Следете не

На денешен ден

7 октомври – На денешен ден

Објавено пред

на

1571.- Шпанската и венецијанската морнарица ја поразиле турската флота кај Лепанто во југозападна Грција. Во најголемата поморска битка по битката кај Актиум во 31 п.н.е. Околу 25.000 турски војници загинаа, а 80 турски бродови беа потонати. Тоа беше и последната голема битка со веслачки бродови.

1806 – Ралф Веџвуд патентирал индиго во Лондон.

1813.- Со падот на Белград во турски раце, Првото српско востание било задушено и Турците го основале административниот апарат и организацијата што постоела пред избувнувањето на востанието во 1804 година.

1849.- Умре американскиот писател Едгар Алан По. Речиси непознат за време на неговиот живот, тој стана еден од највлијателните поети кога вредноста на неговото дело ја открија француските поети Бодлер, Маларм и Валери. Во досието „Филозофија на композицијата“ го анализирал потеклото на неговата најпозната песна „Гавран“. Неговите раскази се сметаат за претходници на детективските романи.

1885.- Роден е данскиот атомски физичар Нилс Хенрик Дејвид Бор (Нилс, Бор), добитник на Нобеловата награда за физика во 1922 година за неговото истражување на структурата на атомите, еден од основачите на атомската физика.

1908.- По ослободувањето од турската власт, Крит бил обединет со Грција. Грција го анектираше островот во 1912 година, а анексијата беше меѓународно призната со Лондонскиот договор во 1913 година.

1914.- Роден е Михаило Лалиќ, еден од најистакнатите југословенски автори на воена проза („Хајка“, „Лелејска гора“, „Свадба“, „Зла пролет“).

1919.- Основана е холандската авиокомпанија KLM, најстарата постоечка авиокомпанија во светот. 1931.- Роден е јужноафриканскиот надбискуп Дезмонд Туту (Дезмонд), борец против апартхејдот, добитник на Нобеловата награда за мир во 1984 година, првиот црн архиепископ во Јужна Африка.

1940.- Во Втората светска војна, Германија ја окупираше Романија и ја презеде контролата над нејзините нафтени ресурси. 1949.- Германската Демократска Република (Источна Германија) беше прогласена во областа на советската окупациона зона со претседателот Вилхелм Пиек и премиерот Ото Гротевол. Двете германски покраини (Источна и Западна) беа повторно обединети на 3 октомври 1990 година.

1959.- Умрел Марио Ланца, американски оперски пејач и филмски актер со италијанско потекло.

1959.- Советскиот вселенски брод „Луна 3“ прв ја фотографирал темната страна на Месечината.

1981.- Египетскиот потпретседател Хосни Мубарак стана шеф на државата по атентатот на Анвар ел Садат (Анвар) на 6 октомври.

1985.- Палестинските герилци го киднапираа италијанскиот патнички брод „Акиле Лауро“ во Средоземното Море со околу 440 луѓе и се заканија дека ќе го уништат со експлозија доколку Израел не ослободи 50 Палестинци од затвор.

1992.- Советот за безбедност на ОН усвои резолуција за формирање меѓународна комисија од експерти за истрага на воените злосторства на територијата на поранешна Југославија и изрази загриженост за информациите за масовни убиства и спроведување на етничко чистење. 1996.- Истражителите на Меѓународниот трибунал за воени злосторства во поранешна Југославија извадија 200 тела од масовна гробница во Овчара кај Вуковар.

1997.- Околу 30.000 музичари, уметници, работнички лидери и политичари од целиот свет пристигнаа во Боливија на комеморативна средба по повод 30-годишнината од смртта на Че Гевара.

2000.- Во Белград е конституирано Собранието на Сојузна Република Југославија, во кое Воислав Коштуница положи претседателска заклетва. Во следните денови новиот претседател прими бројни државници, а Југославија по десетгодишна изолација го отвори процесот на помирување со светот.

2000.- Словенечкиот скијач Даво Карничар стана првиот човек кој скијал од највисоката планина во светот, Монт Еверест висока 8.848 метри.

