Следете не

На денешен ден

5 ноември – Светот на „Денешен ден“

Објавено пред

на

1630.- Мировниот договор во Мадрид стави крај на англо-шпанската војна во која Шпанија и нејзиниот сојузник Австрија беа поразени на море и на копно. Французите и Холанѓаните се бореа на страната на Англичаните.

1879.- Умре Џејмс Кларк Максвел, најголемиот теоретски физичар во 19 век, професор во Лондон и Кембриџ. Меѓу неговите најзначајни дела се истражувањата од областа на електромагнетизмот, во кои математички ги формулирал откритијата на Фарадеј. Роден е во Кембриџ во 1831 година, истиот ден кога умре.

1882.- Во Загреб умре научникот и филолог Ѓура Даничиќ, секретар на Друштвото за српска литература, професор на Лицејот и Големата школа во Белград. Го поддржал Вук Караџиќ во борбата за реформа на српскиот јазик и правопис („Војна за српскиот јазик и правопис“, 1847). Како секретар на Југословенската академија на науките и уметностите во Загреб во 1880 година, тој ја иницирал подготовката на главниот дел „Речник на хрватскиот или српскиот јазик“. Тој го превел Стариот Завет од латински.

1909.- Во Пожаревац е родена сликарката и поетеса Милена Павловиќ-Барили, најзначајниот претставник на надреализмот во српското сликарство. Од 1939 година живеела во САД, каде била илустраторка за модниот магазин „Вог“, сценограф и костимограф во њујоршките театри. Таа починала во Њујорк на 36-годишна возраст, откако паднала од коњ.

1911.- Италија ги анектирала провинциите на Отоманската империја во Либија – Триполи и Киренаика и ги држела до 1943 година, кога германско-италијанските сили во Втората светска војна биле истиснати од Африка.

1913.- Родена е британската театарска и филмска актерка Вивиен Ли (Вивиен Ли), која светската слава ја стекна со улогата на Скарлет О’Хара (Скарлет) во американскиот филм „Однесено од виорот“, за кој доби Оскар. Во театарот играше главни улоги во претстави на Вилијам Шекспир, најчесто како партнерка на Лоренс Оливие, со која беше во брак од 1937 до 1960 година. Вториот Оскар го доби за филмот „Трамвај по име желба“.

1914.- Франција и Велика Британија и објавија војна на Отоманската империја во Првата светска војна.

1914.- Под команда на генералот Оскар Поќорек (Потиорек) во Првата светска војна, започнала нова австроунгарска офанзива врз Србија, чии сили биле принудени да се повлечат. Контраофанзива под команда на Живојин Мишиќ следела на 3 декември во битката кај Колубара, која завршила кон средината на декември со победа на српската војска.

1926.- По четвртиот атентат на Мусолини, во Италија беше донесен Законот за заштита на државата, со кој беше воведен тоталитарен фашистички режим.

1930.- Умре холандскиот лекар Кристијан Ајкман (Кристијан Ејкман), добитник на Нобеловата награда за медицина во 1929 година, откривач на причинителот на болеста бери-бери. Тој ја доби Нобеловата награда за откривање на витамин Б.

1943.- Во Јајце за време на Втората светска војна е основана Телеграфската агенција на Нова Југославија – Танјуг. Првиот директор беше Владислав Рибникар.

1955.- Умре францускиот сликар Морис Утрило, кој и покрај сите сликарски правци и струи создаде посебно доживување на околината сликајќи париски ведути, од кои најпознати се сцените од задните улички и плоштадите на Монмартр.

1956.- Британските падобранци слетаа на Порт Саид за време на британско-француско-израелската агресија против Египет, а Советскиот Сојуз се закани дека ќе употреби ракети доколку Французите и Британците не прифатат прекин на огнот.

1960.- Умре американскиот филмски режисер со канадско потекло Мек Сенет, еден од најважните автори на бурлески комедии во периодот на немиот филм. Тој го промовираше Чарли Чаплин.

1989.- Умре американскиот пијанист, по потекло руски Евреин, Владимир Хоровиц (Хоровиц), еден од најголемите пијано мајстори на 20 век. Тој го напушти СССР во 1925 година, за да се врати за прв пат во 1986 година, кога неговите концерти во Москва и Ленинград добија овации.

