Следете не

На денешен ден

5 јуни – На денешен ден

Објавено пред

на

754 – Атентат на Бонифациј, именуван како апостол од Германија, мисионер на папата Григориј II. За време на мисијата меѓу германските племиња од 719 година, тој основал епархии на повеќе места на германската територија. Тој беше убиен од незнабожец фризиец.

1723.- Роден е шкотскиот економист и филозоф Адам Смит, заедно со Дејвид Рикардо, најпознатиот претставник на англиската класична политичка економија („Богатството на народите“, „Теорија на морални чувства“).

1806.- Наполеон го прогласил Кралството Холандија и го назначил за крал неговиот брат Луј Бонапарта.

1819.- Роден е англискиот астроном и математичар Џон Кауч. Врз основа на неправилностите во движењето на Уран, тој ја одредил, речиси истовремено со Урбен Ле Верие, орбитата на Нептун.

1826.- Умре германскиот композитор и пијанист Карл Марија фон Вебер, еден од креаторите на романтичниот израз во германската музика, а неговото ремек дело „Стрелачот“ се смета за прототип на германската романтична опера.

1827.- Турските трупи го окупираа Акропол и влегоа во Атина откако го задушија востанието за ослободување на Грција.

1837.- Српскиот кнез Милош Обреновиќ ги назначил првите домаќини (агрономи), чија задача била да ги советуваат селаните и да се обидат на секој од нив да посеат одредена количина пченица, овес, јачмен, пченка, компири…

1873.- Под британски притисок, султанот од Занзибар, Саид бин Баргаш, го затвори пазарот на робови во Занзибар.

1878.- Роден е мексиканскиот револуционер Франциско Панчо Вила, водач на Селската револуција во Мексико (1910-1717), заедно со Емилијано Запата, најпопуларната мексиканска народна трибина. Тој беше прогласен за мексикански национален херој во 1966 година.

1883.- Роден е англискиот економист Џон Мејнард Кејнс, познат по неговата „Општа теорија за вработување, камата и пари“, која донесе радикален пресврт во економската теорија.

1887.- Роден е српскиот лекар Коста Тодоровиќ, инфектолог и микробиолог, член на Српската академија на науките и уметностите и на Националната академија за медицина во Париз. Покрај научната, значајна е и неговата работа на библиографијата на југословенските публикации од микробиологија, имунологија, епидемиологија и хигиена.

1898.- Роден е шпанскиот поет и драматург Федерико Гарсија Лорка, еден од најважните личности во шпанската литература во 20 век. Тој беше застрелан од членовите на Граѓанската гарда на Франко во 1936 година („Цигански Романцеро“, „Поет во Њујорк“, „Крвава свадба“, „Домот на Бернарда Алба“).

1915 – Жените добија право на глас во Данска.

1916.- Британскиот фелдмаршал со ирско потекло, лордот Хорацио Киченер, освојувач на Судан и министер за војна во Првата светска војна, потона со оклопниот крстосувач Хемпшир, кој наиде на мина додека пловел кон Русија.

1941.- За време на Втората светска војна експлодира складиште за муниција во тврдината Смедерево. Илјадници луѓе беа убиени, а стотици куќи беа уништени и оштетени. Причината за експлозијата остана непозната.

1945.- Претставниците на СССР, САД, Велика Британија и Франција во Берлин потпишаа Декларација за преземање на врховната команда над поразената Германија во Втората светска војна и нејзина поделба на четири окупациски зони.

1947.- Американскиот државен секретар Џорџ Маршал го претстави планот за обезбедување финансиска помош за Европа уништена од Втората светска војна. „Маршаловиот план“, со кој Соединетите Држави доделија 15 милијарди долари помош за европските земји во периодот од 1948 до 1952 година, беше усвоен истата година на Економската конференција во Париз.

1967.- Почна војната меѓу Израел и арапските земји – Египет, Сирија и Јордан. Во следните шест дена израелските сили избија на Суецкиот канал, го окупираа Синајскиот Полуостров, Појасот Газа, дел од Јордан и Голанската висорамнина во Сирија.

1968.- Палестинецот Сирхан Сирхан фатално го рани американскиот сенатор Роберт Кенеди, помладиот брат на претседателот Џон Кенеди, во обидот за атентат во Лос Анџелес, кој исто така беше убиен во Далас во 1963 година. Роберт Кенеди наредниот ден им подлегна на раните.