2001.- САД и Велика Британија започнаа воздушни напади врз Авганистан поради одбивањето на авганистанските власти да го екстрадираат Осама бин Ладен. Американските власти го обвинија Ладен за терористичкиот напад на 11 септември врз Светскиот трговски центар во Њујорк и зградата на Пентагон во кој загинаа неколку илјади луѓе.

2003.- Холивудскиот актер, со австриско потекло, Арнолд Шварценегер (Шварценегер) е избран за гувернер на Калифорнија (САД). 2004 – Кралот Нородом Сиханук од Камбоџа абдицирал. Една недела подоцна, неговиот син Нородом Сихамони беше избран за нов крал.

2005.- Умре Јован Солдатовиќ, еден од најпознатите српски скулптори. Автор е на голем број скулпторски дела на јавни простори, меѓу кои се издвојуваат монументални споменици, бисти на познати личности и скулптури. Тој е познат и по големиот број скулптури на срна, коњи, елени, штркови и коњи во парковите во многу градови во поранешна Југославија.

2006.- Во Москва е убиена Ана Политковска, новинарка на рускиот дневен весник „Нова газета“, позната по остри критики за политиката на Кремљ и војната во Чеченија.

2009.- Умре модниот фотограф Ирвин Пен, познат по своите гламурозни портрети на модели. Пен долго време работеше за магазинот „Вог“, каде што стекна репутација благодарение на неговите мирни класични композиции.

2010.- Почина поранешната претседателка на Сојузниот извршен совет на СФРЈ, Милка Планинц. Таа беше единствената жена премиер на социјалистичка земја.

2011.- Умре Рамиз Алија, последниот комунистички претседател на Албанија.

2018 – Во Босна и Херцеговина се одржаа општи избори на кои Шефик Џаферовиќ, Жељко Комшиќ и Милорад Додик беа избрани за нови членови на Претседателството на БиХ.

На денешен ден

Времеплов: На денешен ден (29 август)

Објавено пред

на

ФОТО: Unsplash.com

На денешен ден 29 август, важни историски настани кои се случиле во различни години и делови од светот.

1189 – Дубровник склучил договор со босанскиот бан Кулин, со кој жителите на Дубровник добиле слобода да тргуваат во Босна без ограничувања или давачки. Договорот е еден од најстарите зачувани документи во регионот.

1521 – Турците, под команда на султанот Сулејман II Величествениот, го освоиле Белград и го прогласиле за седиште на Смедеревскиот санџак.

1526 – Во Мохачката битка, турската војска предводена од Сулејман II Величествениот ги победила трупите на унгарскиот крал Лудвиг II, кој загинал при повлекувањето.

1619 – Роден е Жан Батист Колбер, француски државник и министер за финансии на Луј XIV.

1632 – Роден е Џон Лок, англиски филозоф, основач на емпиризмот и либералната филозофија.

1756 – Прускиот крал Фридрих II ја започнал Седумгодишната војна со напад врз Саксонија.

1820 – Во Порто, Португалија, започнала граѓанска револуција, со која кралот Жоао VI бил принуден да донесе либерален устав.

1825 – Португалија ја признала независноста на Бразил под водство на царот Педро I.

1842 – Завршила Првата опиумска војна со Нанкинскиот договор, со кој Кина морала да отвори пристаништа и да го предаде Хонг Конг на Британија.

1944 – Кралот Петар II Караѓорѓевиќ, со декрет, ја отстранил командата на генерал Дража Михајловиќ и ја ставил југословенската армија под команда на Јосип Броз Тито.

1945 – Американските трупи под команда на генерал Џорџ Маршал започнале со искрцување во Јапонија.

1949 – СССР тајно ја детонирал својата прва атомска бомба.

1960 – Јорданскиот премиер Хаза ал-Маџали бил убиен во експлозија на бомба.

1965 – Американскиот вселенски брод „Џемини V“ се вратил на Земјата по рекордни осум дена во орбитата.

1975 – Починал ирскиот државник Емон де Валера, еден од водачите на Шин Фејн.

1978 – Хуа Куо-фенг, претседател на КПК, ги посетил Романија, Југославија и Иран, што означило крај на кинеската изолација.

1991 – Советскиот парламент ја суспендирал Комунистичката партија и ги замрзнал нејзините сметки.

1995 – Милошевиќ бил овластен да преговара во име на заедничката делегација на СР Југославија и Република Српска во мировниот процес за Босна.