1991.- Претседателите на Србија и Црна Гора, Слободан Милошевиќ и Момир Булатовиќ, ја отфрлија четвртата верзија на Договорот за општо решение на југословенската криза понудена од меѓународните посредници на Меѓународната конференција за Југославија во Хаг.

1991.- Британскиот медиумски магнат со чешко потекло Иан Роберт Максвел (Иан, Максвел) бил пронајден мртов во Атлантскиот Океан во близина на Канарските Острови каде што крстарел со јахта.

1996.- Премиерката Беназир Буто беше разрешена од пакистанскиот претседател под обвинение дека нејзината влада е заглавена во корупција и непотизам.

1996.- Кандидатот на Демократската партија Бил Клинтон беше реизбран за претседател на САД, победувајќи го републиканецот Боб Дол.

2000.- Последниот император на Етиопија, Хаиле Селасие, беше свечено погребан во катедралата Света Троица во Адис Абеба, 25 години откако умре под сомнителни околности и беше погребан на начин непримерен за владетел. Харизматичниот африкански лидер, кој според легендата е директен потомок на кралот Соломон и на кралицата Шеба, беше соборен со воен удар во 1974 година, по 44 години владеење.

2001.- Во Белград беше потпишан договор за соработка меѓу југословенските власти и УНМИК, со кој беа потврдени основните принципи и обврски од Резолуцијата 1244 на Советот за безбедност на ОН, со која се отвори патот за учество на Србите на изборите на Косово.

2001.- Умре британскиот филмски продуцент Рој Бултинг, познат по најдобрите британски филмови од 1940-тите до 1970-тите, како што се „Brighton Rock“ и „It’s All Right, Jack“.

2004.- Умре новинарот Сергије Лукач. Беше долгогодишен уредник и новинар на белградскиот неделник НИН и основач на Катедрата за новинарство на Факултетот за политички науки во Белград, каде што беше редовен професор до 1985 година.

2006.- Умре турскиот премиер Булент Еџевит, кој ја извршуваше оваа функција пет мандати и чија политичка кариера траеше речиси половина век. Во 1974 година ја испрати турската армија на Кипар, а во 1999 година, за време на неговиот мандат, Турција доби статус на кандидат за членство во ЕУ.

2006.- Поранешниот ирачки претседател Садам Хусеин беше осуден на смрт со бесење за злосторства против човештвото. Тој беше шеф на државата од 1979 до 2003 година. Беше егзекутиран на 30 декември 2006 година.

2008.- Умре американскиот писател Мајкл Крајтон, автор на десетици бестселери, меѓу кои „Паркот Јура“, „Веб на времето“, „Плен“, „Кома“, „Изгрејсонце“, „Состојба на страв“ и „Мајстори“. “.

2013 – Индија ја лансираше својата прва меѓупланетарна сонда, мисија за орбитер на Марс (Мангалјаан).

2013 – Пописот на населението утврди дека Босна и Херцеговина има 3.791.662 жители.

2017 година – Во експлозија на автомобил-бомба во источна Сирија загинаа 75 лица, главно раселени лица; 27 лица загинаа во пукање што се случи во црква во Тексас (САД). Напаѓачот влегол во баптистичката црква во Сатерленд Спрингс и отворил оган врз верниците собрани на неделната миса.

На денешен ден

26 ноември – На денешен ден

Објавено пред

на

1504.- Починала Изабел I Католичката (Isabel la Catolica), кралица на Кастилја од 1474. Со бракот со Фернандо II Арагонски, Кастилја и Арагон биле обединети (1479) и основите на обединета шпанска држава и идната колонијална империја. беа создадени. За време на нивното владеење бил основан судот на инквизицијата (1480), Евреите биле протерани, а со заземањето на Гранада во 1492 година, моќта на Маврите дефинитивно била скршена. Истата година ја опремиле експедицијата на Кристофер Колумбо која ја открила Америка, а во 1503 година го зазеле Кралството Неапол од Франција. 1703.- Во дводневната „Голема бура“ во јужна Англија загинаа најмалку 8.000 луѓе.