1972.- Во Стокхолм започна првата конференција на ОН за заштита и подобрување на човековата средина.

1975.- Суецкиот канал, затворен од израелско-арапската војна во 1967 година, повторно се отвори за меѓународниот сообраќај.

1992.- Југословенската народна армија (ЈНА) ја напушти касарната Маршал Тито во Сараево, со што заврши повлекувањето на ЈНА од Босна и Херцеговина.

2000.- На последниот ден од неговата посета на Русија, американскиот претседател Бил Клинтон зборуваше во Државната Дума како прв американски претседател кој се обратил пред рускиот парламент.

2000.- Апелациониот суд во Сантијаго го укина пратеничкиот имунитет на поранешниот чилеански диктатор Аугусто Пиноче, отворајќи го патот за судење за злосторствата извршени во Чиле за време на неговиот режим. Следната година, судот го прекина процесот, прогласувајќи го Пиноче за ментално ненадлежен.

2001 – Лабуристичката партија извојува убедлива победа на изборите во ОК, а Тони Блер стана првиот премиер на Лабуристите два последователни мандати.

2001 – Обединетите нации ја одбележаа 20-годишнината од СИДА-та. Се проценува дека 58 милиони луѓе се заразени со ХИВ вирусот и дека повеќе од 22 милиони починале во последните две децении.

2003 – САД и Јужна Кореја се договорија да ги преместат американските трупи од демилитаризираната зона што ги дели Јужна и Северна Кореја. Американските војници се преместени во базите јужно од зоната.

2004.- Умре поранешниот американски претседател Роналд Реган. За време на неговиот мандат (1981-1989), односите со Русија, чиј претседател беше Михаил Горбачов, се загреаа, а двајцата државници постигнаа голем број договори со цел да се запре трката во вооружување.

2005.- На референдум во Швајцарија донесе одлука за приклучување кон „Шенген зоната“.

2012.- Почина легендарниот писател на научна фантастика Реј Бредбери, автор на култниот роман „Фаренхајт 451“, по кој беше снимен истоимениот филмски хит. Автор е на 27 романи, на десетина збирки раскази и на повеќе од 600 раскази. Негови најпознати романи се „Марсовски хроники“, „Илустриран човек“, „Златни јаболка на сонцето“ и „Окробарска земја“, како и приказни за популарните серии „Зона на самракот“ и „Театарот Реј Бредбери“.

2017 година – Црна Гора стана полноправна членка на Организацијата на Северноатлантскиот договор (НАТО).

2018 – Во ерупцијата на вулканот Фуего во Гватемала загинаа 109 луѓе, а повеќе од 200 се водат како исчезнати.

На денешен ден

6 јули – На денешен ден

Објавено пред

на

1415.- Чешкиот реформатор Јан Хус бил запален како еретик на клада во Констанца за неговото теолошко-полемичко дело „За црквата“. Бил ректор на универзитетот во Прага (1402), го реформирал чешкиот јазик и правопис.

1533.- Умрел Лодовико Ариосто (Лодовико), автор на витешкиот еп „Бесниот Орландо“. Тој се смета за најголем поет на италијанската ренесанса.

1535.- Англискиот хуманист и писател Томас Мор бил погубен како предавник, бидејќи не се согласувал со црковната политика на кралот Хенри VIII (Хенри). Во 1935 година, Католичката црква го прогласи за светец. Автор е на политичко-филозофското дело „Утопија“ во кое ја претстави идејата за идеална човечка заедница.

1885.- Францускиот биолог и хемичар Луј Пастер за прв пат успешно ја администрира вакцината против беснило на човечко суштество, деветгодишниот Џозеф Мајстер од Алзас.

1893.- Умре францускиот писател Ги де Мопасан (Гај, Мопасан), еден од најзначајните автори на кратката форма во светската литература („Дунда“, „Страсти“, „Налица“, „Стапици“).

1908.- Во Турција започна „Младотурската револуција“ под водство на помлади офицери и интелектуалци незадоволни од владеењето на султанот Абдул Хамид II.

1919.- Првиот авион што го премина Атлантикот, британскиот воздушен брод „Р-34“ слета на Рузвелтово поле во Њујорк.

