспоставувањето на републиканското владеење. Првиот претседател на републиката беше Томас Естрада Палма (Томас).

1915.- Роден е израелскиот генерал и политичар Моше Дајан. Во Арапско-израелската војна од 1948-49 година. тој командуваше со војниците на сирискиот и ерусалимскиот фронт, а во англо-француско-израелскиот напад врз Египет во 1956 година ги предводеше израелските трупи во инвазијата на Синај. За време на шестдневната израелско-арапска војна во 1967 година, тој беше министер за одбрана.

1920.- Убиен е мексиканскиот претседател Венустиано Каранза. Нов претседател на Мексико стана Адолфо де ла Хуерта.

1922.- Најмалку 90 луѓе загинаа кога британскиот брод „Египет“ потона по судир во густа магла со францускиот брод „Сена“. Бродот носел и злато и сребро во вредност од милион фунти.

1927.- Во Џеда беше потпишан мировен договор со кралот Ибн Сауд, со кој се призна независноста на Саудиска Арабија.

1941.- Во Втората светска војна, Италија го припоила Которскиот залив со дел од округот Дубровник и го нарекол провинција Бока Которска.

1956.- Првата хидрогенска бомба беше фрлена од авион над островот Бикини во Тихиот Океан.

1958.- Умре Ѓуро Салај, еден од основачите на Комунистичката партија на Југославија и прв претседател на Обединетите синдикати на Југославија (1945).

1980.- На референдумот за независност од Квебек, 60 отсто од гласачите гласаа против отцепување.

1985.- Филмот „Татко на службен пат“ на југословенскиот режисер Емир Кустурица ја освои Златната палма на 38. Меѓународен филмски фестивал во Кан.

1989.- Српскиот парламент донесе одлука за издавање заем за економско заживување на Србија. Заемот никогаш не им беше вратен на кредиторите, а српската економија пропадна во следната деценија.

1995 – Заирската влада воспостави карантин во регионот погоден од смртоносниот вирус ебола.

1997.- Турската армија соопшти дека убила 1.300 Курди во еднонеделната офанзива во северен Ирак.

1999.- Во воздушен напад на НАТО во Белград беше уништена болница, при што загинаа тројца пациенти и беа оштетени неколку амбасадорски резиденции.

2000 – Последната донаторска конференција за Босна и Херцеговина, одржана во седиштето на ЕУ во Брисел, собра 850 милиони американски долари. Вкупно 5,1 милијарди долари се собрани за реконструкција во поранешната југословенска република по тригодишната војна (1992-1995).

2000.- Тајван го инаугурира претседателот Чен Шуи-биан, првпат во кинеската историја демократски избран опозициски лидер да положи заклетва како шеф на државата.

2002 – Источен Тимор прогласи независност по повеќе од четири и пол века странска доминација и 32 месеци администрација на ОН.

2003.- Поранешниот пилот на Југословенската народна армија (ЈНА) Емир Шишиќ беше осуден на доживотен затвор во Рим за убиство на пет дипломати, од кои четворица Италијанци, за соборување на авион на Европската унија во Хрватска во 1992 година. Казната беше преиначена во 15 години затвор, а со одлука на италијанските власти во 2006 година беше префрлен во Србија на продолжување на издржувањето на казната, каде две години подоцна доби условно ослободување.

2005.- Умре францускиот филозоф Пол Рикер, хуманист и автор на околу 30 книги, меѓу кои и „Правилото на метафората“. Рикер беше најпознат по својата работа на полето на феноменологијата.

2010 – Пет слики вредни околу 100 милиони евра беа украдени од Музејот на модерна уметност во Париз: „Грашок со грашок“ на Пабло Пикасо, „Пасторал“ на Анри Матис, „Маслиновата стебло кај Естак“ на Жорж Брак, „Жена со обожавател“ на Амадео Модиљани. “ и „Мртва природа со свеќник“ од Фернанд Леже. Ова е втора по големина кражба на уметнички дела, а неславниот рекорд го држат крадците кои го опустошија музејот Изабела Стјуарт Гарднер во Бостон.