1744.- Починал италијанскиот изработувач на виолини Џузепе Гуарнери, заедно со Антонио Страдивари, најголемиот мајстор за изработка на класични виолини.

1880.- Големите сили ја принудиле Турција да и го предаде Улцињ на Црна Гора, кој Црногорците го зазеле во војната од 1876 до 1878 година.

1855.- Умре полскиот писател Адам Мицкевич, најистакнатиот полски романтичар. Неговиот идиличен еп „Пан Тадеуш“, во кој даде визија за старата Полска која исчезнува, се смета за најголемото дело на полскиот романтизам.

1914.- Во Првата светска војна, британскиот воен брод „Булворк“ експлодирал додека бил натоварен со муниција. Само 12 од 750 членови на екипажот преживеале.

1922.- Отворена е гробницата на фараонот Тутанкамон, која ја откри англискиот археолог Хауард Картер во Долината на кралевите кај Луксор. Картер и Лорд Карнавон (Карнарвон) биле првите луѓе кои влегле во гробницата по повеќе од 3.000 години кога фараонот бил положен во неа.

1940.- Во окупирана Варшава за време на Втората светска војна, Германците почнаа да оградуваат дел од градот од кој направија гето за околу половина милион полски Евреи.

1942.- Во текот на Втората светска војна во Бихаќ беше основан Антифашистичкиот совет на народното ослободување на Југославија, а 54 делегати го избраа Извршниот одбор на АВНОЈ на чело со д-р Иван Рибар.

1949.- Во Индија беше усвоен устав, со кој Унијата на Индија стана република во рамките на Британскиот Комонвелт. Уставот стапи на сила во јануари 1950 година.

1965.- Франција го лансираше првиот вештачки сателит.

1967.- Народноослободителниот фронт ја прогласи Народна Република Јемен (Јужен Јемен) во Аден, по 128 години британско колонијално владеење.

1968.- Умре германскиот писател Арнолд Цвајг, автор на романот „Случајот на наредникот Гриша“, кој многу критичари го сметаат за најдобра германска книга за Првата светска војна.

1978.- Иранските верски водачи и политичари, во обид да го соборат Шах Реза Пахлави, прогласија генерален штрајк што го парализираше животот во Иран.

1979.- Меѓународниот олимписки комитет гласаше за обновување на членството на Кина во таа организација по 21-годишно отсуство.

1986 – 48 цивили беа убиени од иранска ракета што падна во главниот град на Ирак, Багдад.

1987.- Тајфун уништи околу 14.000 куќи на Филипините, при што загинаа 270 луѓе.

1990.- Советот за безбедност на ОН го одобри мировниот план за Камбоџа.

1993.- Првиот генерален штрајк во Белгија по речиси половина век ги парализираше економијата и сообраќајот и ја принуди владата да преговара со синдикатите.

1998.- Во заедничката декларација за време на посетата на кинескиот претседател Џианг Земин, Јапонија изрази длабоко жалење за активностите што ги презеде во Кина во Втората светска војна.

2000.- Поранешниот претседател на СР Југославија, Слободан Милошевиќ, беше реизбран за претседател на партијата на вонредниот конгрес на Социјалистичката партија на Србија.

2001.- Кралот Гјанендра од Непал прогласи вонредна состојба во земјата по тридневни немири, во кои загинаа најмалку сто луѓе, предизвикани од членовите на маоистичкото герилско движење во обид да ја соборат монархијата.

2004 – Европската комисија за дроги и зависност објави дека повеќе од два милиони Европејци имаат проблеми со дрогата, главно хероин.

2007.- Во северните предградија на Париз избувнаа нови немири, чија причина беше смртта на двајца млади момчиња во судир со полициски автомобил. Француската полиција фрли солзавец врз демонстрантите кои ги каменуваа полициските сили, демолираа возила и контејнери.

2008 – Советот за безбедност едногласно го поддржа извештајот и планот од шест точки на генералниот секретар на ОН Бан Ки-мун за реконфигурација на меѓународното цивилно присуство на Косово.

2010 – Од 50.000 силувања што се случија за време на војната во Босна и Херцеговина, само 12 случаи добија судски епилог, објавија Обединетите нации.