1996 – Руски авион Туполев 154 се урнал во Норвешка, загинале 141 лице.

1997 – Убиени биле 300 луѓе во алжирско село, едно од најлошите масакри од страна на исламисти во земјата.

1999 – Во Источен Тимор, 99% од гласачите се изјасниле за независност од Индонезија.

2001 – Врховниот суд на САД осудил тројца раководители на компанија за нелегална продажба на опрема што може да се користи за нуклеарно оружје.

2003 – Автомобил-бомба во Наџаф уби најмалку 80 луѓе, вклучувајќи го и ајатолахот Мохамед Бакир ал-Хаким.

2005 – Ураганот Катрина ја погодил јужна САД, загинале околу 1.330 луѓе, најмногу во Њу Орлеанс.

2008 – Грузија ги прекинала дипломатските односи со Русија поради признавањето на Јужна Осетија и Абхазија.

2010 – Еруптирал вулканот Синабунг на Суматра, прва ерупција по 400 години, со масовна евакуација.

2015 – Унгарија поставила бодликава жица на границата со Србија за да го спречи приливот на бегалци.

2019 – Починал српскиот сликар и академик Владимир Величковиќ.

Прочитај повеќе...

На денешен ден

Времеплов: На денешен ден (26 август)

Објавено пред

на

ФОТО: Unsplash.com

На денешен ден 26 август, важни историски настани кои се случиле во различни години и делови од светот. Еве краток преглед на клучните теми и значење на овие настани по хронолошки ред по категории:

1676 – Роден е англискиот државник Роберт Волпол, првиот британски премиер (1721–1742) во модерна смисла.

1740 – Роден е францускиот пронаоѓач Жозеф Мишел Монголфје, кој заедно со братот Жак Етјен го конструирал првиот балон на топол воздух (1783).

1743 – Роден е францускиот хемичар Антоан Лавоазје, основач на модерната хемија.

1839 – Основана е Првата белградска гимназија.

1883 – Започнала ерупцијата на вулканот Кракатау во Индонезија, која за два дена разнесла две третини од островот и однела 36.000 животи.

1896 – Ерменски револуционери ја нападнале Отоманската банка во Цариград, што предизвикало крвави судири во кои загинале околу 6.000 Ерменци.

1899 – Роден е српскиот поет Раде Драинац (Радојко Јовановиќ).

1906 – Роден е американскиот виролог Алберт Брус Сабин, пронаоѓач на вакцината против детска парализа.

1910 – Починал американскиот филозоф и психолог Вилијам Џејмс.

1914 – Започнала Битката кај Таненберг во Првата светска војна.

1920 – Ратификуван е 19-тиот амандман на Уставот на САД, со кој жените добиле право на глас.

1939 – Потпишан е Цветковиќ-Мачек договор за основање на Бановина Хрватска.

1944 – Бугарија објавила повлекување од Втората светска војна и побарала примирје.

1945 – Во Белград се одржала третата седница на АВНОЈ, кој бил преименуван во Привремено национално собрание.

1972 – Отворени се 20-тите Летни олимписки игри во Минхен.

1974 – Починал американскиот авијатичар Чарлс Линдберг.

1990 – Експлозија во рудникот „Добрња-југ“ во Тузла однела 180 животи.

1991 – Започнале борбите во Вуковар меѓу хрватските сили и ЈНА.

1993 – Рускиот претседател Борис Елцин ја осудил инвазијата на Чехословачка (1968) и потпишал договор за пријателство со Чешка.

1996 – Во Јужна Кореја поранешниот претседател Чун Ду-хван бил осуден на смрт, а Ро Тае-ву на 22,5 години затвор.

1997 – Фредерик Вилем де Клерк се повлекол од политиката.

2000 – Абдикасим Салад Хасан избран за претседател на Сомалија по девет години анархија.

2001 – Започнала операцијата на НАТО „Суштинска жетва“ во Македонија за предавање оружје од страна на етничките Албанци.

2002 – Ашраф Чудари станал првиот муслиман претседател на парламентот на Нов Зеланд.

2003 – Пол Кагаме победил на претседателските избори во Руанда.