2012 – Умре Јуџин Поли, пронаоѓачот на далечинскиот управувач за безжичен телевизор.

2012.- Претседателскиот кандидат на Српската напредна партија Томислав Николиќ прогласи победа на претседателските избори. Поранешниот претседател на Србија Борис Тадиќ го призна поразот и му честиташе на Николиќ за победата.

2015 – Петте најголеми банки во светот, JPMorgan Chase, Citigroup, Barclays, RBS и UBS – се изјаснија за виновни по кривичните тужби во САД за манипулирање со девизниот курс на доларот и еврото. Првите четири банки се казнети со вкупно 5,7 милијарди долари, додека швајцарската банка „УБС“ доби имунитет поради соработка со истражителите.

2017 година – Хасан Рохани победи во првиот круг од претседателските избори во Иран. Рохани беше реизбран за нов четиригодишен претседателски мандат, што се смета за поддршка за неговата политика за отворање на земјата кон светот и реформите.

Прочитај повеќе...

На денешен ден

19 мај – На денешен ден

Објавено пред

на

1635 – Франција и објави војна на Шпанија во Триесетгодишната војна (1618-1648).

1649 – Името Комонвелт се користи за прв пат, што се однесува на Англиската Република од Оливер Кромвел. 1762.- Роден е Јохан Готлиб Фихте, германски филозоф, истакнат германски класичен идеалист, професор на Универзитетот во Јена и Ерланген, ректор на Универзитетот во Берлин.

1802.- Наполеон Бонапарта го востанови Орденот на Легијата на честа за цивилни и воени заслуги.

1861.- Родена е австралиската оперска пејачка Нели, една од најголемите оперски сопрани од крајот на 19 и почетокот на 20 век.

1890.- Роден е виетнамскиот државник Нгуен Дет Тан, познат како Хо Ши Мин, основач на Комунистичката партија на Виетнам (1930) и претседател на Демократска Република Виетнам (Северен Виетнам) од нејзиното прогласување во 1945 година до неговата смрт во 1969 година.

1890.- Роден е југословенскиот сликар и карикатурист Петар Пјер Крижаниќ, еден од основачите на „Пресечениот еж“.

1898.- Умре англискиот државник Вилијам Еварт Гладстон, кој четири пати беше премиер на Велика Британија меѓу 1868 и 1894 година. Ги легализирал синдикатите во 1871 година и во 1884 година го спроведува т.н трета парламентарна реформа.

1906.- Италијанскиот крал и швајцарскиот претседател официјално го отворија тунелот Симплон низ Алпите, поврзувајќи ги Италија и Швајцарија.

1925.- Роден е американскиот активист за граѓански права Малколм Литл, познат како Малколм Икс. Тој беше убиен во Њујорк во февруари 1965 година додека зборуваше со насобраните поддржувачи.

1928.- Роден е камбоџанскиот диктатор Салот, познат како Пол Пот. За време на неговото владеење (1975-78) беа убиени повеќе од еден милион луѓе.

1930.- Белите жени во Јужна Африка добија право на глас.

1935.- Во сообраќајна несреќа загина англискиот полковник Томас Едвард Лоренс, археолог и писател познат како Лоренс од Арабија. Се прославил како воин во арапските земји во Првата светска војна, а своите искуства ги опишал во книгата „Седум столбови на мудроста“.

1945.- Повеќе од 40 американски бомбардери го нападнаа Токио во Втората светска војна.

1974.- Тесно мнозинство на Валери Жискар Д’Естен го порази Франсоа Митеран на претседателските избори во Франција.

1989.- За време на студентските демонстрации во Пекинг, генералниот секретар на кинеската Комунистичка партија Жао Зијанг беше сменет поради спротивставување на вонредните мерки и употребата на сила против студентите. Потоа беше ставен во домашен притвор до неговата смрт на 17 јануари 2005 година.