2012.- Норвешката полиција се извини за улогата во депортацијата на Евреите за време на Втората светска војна. Извинувањето на полицијата беше испратено на 70-годишнината од депортацијата на 532 Евреи од Норвешка на 26 ноември 1942 година на бродот „Донау“.

2016.- Почина Фидел Кастро (90), кубански револуционер, поранешен генерален секретар на Комунистичката партија, претседател и премиер на Куба, со која владееше речиси половина век, а во 2006 година му ги предаде овластувањата на својот брат и другарот во револуцијата, Раул.

Прочитај повеќе...

На денешен ден

25 ноември – Светот на денешен ден

Објавено пред

на

1560.- Починал Андреа Дориа, средновековниот херој на Џенова, кој до крајот на својот живот, на 87-годишна возраст, успешно се борел против Турците и варварските пирати во Средоземното Море. Со помош на Карло V, тој ја ослободил Џенова од Французите во 1528 година и основал независна република.

1562.- Роден е Лопе де Вега, реформатор на шпанскиот театар и еден од најзначајните драматурзи во европската литература. Голем поет и добар прозаист, со 1.800 комедии и драми, повеќе од 3.000 сонети, епови, романи, историски записи, тој се смета за најплодниот литературен творец во историјата на литературата („Витезот од Олмеда“, „ Ѕвезда на Севиља“, „Перибањеш“, „Девојка на духовит“).

1783.- Последните британски војници го напуштиле Њујорк, по завршувањето на американската револуционерна војна.

1828.- Роден е хрватскиот свештеник, историчар и политичар Фрањо Рачки, еден од идеолозите на илирското движење и поддржувач на јужнословенското единство. Бил основач на Народната партија со Јосип Штросмајер (1860) и прв претседател на Југословенската академија на науките и уметностите (1866).

1835.- Роден е американскиот индустријалец со шкотско потекло Ендрју Карнеги, кој вложил големо богатство во добротворни цели, главно во основање народни библиотеки во САД и други земји. Ја објавил книгата „Евангелие на богатството“ (1900). Во 1926 година, донацијата на Карнеги помогна да се изгради Универзитетската библиотека во Белград со 100.000 долари.

. Востанието беше задушено на 29 ноември, а од 70 учесници обвинети за велепредавство, 24 беа осудени на смрт, од кои седум беа застрелани.

1884.- Во Сент Луис, Мисури, Џон Мајенберг патентирал млеко во прав.

1884.- Во Големата школа во Белград бил отворен првиот курс по англиски јазик.

1914.- Умре српскиот и словенечкиот композитор Даворин Јенко, автор на словенечката химна „Напред, знаме на славата“ и на српската „Божја правда“. Бил член на Српската кралска академија, хор-мајстор и диригент на Народниот театар во Белград. Направил музика за околу 90 „парчиња со пеење“ и е автор на првата српска оперета „Врача“.

1915.- Врховната команда на српската војска во Првата светска војна донесе одлука за повлекување на војниците преку Црна Гора и Албанија. Во повлекувањето на војниците придружувани од бегалците, животот го загубија повеќе од 240.000 луѓе. 135.000 војници биле префрлени на Крф со сојузничките бродови, кои закрепнале и се реорганизирале и продолжиле со борбите на Солунскиот фронт следната година.

1936.- Германија и Јапонија го потпишаа Антикоминтернскиот пакт со кој се обврзаа да се борат против ширењето на комунизмот.

1941 – 848 британски морнари загинаа кога германска подморница го потопи британскиот воен брод „Барам“ во Втората светска војна.

1952.- Во Лондон за првпат беше изведена „Самица за глувци“ на Агата Кристи, претстава која и денес се прикажува во кината ширум светот. Континуирано се изведува во лондонскиот театар Сент Мартин веќе 50 години.

1959.- Почина францускиот филмски и театарски актер Жерар Филип, еден од најпопуларните актери по Втората светска војна („Ѓаволот во месо“, „Картускиот манастир во Парма“, „Фанфан Лала“, „Црвено-црно“, „ „Опасни врски“).

1965.- Претседателот Џозеф Касавубу беше соборен од власт во Конго со воен удар под водство на генералот Џозеф Мобуту (Јозеф). Подоцна беше прогласена Демократска Република Конго, во 1971 година името беше сменето во Република Заир, а нејзиниот претседател го зеде името Мобуту Сесе Секо.