1923.- Официјално беше објавено основањето на СССР (Сојуз на Советските социјалистички републики), врз основа на одлуката на Првиот сојузен конгрес на Советите на крајот на 1922 година.

1928.- Во Њујорк беше одржана премиерата на филмот „Светлините на Њујорк“, првиот звучен филм во историјата на кинематографијата.

1944 – 167 луѓе загинаа во пожар предизвикан од пожар во главниот шатор на циркусот Ringling Brothers и Barnum & Bailey во американскиот град Хартфорд, Конектикат.

1962.- Умре Вилијам Фокнер, еден од најзначајните современи американски писатели. Неговиот литературен опус најмногу ја претставува сагата за судбината на американскиот југ. Добитник е на Нобеловата награда за литература во 1949 година („Сарторис“, „Шум и бес“, „Светлина во август“, „Коњанички гамбит“, „Диви палми“).

1964.- Британскиот протекторат во Африка, Нјасаланд, под името Малави, стана независна земја во рамките на Британскиот Комонвелт.

1967.- Во Нигерија започна граѓанска војна поради прогласувањето независност на Источна Нигерија (Биафра). Повеќе од милион луѓе загинаа во двегодишната војна.

1971.- Умре легендарниот американски џез-музичар, трубач и пејач Луис „Сачмо“ Армстронг (Луис Сачмо), најзначајната личност во историјата на џезот. Кариерата ја започна во 1918 година, а бројните турнеи низ светот му ја донесоа неофицијалната титула амбасадор на добра волја.

1973.- Умре германскиот диригент Ото Клемперер, еден од најзначајните диригенти на 20 век, особено познат по изведбите на делата на Бетовен.

1988.- Во експлозијата на нафтената платформа „Пајпер Алфа“ во британскиот дел на Северното Море загинаа 167 лица.

1990.- Бугарскиот претседател Петар Младенов поднесе оставка поради обвинувањата дека наредил тенкови да ги разбијат антивладините протести.

1999.- Припадниците на меѓународните мировни сили во Босна го уапсија Радослав Брѓанин, лидерот на Народната партија и пратеник во Собранието на Република Српска, во Бања Лука и го предадоа на Меѓународниот суд за воени злосторства во Хаг.

2000.- Собранието на Сојузна Република Југославија ги усвои амандманите на Уставот со кои на тогашниот претседател Слободан Милошевиќ му овозможи повторно да се кандидира за претседател на Сојузна Република Југославија.

2000.- Топлотен бран што ја зафати Југозападна Европа, со температури на воздухот до 45 Целзиусови степени, предизвика смрт на 25 луѓе и многу пожари.

2003 – Либерискиот претседател Чарлс Тејлор ја прифати понудата за азил во Нигерија. Неговото заминување беше условот на американскиот претседател Џорџ Буш за вклучување на САД во воспоставувањето мир во таа западноафриканска земја, која веќе 14 години ја тресат конфликти.

2005.- Од Улцињ до Дубровник и Сплит започна првата редовна автобуска линија од Црна Гора до Хрватска, по 14-годишен прекин поради војната во поранешна Југославија.

2005.- Умре Клод Симон, француски писател и добитник на Нобеловата награда во 1985 година.

2006.- По 44 години, Индија и Кина го отворија граничниот премин „Нату Ла“.

2007.- По 16 години прекин, вратена е автобуската линија меѓу Белград и Тузла.

2009.- По речиси 30 години, Јованка Броз, вдовицата на поранешниот претседател на СФР Југославија, Јосип Броз Тито, доби пасош и лична карта.

2011.- Британската кралица Елизабета Втора зборуваше на Генералното собрание на ОН во Њујорк, за прв пат по 50 години.

2012 – Поранешниот аргентински диктатор Хорхе Рафаел Видела беше осуден на 50 години затвор за кражба на бебиња од затвореници за време на владеењето на воената хунта и нејзината војна против левичарските дисиденти. Видела беше на чело на Аргентина од 1976 до 1981 година. За време на владеењето на воената хунта загинаа околу 13.000 луѓе.

2020 – Почина Енио Мориконе, италијанскиот композитор познат по музиката за „шпагети вестерните“ на Серџо Леоне („За тупаница долари“, „За еден долар повеќе“ и „Добриот, лошиот, грдиот“). иновативните партитури радикално ја менуваат музиката за филмот.