2005 – Пјер Нкурунзиза станал претседател на Бурунди, со што завршила 12-годишната граѓанска војна.

2008 – Русија ја признала независноста на Јужна Осетија и Абхазија.

2011 – Во пожар по напад на казино во Монтереј, Мексико, загинале 53 лица.
2011 – Автомобил-бомба пред седиштето на ОН во Абуџа, Нигерија, убила 18 лица.

2012 – Серија големи пожари ја зафатиле Србија, најтежок бил оној на Тара каде изгореле повеќе од 300 хектари шума.

2018 – Починал американскиот драматург Нил Сајмон.

Прочитај повеќе...

На денешен ден

Времеплов: На денешен ден (25 август)

Објавено пред

на

ФОТО: Unsplash.com

1530 – Роден е рускиот цар Иван IV Василевич, познат како Иван Грозни. Тој го добил прекарот поради суровоста со која го потиснувал самоволието на бојарите. За време на неговото владеење бил основан Архангелск, Сибир бил припоен кон Русија, а во 1553 година започнала да работи првата печатница во земјата.

1718 – Француски емигранти во Луизијана го основале градот Њу Орлеанс, именуван по францускиот војвода од Орлеанс.

1744 – Роден е германскиот писател, филозоф и теолог Јохан Готфрид фон Хердер. Неговото дело влијаело врз германскиот романтизам, особено врз Гете и движењето „Штурм унд Дранг“. Во својата збирка „Гласови на народот во песните“ вклучил и српски народни песни, меѓу кои и „Хасанагиница“ во превод на Гете.

1819 – Роден е Ален Пинкертон, американски детектив од шкотско потекло, основач на Националната детективска агенција „Пинкертон“ (1850).

1822 – Починал англискиот астроном Вилијам Хершел, откривачот на планетата Уран (1781).

1825 – Уругвај ја прогласил својата независност од Шпанија.

1839 – Во Ужице е основано средно училиште, кое го посетувале истакнати личности како Радован Драговиќ, Димитрије Туцовиќ, Душан Поповиќ, Љубомир Давидовиќ и Милан Предиќ.

1842 – Во Крагуевац избувнал бунт на селани против зголемените даноци, предводен од Томо Вучиќ-Перишиќ. Принц Михаило Обреновиќ бил соборен, а за принц бил прогласен Александар Караѓорѓевиќ. Михаило повторно станал владетел во 1860 година, до неговото убиство во 1868 година.

1867 – Починал англискиот физичар и хемичар Мајкл Фарадеј, откривач на законот за електромагнетна индукција (1831) и законите за електролиза.

1875 – Капетан Метју Веб станал првиот човек што го препливал Ламанш.

1900 – Починал германскиот филозоф Фридрих Ниче, татко на нихилизмот и автор на дела како „Така зборуваше Заратустра“ и „Надвор од доброто и злото“.

1921 – САД потпишале мировен договор со Германија, со што формално завршила воената состојба меѓу двете земји по Првата светска војна.

1930 – Роден е шкотскиот актер Шон Конери, светски познат по улогата на Џејмс Бонд.

1940 – Британското воздухопловство ги фрлило првите бомби врз Берлин во Втората светска војна.

1944 – Сојузничките сили го ослободиле Париз.

1961 – Бразилскиот претседател Јанио Квадрос поднел оставка, повикувајќи се на „окултни сили“.

1964 – Кенет Каунда станал првиот претседател на Замбија.

1965 – Лавина во Швајцарските Алпи закопала 108 лица.

1972 – Кина за првпат го искористила своето право на вето во Советот за безбедност на ООН, спротивставувајќи се на приемот на Бангладеш.

1989 – Американската сонда „Војаџер 2“ стигнала до Нептун и неговиот сателит Тритон, испраќајќи снимки на Земјата.

1999 – Во Виена е уапсен генерал-потполковник Момир Талиќ, началник на Генералштабот на Армијата на Република Српска, по обвинение од Хашкиот трибунал.

2000 – Во Белград исчезнал Иван Стамболиќ, поранешен претседател на Србија и критичар на Слободан Милошевиќ. Неговото тело било пронајдено во 2003 година на Фрушка Гора.

2001 – Мете-Марит Тјесем Хојби се омажила за норвешкиот престолонаследник Хакон.

