На денешен ден
На денешен ден (30 септември)
1399.- Хенри Болингброк, основач на англиската династија Ланкастер, стана крал Хенри IV, ден по абдикацијата на Ричард II, првиот монарх во историјата на Англија кој абдицираше.
1846.- Американскиот стоматолог Вилијам Мортон првпат користел анестезија (етер) за вадење заби.
1876.- Роден е српскиот писател, театарски критичар и дипломат Милан Ракиќ. Поетот на модерниот сензибилитет ги следеше француските Парнасијци и симболистите во совршенството на неговата форма. Бил член на Српската кралска академија и претседател на српскиот ПЕН клуб („Јефимија“, „Долап“, „Симонида“, „Напуштена црква“, „Орхидеја“, „Songубовна песна“, „За Газиместан“).
1882.- Роден е германскиот физичар Ханс Вилхелм Гајгер, кој во 1928 година измислил уред за откривање и броење на наелектризирани честички и гама зраци (мерење на радиоактивност), познат како „Гајгеров бројач“.
1891.- Францускиот генерал orорж Ернест Буланже, водач на реакционерното антипарламентарно движење „Буланж“, изврши самоубиство во Брисел и се закани дека ќе ја собори Третата република.
1912.- Србија и Бугарија објавија мобилизација за војна против Турција. Првата балканска војна, од октомври 1912 до мај 1913 година, во која и Грција и Црна Гора се бореа против Турција, заврши со ослободување на балканските народи од турската власт.
1941 година – Првата германска офанзива против Москва започна во една од најголемите битки во Втората светска војна, која заврши во јануари 1942 година со поразот на Германците.
1949.- Берлинскиот „воздушен мост“ воспоставен по советската блокада на Западен Берлин на крајот на јуни 1948 година, беше завршен, при што американските и британските авиони извршија 277.264 летови и испорачаа 2.323.738 тони храна.
1955.- Во сообраќајна несреќа на 24 -годишна возраст почина американскиот актер Jamesејмс Дин, симбол на проблематичната и бунтовна младина по Втората светска војна. Иако сними само три филма „Источно од рајот“, „Бунтовник без причина“ и „џин“, тој стана култна фигура на младоста во тоа време.
1962 година – Белите расисти предизвикаа немири во Оксфорд, Мисисипи, кога федералниот суд одлучи дека црнецот Jamesејмс Jamesејмс Мередит е запишан на Универзитетот во Мисисипи, на кој дотогаш присуствуваа само белци.
1965.- Членовите на индонезиското „Движење 30 септември“ киднапираа шест генерали и се обидоа за државен удар. Генералите беа пронајдени мртви на 3 октомври, а генералот Сухарто дојде на власт во контранапад. Се проценува дека во одмаздата против комунистите и нивните симпатизери, што следеше, беа убиени околу половина милион луѓе.
1966.- Поранешниот британски протекторат на Африка, Бетзуаналенд, доби независност под името Република Боцвана. Сереце Кама стана првиот претседател.
1966.- Германските воени злосторници Алберт Шпир и Балдур фон Ширах се ослободени од затворот Спандау, каде што отслужуваат 20 години затвор. Во затворот што беше направен за 600 станари, остана само еден – Рудолф Хес.
1970.- Ричард Никсон пристигна во Белград за прва посета на американски претседател на СФРЈ.
1980 – Симболично потсетување на библиските времиња, Израел воведе шекел, кој ја заменува фунтата.
1985.- Умре американскиот сеизмолог Чарлс Рихтер, по кого е именувана скалата на земјотресот.
1988.- Пет високи функционери се пензионираа во СССР, вклучувајќи го и претседателот на Президиумот на Врховниот совет, Андреј Громико.
1990-Советскиот Сојуз ги нормализира дипломатските односи со Израел, прекинати за време на Шестдневната израелско-арапска војна во 1967 година и воспостави целосни дипломатски односи со Јужна Кореја.
1991.- Со воен удар беше соборен претседателот Jeanан -Бертран Аристид на Хаити.
1992 – Под покровителство и во присуство на сопретседателите на Меѓународната конференција за Југославија, претседателите на СРЈ и Хрватска, Добрица osосиќ и Фрањо Туѓман, потпишаа заедничка Декларација со која се обврзуваат дека ќе ги прекинат непријателствата и ќе ги решаваат споровите преку преговори.