Прочитај повеќе...

На денешен ден

5 јули – На денешен ден

Објавено пред

на

1596.- Англиските морнари го опустошиле шпанскиот брег и го ограбиле Кадиз, пристаниште кое добило првокласно значење со откривањето на Америка.

1811.- Венецуела стана првата јужноамериканска земја која прогласи независност од Шпанија.

1830.- Во походот против Алжир, Французите го зазеле градот Алжир. Алжир остана под француска власт до 1962 година, кога северноафриканската земја стекна независност.

1865.- Вилијам Бут ја основал „Христијанската мисија“ во Лондон, која подоцна била наречена „Армија на спасот“ и главно била ангажирана во хуманитарна работа. Таа беше многу активна во периодот по Втората светска војна.

1865.- Во Велика Британија беше донесен првиот закон за ограничување на брзината во светот – две милји на час.

1879.- Роден е американскиот тенисер и политичар Двајт Дејвис, министер за војна (1925-29). Тој го основал тенискиот натпревар „Дејвис куп“ во 1900 година.

1880.- Роден е чешкиот виолинист и композитор Јан Кубелик, кој го споредувале со Паганини поради неговиот виртуозен стил (шест концерти за виолина, Американска симфонија).

1889.- Умре писателот Јаков Игњатовиќ, зачетникот на реализмот во српската литература. Пишувал песни, културно-историски написи, патописи, романи и раскази и уредувал српски весници и српски Летопис („Вечен младоженец“, „Трпен спасен“, „Милан Наранџиќ“).

1889.- Роден е францускиот писател, сликар и режисер Жан Кокто. Како експериментатор ги поминал сите фази на модерната уметност – кубизам, дадаизам, надреализам, а поради различноста на неговите дела се смета за корифа на францускиот дух („Орфеј“, „Страшни деца“, „Петел и Арлекин“). Станал член на Француската академија во 1955 година.

1891.- Роден е хрватскиот поет Августин Тин Ујевиќ, кој со својата лирика и боемски живот го одбележа периодот меѓу двете светски војни во југословенската литература („Лелек себра“, „Колајна“, „Жедан камен на студенцу“).

1901.- Роден е рускиот театарски режисер и актер Сергеј Владимирович Обрастов, основач на Државниот централен куклен театар. Режирал повеќе од 50 куклени претстави, кои се сметаат за антологиски дела од тој театарски жанр.

1911.- Роден е францускиот државник Жорж Помпиду, претседател на Франција (1969-74) по пензионирањето на Шарл де Гол. Како близок соработник на Де Гол, неговиот шеф на кабинет и премиер од 1962 до 1968 година, тој најмногу ги следел идеите на неговиот познат претходник.

1932.- Во Португалија, Антонио де Оливеира Салазар стана премиер, кој во 1933 година воспостави профашистичка диктатура, која заврши дури во 1974 година, четири години по неговата смрт.

1943.- Со германската офанзива од правецот на Орел и Харков против советските позиции, започнала битката Курск-Орел, една од најголемите во Втората светска војна.

1959.- Индонезискиот претседател Ахмед Сукарно го распушти парламентот, го суспендираше Уставот од 1950 година и воспостави диктатура.

1975.- Американскиот тенисер Артур Еш стана првиот црнец победник на турнирот Вимблдон.

1975.- Зеленортските Острови добија независност по 500 години португалско владеење.

1977.- Во Пакистан беше извршен воен удар со кој генерал Мохамад Зиа ул-Хак го собори премиерот Зулфикар Али Буто.

1980.- Шведскиот тенисер Бјорн Борг го освои турнирот Вимблдон по петти пат по ред.

1994.- Палестинскиот лидер Јасер Арафат (Јасер), кој пристигна на Западниот Брег по 27 години егзил, најави создавање на држава Палестина на територијата под палестинска самоуправа, со главен град во источен Ерусалим.

2001.- Македонските власти и вооружените албански бунтовници постигнаа договор за прекин на огнот. Мировниот договор со кој заврши повеќемесечниот конфликт во Македонија беше потпишан на 13 август во Охрид.

2002.- Почина легендарниот бејзбол играч Тед Вилијамс (Вилијамс), еден од најголемите „бокали“ на сите времиња и последен Американец кој постигнал 400 „хитови“ во една сезона.