1969.- Членот на „Битлси“ Џон Ленон (Џон) ја врати титулата на Орденот на Британската империја што му ја додели кралицата Елизабета Втора (Елизабета) во 1965 година, во знак на протест поради поддршката на Велика Британија за американската агресија во Виетнам и Британската политика во нигериската провинција Биафра.

1970.- Јапонскиот писател Јукио Мишима изврши јавно ритуално самоубиство (харикири) во знак на протест против „западноста“ на Јапонија.

1974.- Умре бурманскиот дипломат У Тант (Тант), генерален секретар на ОН од 1962 до 1971. Кризите во Конго, Берлин и Куба, Виетнамската војна, конфликтите на Блискиот исток и индиско-пакистанската војна беа драматични настани со кои се соочи за време на мандатот. .

1992 – Чешкиот парламент гласаше за поделба на Чехословачка на одделни држави Чешка и Словачка од 1 јануари 1993 година.

1996.- Повеќе од 100.000 луѓе протестираа на улиците на Белград поради судско поништување на победата на опозициската коалиција „Заедно“ на локалните избори, обвинувајќи го претседателот Слободан Милошевиќ за кражба на изборите.

2001.- Американската компанија „Advanced cell technology“ објави дека клонирала човечки ембрион. Според изјавата на научникот, достигнувањето ќе се користи во медицината, а не за клонирање на човечко суштество.

2002.- Претседателот на Црна Гора, Мило Ѓукановиќ, поднесе оставка, а еден ден подоцна беше предложен за нова црногорска влада.

2002.- УНМИК ја презеде контролата врз општинската администрација во северниот дел на Косовска Митровица, која дотогаш беше под контрола на Србите. Така, по три години и пет месеци меѓународната заедница воспостави власт на целата територија на Косово.

2003.- Во Тенеси (САД) умре Теди Вилбурн, еден од водечките кантри музичари.

2005.- Почина Ричард Барнс, единствениот Британец кој го освои Светскиот шампионат во рели.

2007.- Умре поранешниот шеф на руската безбедносна служба КГБ, Владимир Крјучков, кој беше клучна фигура во неуспешниот пуч во 1991 година против тогашниот советски претседател Михаил Горбачов.

2010 – Бројот на сиромашни земји во светот е двојно зголемен во изминатите 40 години, според извештајот на ОН за 2010 година.

2011 – Во Мароко се одржаа парламентарни избори, први според новиот Устав на земјата изгласани на референдум на 1 јули.

2013 – Умре Форесторн Чико Хамилтон (Чико), американски џез-тапанар и композитор, кој за време на својата повеќегодишна кариера соработуваше со познати џез-музичари како Рон Картер, Ерик Долфи, Чарлс Лојд, Лери Корил и Габор Сабо.

2018 – Европскиот совет го одобри повлекувањето на Обединетото Кралство на Велика Британија и Северна Ирска од Европската унија и Европската заедница за атомска енергија. Беше усвоена и „Политичката декларација“ врз основа на идните односи. Лондон и Брисел постигнаа договор за разделба по 17 месеци преговори.

Прочитај повеќе...

На денешен ден

24 ноември – На денешен ден

Објавено пред

на

1572.- Починал шкотскиот протестантски реформатор Џон Нокс (Џон Нокс), следбеник на Калвин, основач на шкотската презвитеријанска црква и автор на „Историјата на реформацијата во Шкотска“.

1632.- Роден е холандскиот филозоф Барух де Спиноза (Барух), еден од најзначајните и доследни претставници на рационалистичката и монистичката филозофија. Неговата мисла, изразена во главниот дел „Етика“, имаше многу значајно влијание врз европската филозофија. Неговиот критички однос кон Библијата и Талмудот предизвика гнев во теолошките кругови, а еврејската заедница го анатемираше и го исклучи од своите редови.

1642.- Холандскиот морепловец Абел Јансон Тасман (Јанзон) открил остров јужно од Австралија и го нарекол Ван Дименова земја, која подоцна во негова чест била наречена Тасманија.