1992.- Банка во Москва дистрибуираше ваучери за приватизација како дел од владините економски реформи за претворање на милиони Руси во капиталисти.
1993.- Серија силни земјотреси во југозападна Индија уништија 36 села и убија најмалку 22.000 луѓе.
1999.- Еден од најголемите германски писатели на 20 век, Гинтер Грас, ја доби Нобеловата награда за литература. Во август 2006 година, Грас откри дека како 17-годишник бил член на злогласната нацистичка единица „Вафен-СС“. Ова откритие на писателот на „Калај тапан“ ја шокираше јавноста и предизвика жестоки критики од писатели, историчари и политичари во Европа.
2000. – Со целосна поддршка на Демократската опозиција на Србија и новоизбраниот претседател на СР Југославија, Воислав Коштуница, светската демократска јавност нервозно го очекуваше исходот од постизборната криза во Југославија. Русија го предупреди поразениот Слободан Милошевиќ да не користи сила за да остане на власт.
2002.- Петнаесет министри за надворешни работи на ЕУ гласаа за да им се дозволи на земјите -членки да потпишат индивидуални договори со Соединетите држави, ослободувајќи ги американските војници и офицери од гонење на Меѓународниот кривичен суд во Хаг.
2005.- Данскиот весник „ilandиланд -постен“ објави карикатури за Мухамед, предизвикувајќи протести во муслиманските земји што ги сметаа за богохулни и исламофобични.
2006.- Авионска несреќа на бразилската компанија Гол, кога авион на релација Манаус -Бразил се урна во државата Мато Гросо во многу непристапна област, загинаа 155 патници и членови на екипажот.
2007.- На предвремените парламентарни избори во Украина, партијата на прорускиот премиер Виктор Јанукович освои најмногу гласови, потоа „портокаловата хероина“ Јулија Тимошенко, а третата коалиција на украинскиот претседател Виктор Јушченко.
2009.- Земјотрес со јачина од 7,9 степени според Рихтеровата скала го погоди островот Суматра, при што загинаа 1.115 луѓе, а 1.214 беа повредени.
2014 година – Авганистан потпиша безбедносен договор со Соединетите држави што ќе им овозможи на американската војска да остане во земјата во текот на 2015 година.
2015.- Градот Париз, на чии улици годишно се фрлаат 350 тони отпушоци од цигари, воведе казна од 68 евра за пушачи кои гаселе цигари на улица.
На денешен ден
Времеплов: На денешен ден – 27 ноември
На денешен ден 27 ноември, важни историски настани кои се случиле во различни години и делови од светот. Еве краток преглед на клучните теми и значење на овие настани по хронолошки ред по векови:
19. век
1879
-
Францускиот парламент бил преместен од Версај во Париз.
1895
-
Алфред Нобел во Париз го напишал својот тестамент, оставајќи големо богатство за развој на науката, литературата и мирот. Нобеловата награда се доделува од 1901 година.
20. век
1910-1930
1912
-
Шпанија воспоставила протекторат над Мароко.
1919
-
Во Неџија, Бугарија по Првата светска војна потпишала договор со кој:
-
Добруџа ѝ припаднала на Романија,
-
Источна Тракија на Грција,
-
Струмица, Димитровград и Босилеград на Кралството СХС.
-
1926
-
Ахмед Бен Зогу во Тирана потпишал договор со Италија, ставајќи ја Албанија под италијански протекторат.
1930-1950
1940
-
Нацистичка Германија ја анектирала француската покраина Лорена.
-
Во Романија, профашистичката „Железна гарда“ убила над 60 соработници на кралот Карол II, меѓу кои и поранешниот премиер Николае Јорго.
1941
-
Последните италијански сили во тврдината Гондар (Етиопија) капитулирале пред Сојузниците, кои заробиле 23.000 војници.
1942
-
Француската флота во Тулон била потопена за да не падне во германски раце.
1945
-
Норвешка станала членка на Обединетите нации.
1950-1970
1953
-
Хусо Хоџиќ, учесник во НОБ, прогласен за народен херој.
1968
-
Југословенската армија и полиција ги потиснале албанските демонстрации во Косово, одржани на Денот на знамето, со барање покраината да добие статус на република.
1970-1990
1970
-
Во Манила, колумбиски сликар преправен во свештеник се обидел да го убие папата Павле VI.