2003.- Две Чеченки поставија експлозив на рок фестивал на московскиот аеродром Тушино. Во експлозијата загинаа 16 лица, меѓу кои и женски терористи, а 60 беа повредени.

2004.- Во Индонезија беа одржани првите директни претседателски избори, шест години по завршувањето на 32-годишната диктатура на поранешниот претседател Сухарто.

2007 – Белгискиот кривичен суд го осуди поранешниот армиски мајор на Руанда Бернард Нтукахаг на 20 години затвор за убиство на десет Белгијци – мировници на ОН и неодреден број цивили во Руанда, на почетокот на геноцидот во 1994 година.

2015.- На референдумот во Грција, граѓаните ги отфрлија мерките за штедење понудени од меѓународните кредитори во замена за финансиска помош за спас на економијата.

2018 – Осум Бошњаци беа осудени пред Судот на Босна и Херцеговина на затворски казни од пет до десет години за воени злосторства извршени врз српски и хрватски цивили во логорите во областа на општина Сараево Хаџиќи во периодот од мај 1992 година. до јануари 1996 година.

Прочитај повеќе...

На денешен ден

4 јули – На денешен ден

Објавено пред

на

1190.- Англискиот крал Ричард Лавовското срце (Ричард) и францускиот крал Филип II (Филип) ја започнале Третата крстоносна војна. Во таа војна им се придружил германско-римскиот император Фредерик I Барбароса (Фридрик).

1631.- Во Париз е отворена агенција за вработување, прва во светот. 1753.- Роден е францускиот пронаоѓач Жан Пјер Франсоа Бланшар (Жан Пјер Франсоа Бланшар), кој во 1785 година заедно со Џон Џефрис (Џон Џефрис) прв го прелета Ла Манш со балон.

1776.- На Континенталниот конгрес во Филаделфија беше потпишана Американската декларација за независност. Тој ден во САД се слави како Ден на независноста.

1799.- Роден е шведско-норвешкиот крал Оскар I (Оскар), кој за време на неговото владеење (1844-59) ја водел политиката на шведска неутралност и обединување на скандинавските земји.

1807.- Роден е италијанскиот револуционер Џузепе Гарибалди (Џузепе), водач на движењето за независност и обединување на Италија. Во 1860 година, со легендарна кампања со своите волонтери („илјада црвени кошули“), тој ја ослободи Сицилија од владеењето на Бурбон и триумфално влезе во Неапол во септември. Бил избран за претставник на Рим во 1874 година, но ги одбил почестите на кралот Виктор Емануел, титулите војвода и маршал.

1826.- На ист ден починаа поранешните американски претседатели Џон Адамс (1797-1801) и Томас Џеферсон (1801-09).

1848.- Објавен е „Комунистичкиот манифест“ на Карл Маркс (Маркс) и Фридрих Енгелс (Фридрих).

1848.- Умре францускиот писател и дипломат Франсоа Рене Шатобриан (Франсоа, Шатобриан). Тој се смета за творец на францускиот модерен литературен стил и јазик. Рафинираниот стилист во делото „Спомени од зад гробот“, во своите политички записи, ги негира достигнувањата на француската буржоаска револуција и рационализмот во филозофијата.

1903.- Отворен е првиот пацифички телеграфски кабел, помеѓу Сан Франциско и Манила.

1927.- Родена е италијанската филмска актерка Џина Лолобриџида, првата ѕвезда на италијанската кинематографија по Втората светска војна („Фанфан Лала“, „Убавините на ноќта“, „Леб, љубов и имагинација“, „Провинциска девојка“).

1934.- Умрела Марија Кири Склодовска, француска научничка со полско потекло. Таа ги откри радиоактивните елементи радиум и полониум. Првата Нобелова награда за физика ја поделила во 1903 година со нејзиниот сопруг Пјер и Бекерел, а втората ја добила за хемија во 1911 година.

1943.- Полскиот генерал и политичар Владислав Сикорски (Владислав), шеф на владата во егзил и за време на Втората светска војна врховен командант на полските вооружени сили на Запад, загина во авионска несреќа во Гибралтар под неразјаснети околности.

1946.- Филипините се стекнаа со независност по 47 години владеење на САД.