1729.- Роден е рускиот генерал Александар Василевич Суворов, еден од најголемите војсководци во 18 век. Успешно се борел против Турците (1787-91), под негова команда австриско-руските трупи ги потиснале Французите од северна Италија во 1799 година, кога се прославил со преминувањето на Алпите на враќање во Русија. Тој го задушил Пугачевското востание во Русија во 1774 година и востанието во Полска во 1794 година. Во 1942 година, Орденот Суворов бил воведен во СССР за високи воени заслуги.

1848.- Умре британскиот државник Лорд Мелбурн (Мелбурн), премиер и доверлив човек на кралицата Викторија (Викторија), по чие име го доби австралискиот град Мелбурн.

1859.- Објавена е книгата „Потеклото на видовите“ од англискиот натуралист Чарлс Дарвин. Неговата револуционерна теорија за еволуцијата предизвика големи контроверзии во научните кругови, а црковните луѓе го изразија својот страв дека книгата ќе ги поткопа религиозните верувања за потеклото на светот.

1864.- Роден е францускиот сликар и графичар Анри Тулуз Лотрек, мајстор на литографијата, сликар на боемскиот Монмартр, атмосфера и ликови на ноќниот живот на Париз од крајот на 19 век.

1883.- Роден е српскиот писател Јован Јовановиќ Змај, еден од најистакнатите личности на српското општество во втората половина на 19 век. Борец за национално и политичко ослободување, член на Српската кралска академија и драматург на Народниот театар во Белград (1890-98), уредник на повеќе списанија, попознат е како детски поет и автор на елегични лични исповеди („Ѓулиќи“, „Ѓулиќи увеоци“).

1916.- Умрел Хирам Стивенс Максим, британскиот конструктор на оружје со американско потекло, пронаоѓач на митралезот (1884), кој по него го добил името „Максим“.

1929.- Умре францускиот државник Жорж Бенжамин Клемансо, премиер од 1906 до 1909 година и од 1917 до 1920 година, кога се повлече од политичкиот живот. Поради брзината со која делуваше во парламентот како опозиција, го доби прекарот „Тигар“. Во времето на аферата Драјфус, тој во 1898 година во својот весник „Л’ Орор“ (Л’ Аурора) го објави познатото писмо на Зола до претседателот на Републиката „Обвинувам“. Тој е еден од креаторите на Антантата и претседавач на мировната конференција во Версај во 1919 година.

1941.- Започнала германската офанзива на градот Ужице во Втората светска војна. Одредот на главниот дел од партизанските сили го сочинуваше Работничкиот баталјон. Германците го зазеле градот на крајот на ноември, а за време на борбите на Кадињача, 14 километри западно од Ужице, загинале 180 бранители на градот.

1957.- Во Мексико Сити умре познатиот мексикански сликар и комунистички активист Диего Ривера (Диего). Тој стана познат по неговите монументални мурали во јавните институции во Мексико (124 фрески во Палатата на Министерството за образование) и во САД.

1963.- Два дена по атентатот на американскиот претседател Џон Кенеди во Далас, Џек Руби со револвер во полициската станица го застрела Ли Харви Освалд, кој беше осомничен за атентатот.

1974.- Американскиот претседател Џералд Форд (Џералд) и советскиот лидер Леонид Брежнев постигнаа привремен договор во Владивосток за ограничување на офанзивното стратешко нуклеарно оружје.

1976.- Во земјотресот што го уништи градот Мурадије и стотици села на истокот на Турција, загинаа околу 5.300 луѓе, а 50.000 останаа без покрив над главата.

1989.- Под притисок на масовните демонстрации во Прага, целото раководство на Комунистичката партија на Чехословачка поднесе оставка, вклучително и генералниот секретар Милош Џејкс (Милош Џејкс). На местото на генерален секретар на партијата дојде Карол Урбанек.

1992.- На југот на Кина се урна патнички авион „Боинг 737“. Во најтешката несреќа во историјата на кинеската авијација загинаа 141 лице – сите патници и членови на екипажот.

1995.- На референдум, Ирците со тесно мнозинство (50,28 отсто) гласаа за легализирање на разводот.

1998.- Претседателот на СР Југославија Слободан Милошевиќ го разреши началникот на Генералштабот на Југословенската армија, генерал полковник Момчило Перишиќ.