2003 – Во Руанда биле одржани први повеќепартиски претседателски избори од независноста. Победил Пол Кагаме.
– Во Мумбаи, Индија, експлодирале две автомобил-бомби; загинале 52 лица, а над 150 биле повредени.

2004 – Во Јужна Африка е уапсен Марк Тачер, син на поранешната британска премиерка Маргарет Тачер, под сомнение за вмешаност во државен удар во Екваторска Гвинеја.

2010 – Починал јапонскиот режисер и автор на аниме Сатоши Кон („Совршено сино“, „Паприка“).

2012 – Починал Нил Армстронг, американски астронаут и првиот човек што зачекорил на Месечината (1969).

2014 – Миро Церар, победник на јулските избори, станал премиер на Словенија.

2021 – Починал Милан Лане Гутовиќ, театарски и филмски актер, популарен по улогите во „Буба у уху“ и ТВ-серијата „Бела лаѓа“.

Прочитај повеќе...

Facebook

Последни објави

Скопје22 секунди

Полициски службеници спречија ширење на пожар на СЦ Борис Трајковски, евакуирана публиката, девет полициски службеници завршија на токсикологија

Денеска (30.08.2025) околу 16:00 часот во непосредна близина на спортскиот центар Борис Трајковски во Скопје настана пожар, при што и...

Кичево3 часа

(ФОТО) Во близина на с.Зајас кичевско, тешко товарно возило излетало од коловоз

Предмалку во близина на кичевското с.Зајас на магистралниот пат Кичево-Гостивар се случила сообраќајна несреќа, каде според неофицијални информации, тешко товарно...

Спорт5 часа

Германија ја запиша третата последователна победа на Европското првенство, совладувајќи ја убедливо Литванија

Кошаркарската селекција на Германија ја запиша третата последователна победа на Европското првенство, совладувајќи ја Литванија со убедливи 107:88 во рамки...

Хороскоп23 часа

Хороскоп за сабота (30 август)

ОВЕН Марс сепак го зголемува вашиот стрес, бидејќи неговата главна идеја е да работите побрзо – ако се притиснете на...

Фото: Paul Hanaoka @ unsplash Фото: Paul Hanaoka @ unsplash
Lifestyle1 ден

Дали заспивате со мобилен телефон? Ова може сериозно да му наштети на вашето здравје

Научните истражувања откриваат нешто загрижувачко: вештачката светлина навечер може да го наруши биолошкиот часовник и да го зголеми ризикот од...

Фото: Jonas Kakaroto @ unsplash Фото: Jonas Kakaroto @ unsplash
Lifestyle1 ден

Појадувајте здраво во канцеларија: брз рецепт за 5 минути

Долг ден во канцеларија секогаш бара паметен и хранлив почеток. Ако утрото ви е хаотично, а сепак сакате да останете...

Фото: Giuseppe Peletti @ unsplash Фото: Giuseppe Peletti @ unsplash
Магазин1 ден

Samsung Galaxy Tab S11 – протекоа цените за Европа

Новата серија таблети Samsung Galaxy Tab S11 иако сè уште не е официјално претставена, веќе е во центар на вниманието....

Фото: Val Vesa @ unsplash Фото: Val Vesa @ unsplash
Автомобили1 ден

Volkswagen ја гради иднината на производството со вештачка интелигенција и AWS

Групацијата Volkswagen ја гледа иднината на автомобилската индустрија во вештачката интелигенција и облак технологиите. Компанијата веќе имплементираше AWS cloud решенија...

Кичево1 ден

Сечесниот празник на Успението на Пресвета Богородица се прослави со сеноќно бдение во нејзиниот кичевски величествен храм

Ова празнично славословие беше дотолку порадосно и возвишено, зашто оваа година, по првпат, сечесниот празник на Успението на Пресвета Богородица...

Скопје1 ден

Скопската полиција синоќа констатираше 128 сообраќајни прекршоци, 94 возачи на мотоцикл, лишено од слобода едно лице, пронајден кокаин

Во текот на изминатата вечер (28/29.08.2025) во периодот од 17.00 до 01.00 часот од страна на Одделението за безбедност на...

НАЈЧИТАНИ