1974
-
На Телевизија Белград била емитувана првата епизода од „Коцки, коцки, коцки“.
1978
-
Поранешниот надзорник Ден Вајт ги убил градоначалникот Џорџ Москоне и политичарот Харви Милк во Сан Франциско.
1983
-
Колумбиски Боинг 747 се урнал кај Мадрид; загинале 181 лице.
1989
-
Колумбиски Боинг 727 експлодирал во лет; загинале сите 107 патници и членови на екипажот.
1990
-
Џон Мејџор станал премиер на Велика Британија и лидер на Конзервативната партија.
1990-2000
1991
-
Советот за безбедност на ОН овластил распоредување на УНПРОФОР во поранешна Југославија.
-
Во Пном Пен толпа го нападнала лидерот на Црвените Кмери Кије Самфан, кој бил евакуиран во Бангкок.
1996
-
Поради протестите против изборни фалсификати, властите ги затвориле Радио Б92 и Радио Индекс; работата ја продолжиле на 5 декември.
-
Над 90 рудари загинале во експлозија на гас во јагленокоп во кинеската провинција Шанкси.
1997
-
Судири кај Србица и во селото Резница: убиени двајца полицајци и еден Албанец, четворица полицајци ранети.
21. век
2000
-
Норвешкиот крал Харолд го отворил Лердалскиот тунел, најдолг патен тунел во светот (16.900 м).
-
Агенцијата за СИДА на ОН објавила дека од почетокот на пандемијата починале над 21 милион луѓе.
2001
-
НАСА објавила откривање атмосфера на планета оддалечена 150 милиони светлосни години – прво директно откривање надвор од Сончевиот систем.
-
Официјално бил отворен каспискиот нафтоводен систем за транспорт до Новоросијск.
2004
-
Вселенскиот патријарх Вартоломеј I ги примил моштите на Свети Златоуст и Свети Григориј од папата Јован Павле II.
2005
-
Прва трансплантација на лице извршена во Амиен, Франција.
2006
-
Во Јасеновац бил отворен Образовен центар и Меморијален музеј со нова изложба за жртвите од логорот.
-
Канадскиот парламент го признал Квебек како „посебна нација во рамките на Канада“.
На денешен ден
Светот на денешен ден (20 ноември)
1531 – Капелскиот мировен договор ја утврдува конфесионалната поделба на Швајцарија.
1780 – Велика Британија објави војна на Холандија поради снабдувањето на американските бунтовници.
1818 – Симон Боливар ја прогласи независноста на Венецуела од Шпанија.
1873 – Обединување на Будим и Пешта во главниот град Будимпешта.
1903 – Демонстрации во Белград против режимот на кралот Александар Обреновиќ.
1910 – Франциско I. Мадеро повика на револуција и се прогласи за претседател на Мексико.
1917 – Украина беше прогласена за република.
1917 – Почеток на Битката кај Камбре во Првата светска војна.
1919 – Во Берлин нелегално започна првиот конгрес на младински организации и беше основана Комунистичката младинска интернационала.
1924 – Задушено курдското востание во Турција.
1962 – Кенеди ја укина американската блокада на Куба и формално ја заврши Кубанската ракетна криза.
1991 – Однесувањето на околу 260 луѓе од болницата во Вуковар до Овчара од страна на ЈНА.
1999 – Кина го лансира својот прв вселенски брод.
2003 – Експлозија на неколку бомби во Истанбул; уништен британскиот конзулат.
2003 – Уапсен Мајкл Џексон за наводна сексуална експлоатација на малолетници.
На денешен ден
Светот на денешен ден (18 ноември)
Среден век и големи откритија
-
1477 – Основан е рускиот град Екатеринбург.
-
1493 – Кристофер Колумбо за првпат го здогледува Порторико; следниот ден се истоварува и островот го нарекува Сан Хуан Батиста.
18. и 19. век
-
1739 – Со Белградскиот договор Отоманската империја го враќа Белград и териториите северно од Западна Морава.
-
1865 – Во Њујорк се објавува расказот на Марк Твен: „Прославената скокачка жаба од округот Калаверас“.
Почеток на 20. век
-
1903 – САД потпишуваат договор со Панама за неограничено користење на Панамскиот канал.