1994.- Умрела Жаклин Кенеди Оназис, сопруга на американскиот претседател Џон Ф.

1997.- Силен циклон уби најмалку 350 луѓе во Бангладеш и остави повеќе од еден милион без покрив над главата.

2000.- Кина и Европската унија постигнаа трговски договор што го отвори патот за Кина да се приклучи на Светската трговска организација. Кина беше примена во СТО следната година.

2003 – Индонезиската армија започна офанзивни операции против сепаратистичката бунтовничка група Движење Слободен Ачех. Нападите го означија крајот на примирјето во декември 2002 година и претставуваат најголема воена операција од анексијата на Источен Тимор во 1975 година.

2004 – Првата банка за ембриони во светот се отвори во ОК.

2009 – Претседателот на Шри Ланка Махинда Раџапакса формално прогласи победа над сепаратистичкото движење Тамилски тигри и стави крај на 25-годишната граѓанска војна во која загинаа повеќе од 70.000 луѓе.

2011 – Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) објави дека Доминик Строс-Кан поднесе оставка од функцијата извршен директор на институцијата, по обвинувањата за сексуален напад. Него го замени француската министерка за финансии Кристин Лагард.

2016 – Египетски авион се урна во Средоземното Море, при што загинаа 66 патници и членови на екипажот.

2017 – Околу 4.400 мигранти се спасени во неколку координирани операции на либиската и италијанската крајбрежна стража во текот на два дена во Средоземното Море.

Прочитај повеќе...

Facebook

Последни објави

Хороскоп47 минути

Денешен Хороскоп (24 мај) – вторник

ОВЕН Денес е идеален ден за Овенот да се посвети на прашањата кои ве мачеа изминативе неколку недели. Обрнете посебно...

Спорт4 часа

„Сер Боби“ ги објави предводниците за натпреварите против репрезентациите во сегментот „Ц“ од новото издание на Лига на нации

Селекторот на македонската А репрезентација, Благоја Милевски го објави списокот со фудбалери за натпреварите против Бугарија (2. јуни), Гибралтар (5....

Lifestyle4 часа

Претставници од „Евротип, Голд Слот и Голф Фелициа“ учествуваа на хуманитарен турнир во „Бељот“ и се закитија со високото второ, односно трето место

Во организација на Ротаракт клубот – Битола, се одржа хуманитарниот Бељот турнир во Битола, втор по ред. На него зедоа...

Македонија9 часа

Од ноќеска ново поскапување на бензините!

Регулаторната комисија за енергетика и водни услуги одлука со која се врши зголемување на малопродажните цени на нафтените деривати во...

Свет12 часа

СЗО: Светот се соочува со големи предизвици – се шири епидемија на мајмунски сипаници

Светот се соочува со „страшни“ предизвици, вклучувајќи ги Ковид, војната во Украина и мајмунски сипаници, предупреди првиот човек на Светската...

Магазин12 часа

Apple повторно го одложува враќањето во канцелариите

Apple повторно го одложува враќањето во канцелариите, а овој пат ќе биде помалку строг во однос на личната работа. Компанијата...

Магазин12 часа

Нема повеќе APK инсталации на телефоните Xiaomi?

Целата поента на оперативниот систем Android е неговата отворена природа. Сепак, се чини дека ваквата состојба не одговара на сите,...

Магазин12 часа

Падна Viber: Популарната апликација има непознати проблеми

Според нашите податоци, апликацијата е прилично „забавена“ и многумина не можат да праќаат пораки или да повикуваат. Пораките доцнат, па...

Магазин12 часа

Netflix отпушта вработени во САД

Netflix отпушти 150 вработени главно од САД во обид да ги намали трошоците по историскиот пад на претплатниците. На повисоки...

Магазин13 часа

Дали повеќе сакате голем или мал екран на вашиот телефон?

Дали сте љубител на телефони со големи или мали екрани? Дали мислите дека без дијагонала од најмалку 6,6 инчи, производителите...

НАЈЧИТАНИ