1998.- Генералот Емил Лахуд (Емил Лахуд), првиот претседател на Либан по завршувањето на 15-годишната граѓанска војна во таа блискоисточна земја, ја презеде должноста шеф на државата.

1572.- Умрел шкотскиот протестантски реформатор Џон Нокс (Џон Нокс), следбеник на Калвин, основач на шкотската презвитеријанска црква и автор на „Историјата на реформацијата во Шкотска“.

1632.- Роден е холандскиот филозоф Барух де Спиноза (Барух), еден од најзначајните и доследни претставници на рационалистичката и монистичката филозофија. Неговата мисла, изразена во главниот дел „Етика“, имаше многу значајно влијание врз европската филозофија. Неговиот критички однос кон Библијата и Талмудот предизвика гнев во теолошките кругови, а еврејската заедница го анатемираше и го исклучи од своите редови.

1642.- Холандскиот морепловец Абел Јансон Тасман (Јанзон) открил остров јужно од Австралија и го нарекол Ван Дименова земја, која подоцна во негова чест била наречена Тасманија.

1729.- Роден е рускиот генерал Александар Василевич Суворов, еден од најголемите војсководци во 18 век. Успешно се борел против Турците (1787-91), под негова команда австриско-руските трупи ги потиснале Французите од северна Италија во 1799 година, кога се прославил со преминувањето на Алпите на враќање во Русија. Тој го задушил Пугачевското востание во Русија во 1774 година и востанието во Полска во 1794 година. Во 1942 година, Орденот Суворов бил воведен во СССР за високи воени заслуги.

1848.- Умре британскиот државник Лорд Мелбурн (Мелбурн), премиер и доверлив човек на кралицата Викторија (Викторија), по чие име го доби австралискиот град Мелбурн.

1859.- Објавена е книгата „Потеклото на видовите“ од англискиот натуралист Чарлс Дарвин. Неговата револуционерна теорија за еволуцијата предизвика големи контроверзии во научните кругови, а црковните луѓе го изразија својот страв дека книгата ќе ги поткопа религиозните верувања за потеклото на светот.

1864.- Роден е францускиот сликар и графичар Анри Тулуз Лотрек, мајстор на литографијата, сликар на боемскиот Монмартр, атмосфера и ликови на ноќниот живот на Париз од крајот на 19 век.

1883.- Роден е српскиот писател Јован Јовановиќ Змај, еден од најистакнатите личности на српското општество во втората половина на 19 век. Борец за национално и политичко ослободување, член на Српската кралска академија и драматург на Народниот театар во Белград (1890-98), уредник на повеќе списанија, попознат е како детски поет и автор на елегични лични исповеди („Ѓулиќи“, „Ѓулиќи увеоци“).

1916.- Умрел Хирам Стивенс Максим, британскиот конструктор на оружје со американско потекло, пронаоѓач на митралезот (1884), кој по него го добил името „Максим“.

1929.- Умре францускиот државник Жорж Бенжамин Клемансо, премиер од 1906 до 1909 година и од 1917 до 1920 година, кога се повлече од политичкиот живот. Поради брзината со која делуваше во парламентот како опозиција, го доби прекарот „Тигар“. Во времето на аферата Драјфус, тој во 1898 година во својот весник „Л’ Орор“ (Л’ Аурора) го објави познатото писмо на Зола до претседателот на Републиката „Обвинувам“. Тој е еден од креаторите на Антантата и претседавач на мировната конференција во Версај во 1919 година.

1941.- Започнала германската офанзива на градот Ужице во Втората светска војна. Одредот на главниот дел од партизанските сили го сочинуваше Работничкиот баталјон. Германците го зазеле градот на крајот на ноември, а за време на борбите на Кадињача, 14 километри западно од Ужице, загинале 180 бранители на градот.

1957.- Во Мексико Сити умре познатиот мексикански сликар и комунистички активист Диего Ривера (Диего). Тој стана познат по неговите монументални мурали во јавните институции во Мексико (124 фрески во Палатата на Министерството за образование) и во САД.

1963.- Два дена по атентатот на американскиот претседател Џон Кенеди во Далас, Џек Руби со револвер во полициската станица го застрела Ли Харви Освалд, кој беше осомничен за атентатот.