-
1905 – Принцот Чарлс од Данска станува крал на Норвешка под името Хакон VII.
-
1909 – САД испраќаат два воени брода во Никарагва по масакрот што го наредил диктаторот Хозе Сантос Зелаја.
-
1910 – Започнува Мексиканската селска револуција, предводена од Панчо Виља и Емилијано Сапата.
Првата светска војна и последици
-
1918 – Латвија прогласува независност.
-
1918 – Белгиската армија повторно влегува во Брисел по четиригодишна германска окупација.
1920-ти и 1930-ти
-
1926 – Џорџ Бернард Шо ги одбива парите од Нобеловата награда.
-
1928 – Во Њујорк е прикажан „Паробродот Вили“, првиот анимиран филм со Мики Маус.
-
1936 – Германија и Италија ја признаваат владата на Франциско Франко во Шпанија.
Втора светска војна и по неа
-
1941 – Прв судир меѓу четници и партизани во Хрватска, во Почитељ.
-
1943 – 440 авиони на британските Кралски воздухопловни сили го бомбардираат Берлин, со минимална штета.
-
1945 – На изборите во Бугарија победува комунистичкиот Отечествен фронт.
Втора половина на 20. век
-
1959 – Премиера на филмот „Бен-Хур“ во Њујорк.
-
1969 – „Аполо 12“ слетува на Месечината – второ успешно слетување на човечка мисија.
-
1971 – „Лед Цепелин“ го објавува својот безнасловен албум („Led Zeppelin IV“).
-
1978 – Масовното самоубиство во Џонстаун: 913 жртви.
-
1982 – Боксерот Дук Ку Ким умира по мечот со Реј Манчини, што предизвикува реформи во боксот.
-
1987 – Пожар во лондонската метро-станица Кингс Крос: 31 загинат.
-
1988 – Претседателот Реган потпишува закон со кој дилерите на дрога можат да бидат осудени на смрт.
-
1990 – Првите општи избори во СР Босна и Херцеговина.
Распадот на Југославија
-
1991 – ЈНА го освојува Вуковар.
-
1991 – Мате Бобан ја прогласува „Хрватска заедница Херцег-Босна“.
-
1991 – Македонското собрание го усвојува Уставот, прогласувајќи независност.
-
1993 – Јужноафриканските лидери го одобруваат уставот што го означува крајот на апартхејдот.
Кон крајот на векот
-
1996 – Пожар во тунелот под Ла Манш.
-
1998 – Алис Мекдермот ја добива Националната награда за книга за „Шармантниот Били“.
-
1999 – На самитот на ОБСЕ во Истанбул е усвоена Повелбата за европска безбедност.
21. век
-
2002 – Тимот на Ханс Бликс пристигнува во Ирак како ОН-инспектори за нуклеарно оружје.
-
2003 – Хашкиот трибунал го обвинува Милан Бабиќ за злосторства против човештвото; подоцна осуден на 13 години.
-
2003 – Последна седница на коалицијата ДОС во Белград.
-
2004 – Русија го ратификува Протоколот од Кјото.
-
2004 – Чешка укинува задолжителен воен рок и преминува на професионална армија.
-
2006 – Тони Блер признава дека интервенцијата во Ирак била грешка.
-
2006 – Поплави во авганистанската покраина Бадгис: 53 загинати.
-
Кичево18 часаКичевски „ЈКП Комуналец“ ги засука ракавите за почисто и поубаво Кичево во пресрет на новогодишните празници
-
Кичево2 денаОВР Кичево поднесе кривична за лице од скопско, најдена банкарска картичка употребил за купување на производи
-
Хороскоп1 денХороскоп за петок (28 ноември)
-
Lifestyle2 дена„Travelers Cycling Macedonia“ – Кичево ја лансира првата андроид мобилна апликација за велосипедизам во Македонија
-
Македонија2 денаБензините остануваат исто, додека Дизелот од ноќеска со нова намалена цена за литар
-
Македонија2 денаАМСМ: На патниот правец Отешево – Сирхан, поради одрон на патот, сообраќајот се одвива по една сообраќајна лента
-
Хороскоп9 часаХороскоп за сабота (29 ноември)
-
Култура22 часаДенес започнува Божиќниот пост кој трае 40 дена и завршува на денот кога се слави Христовото раѓање, Лесни и богоугодни пости!