1976.- Израелските командоси упаднаа на аеродромот Ентебе во Уганда и ослободија 102 заложници од францускиот патнички авион киднапиран од арапски екстремисти. Убиени се четворица командоси, седум од 10-те киднапери и околу 20 војници од Уганда.

1979.- Поранешниот алжирски претседател Ахмед Бен Бела (Бела) беше ослободен по 14 години домашен притвор. Тој беше првиот претседател на независна Алжир (1963), а беше отстранет од власт од Хуари Бумедиен со државен удар во 1965 година.

1997.- Американската вселенска сонда „Патфајндер“ беше слета на Марс.

1999.- Алжирскиот претседател Абделазиз Бутефлика (Бутефлика) даде амнестија на илјадници муслимански воени затвореници.

2000.- Умре еден од најпознатите полски писатели и антикомунисти Густав Херлинг-Груџински.

2001 – Со цел да се стави крај на 18-годишната граѓанска војна, за време на која животот го загубија речиси два милиони луѓе, суданската влада ја прифати либиско-египетската мировна иницијатива. Сепак, тоа не доведе до крај на војната.

2001 – 145 луѓе загинаа во авионска несреќа во Сибир.

2008.- Авион на кинеска компанија слета на меѓународниот аеродром Таојуан на северот на Тајван, со што официјално беше воспоставен воздушниот сообраќај меѓу Кина и Тајван по речиси шест децении. Политичките конфликти меѓу Кина и Тајван траат од 1949 година, кога поддржувачите на стариот режим го „одвоија“ Тајван од комунистичка Кина.

2011 – Почина Ото фон Хабсбург (Ото фон), најстариот син на последниот австроунгарски император Чарлс I. Роден во 1912 година, тој беше сведок на падот на неговото семејство, кое беше принудено да замине во егзил по Првата светска војна. Имал германско, австриско и унгарско државјанство.

Прочитај повеќе...

Facebook

Последни објави

На денешен ден5 часа

6 јули – На денешен ден

1415.- Чешкиот реформатор Јан Хус бил запален како еретик на клада во Констанца за неговото теолошко-полемичко дело „За црквата“. Бил...

Хороскоп6 часа

Денешен Хороскоп (6 јули) – среда

Овен Неискреноста во вашата околина станува неподнослива. Не ја префрлајте вината на другите луѓе бидејќи тие ве лажат само онолку...

Македонија15 часа

Ноќеска бил пријавен украинец кој во охридски хотел агресивно се однесувал према вработените

Ноќеска на 05.07.2022 година во 01 часот во СВР Охрид е приведен Р.Ч.(42) од Харков-Република Украина. Тој, претходно во хотелски...

Магазин15 часа

Од Apple ќе се бара да поддржува USB-C полнач

Регулаторното тело на Европската унија најави дека сите производители на електронски уреди ќе треба да го усвојат стандардот USB-C до...

Кичево17 часа

Неколку кичевски населби утре ќе бидат со времен прекин на електрична енергија поради работа на ЕВН Кичево

Поради зафати на електродистрибутивната мрежа утре 06.07.2022 година – среда, ЕВН Кичево ќе работи на терен, така што прекини во снабдување на...

Магазин18 часа

Дали Apple работи на нов Siri далечински управувач?

Во последниве години, стана фасцинантно хоби да се копа низ раните бета верзии на Apple, барајќи индиции за нови и...

Магазин18 часа

iPhone 14 ќе руши различни рекорди, еден од нив е цената

Законите на пазарот налагаат дека цените што еднаш ќе се зголемат тешко се враќаат на претходното ниво. Откако еднаш ја...

Свет18 часа

Сателитот на НАСА ја напушти орбитата на Земјата и се упати кон Месечината

Сателит не поголем од микробранова печка денеска успешно ја напушти орбитата на Земјата и се упати кон Месечината, што е...

Магазин18 часа

Претплатниците на Twitter на Android имаат опција која ќе ја олесни навигацијата

Прилагодената навигација е веќе достапна за корисниците на Twitter Blue на платформата iOS, а сега ја добиваат и корисниците на...

Мобилни уреди18 часа

Xiaomi ја претстави серијата 12S телефони со „Leica“ камери

На вчерашната конференција, Xiaomi претстави три телефони од новата серија 12S: Xiaomi 12S, Xiaomi 12S Pro и Xiaomi 12S Ultra....

НАЈЧИТАНИ