1974.- Американскиот претседател Џералд Форд (Џералд) и советскиот лидер Леонид Брежнев постигнаа привремен договор во Владивосток за ограничување на офанзивното стратешко нуклеарно оружје.

1976.- Во земјотресот што го уништи градот Мурадије и стотици села на истокот на Турција, загинаа околу 5.300 луѓе, а 50.000 останаа без покрив над главата.

1989.- Под притисок на масовните демонстрации во Прага, целото раководство на Комунистичката партија на Чехословачка поднесе оставка, вклучително и генералниот секретар Милош Џејкс (Милош Џејкс). На местото на генерален секретар на партијата дојде Карол Урбанек.

1992.- На југот на Кина се урна патнички авион „Боинг 737“. Во најтешката несреќа во историјата на кинеската авијација загинаа 141 лице – сите патници и членови на екипажот.

1995.- На референдум, Ирците со тесно мнозинство (50,28 отсто) гласаа за легализирање на разводот.

1998.- Претседателот на СР Југославија Слободан Милошевиќ го разреши началникот на Генералштабот на Југословенската армија, генерал полковник Момчило Перишиќ.

1998.- Генералот Емил Лахуд (Емил Лахуд), првиот претседател на Либан по завршувањето на 15-годишната граѓанска војна во таа блискоисточна земја, ја презеде должноста шеф на државата.

2000.- Околу 900.000 луѓе протестираа на улиците на Барселона поради терористичките акции на баскиската сепаратистичка организација ЕТА. На чело на протестната колона беа шпанскиот премиер Хозе Марија Азнар (Аснар) и Д…

Прочитај повеќе...

Facebook

Последни објави

Македонија5 часа

Предмалку регистриран земјотрес во околината на Кичево од 2 степени

Слаб земјотрес со интензитет од 2 степени денеска е регистриран во близина на Кичево, известува 4News.mk Епицентарот бил на 17...

Македонија9 часа

Од ноќеска повторно малопродажната цена на горивата се намалува, еве по која цена ќе возиме..

Регулаторната комисија за енергетика и водни услуги донесе Одлука со која се врши намалување на малопродажните цени на нафтените деривати...

Македонија9 часа

Опасноста демне, вчера 953 санкционирани возачи кои возеле побрзо, дури 500 возила пречекориле брзина во населено место

Во текот на вчерашниот ден (27.11.2022) Министерството за внатрешни работи спроведе засилена акциска контрола на територијата на Република Северна Македонија...

Гејминг9 часа

Microsoft открива кога GTA VI може да биде објавена

Се појави документ со поим за можниот временски период на издавање на играта GTA 6. GTA (Grand Theft Auto) е...

Магазин10 часа

Збогум на авионски режим: 5G поврзување со мобилен телефон наскоро во текот на летот

Европската унија ја отвора вратата за инсталирање антени 5G во авионите за да им овозможи на патниците да остваруваат повици,...

Свет10 часа

Кина утре ќе го лансира вселенското летало Shenzhou-15 кон својата вселенска станица

КИНА ќе го лансира вселенското летало Shenzhou-15 до својата вселенска станица на 29 ноември во 23 часот (1508 часот по...

Автомобили10 часа

Светот се менува: Секој втор возач ќе се откаже од возилото до 2030 година?

Возачите ќе претпочитаат да користат услуги наместо да поседуваат автомобил. Водечката консултантска компанија за менаџмент и технологија BearingPoint сугерира дека...

Магазин10 часа

Маск потврди дека Twitter ги шифрира директните пораки (DM)

Новиот сопственик на Twitter , Илон Маск, потврди дека компанијата планира да воведе end-to-end енкрипција (E2EE) за директни пораки на...

Магазин11 часа

Маск се заканува дека ќе создаде алтернативен телефон доколку Apple и Google ја забранат апликацијата Twitter

Илон Маск, кој е сопственик на Twitter, изјави дека ќе создаде алтернативен телефон доколку неговата социјална мрежа биде забранета во...

Магазин11 часа

Како да ги скриете Memories во Google Photos

Google Photos им овозможува на своите корисници да сокријат одредени слики доколку сакаат. Од криење слики на конкретни луѓе и...

НАЈЧИТАНИ