На денешен ден
3 ноември – На денешен ден
1534.- Англискиот парламент ја усвоил повелбата со која кралот Хенри VIII (Хенри) станал поглавар на црквата (Акт на надмоќ), со што на папата му била лишена моќта над црквата во Англија. На ова му претходеше конфликт со папата Лав X, кој не сакаше да го поништи бракот на кралот со Катерина Арагонска (Катерина) и да ја легализира врската со Ана Болејн.
1768.- Роден е Ѓорѓе Петровиќ Караѓорде, водач на Првото српско востание против Турците во 1804 година. Убиен е по наредба на кнезот Милош Обреновиќ во 1817 година кога тајно се вратил во Србија.
1801.- Роден е италијанскиот оперски композитор Винченцо Белини, еден од најпознатите творци на италијанското бел канто („Норма“, „Пуританци“, „Пират“, „Капулети и Монтес“).
1839.- Британските фрегати потопија неколку кинески отпадоци во близина на Кантон. Ова ја започна Првата опиумска војна против Кина, која заврши со потпишување на мировниот договор во 1842 година во Нанкин, под многу неповолни услови за Кина.
1852.- Роден е јапонскиот принц Муцухито, од 1867 година царот Меиџи. За време на неговото владеење (до 1912 година), тој целосно ја укина моќта на шогунатот, воспостави централна империјална влада и ја претвори феудалната Јапонија во модерна капиталистичка држава. Тој го пресели главниот град од Кјото во Едо, кој беше преименуван во Токио.
1883.- Тимочката побуна, која започнала во Заечарскиот округ еден месец претходно, била задушена поради одлуката на владата да го одземе оружјето, кое дотогаш им било доверено на сите регрути. Меѓу водачите, кои беа уапсени и застрелани, имаше истакнати членови на Радикалната партија. Некои од нив, како Никола Пашиќ, успеаја да избегаат од земјата, а партијата претрпе тешка криза.
1901.- Роден е францускиот писател и политичар Андре Малро, учесник во Кинеската револуција (1924-27), Шпанската граѓанска војна, еден од водачите на Движењето на отпорот во Втората светска војна, член на Француската академија Де Гол (Гол). Министер за култура од 1959 година до 1969 година („Кралскиот пат“, „Судбината на човекот“, „Искушението на западот“, „Антимемоар“).
1903.- Панама, со поддршка на САД, кои го испратија крстосувачот „Нешвил“ во панамските води, прогласи независност од Колумбија.
1912.- Роден е парагвајскиот диктатор Алфредо Стреснер (Штроснер), кој дојде на власт со воен удар во 1954 година и, спроведувајќи терор врз политичките противници, владееше до 1989 година, кога беше соборен со народен пуч.
1918.- Една недела пред капитулацијата на Германија во Првата светска војна, на воените бродови во Кил избувнал морнарски бунт, кој се проширил во неколку градови (Хамбург, Либек, Бремен) каде биле формирани привремени револуционерни влади. По пресметката на владата со бунтовниците, германскиот парламент ја укина нивната власт на 6 февруари 1919 година.
1918.- Претставниците на австроунгарската армија ја потпишаа капитулацијата во Падова во Првата светска војна, што беше последен државен акт на 700-годишната Хабсбуршка монархија.
1946.- Јапонскиот император Хирохито се откажа од своите божествени атрибути во изјава на радио, а империјалната моќ му беше предадена на избраниот парламент.
1954.- Умре францускиот сликар и скулптор Анри Матис, најпознатиот претставник на фовисистичкото движење и еден од најзначајните француски и европски сликари во 20 век.
1956.- Велика Британија и Франција прифатија прекин на огнот на Блискиот Исток под услов мировните сили на ОН да бидат испратени во областа на Суецкиот канал.
1957.- СССР го лансираше првиот сателит со живо суштество „Спутник 2“ во кој беше кучето Лајка.
1961.- У Тант беше избран за генерален секретар на ОН по смртта на Даг Хамарскјолд.
1970.- Кандидатот на Фронтот за народно единство Салвадор Аљенде стана претседател на Чиле, како прв марксист на западната хемисфера избран на слободни избори. Тој беше убиен во 1973 година во пучот на генералот Аугусто Пиноче.
1991 – Хрватските паравоени формации го протераа населението и уништија 18 српски села во областа на западна Славонија.
1992.- Кандидатот на Демократската партија Бил Клинтон го победи републиканецот Џорџ Буш, поранешен шеф на државата, на претседателските избори во САД.
1996.- Умре поранешниот самопрогласен император на Централноафриканската Република Жан Бедел Бокаса (Жан, Бокаса). Тој дојде на власт со воен удар во 1966 година, се прогласи себеси за доживотен претседател во 1972 година, а за цар во 1976 година. Тој беше соборен во 1979 година од поранешниот претседател Дако и ја врати земјата во статус на република.
1998.- Умре американскиот аниматор Боб Кејн, автор на Бетмен.
2002 – Турската Партија на правдата и развојот победи на парламентарните избори во Турција, но на нејзиниот лидер Тајп Ердоган му беше забрането да ја преземе премиерската функција поради неговата претходна пресуда за исламистички бунт.
2005.- Почина Ен Бурда (Аен), основач на издавачката куќа „Бурда-Моден“ и една од најуспешните деловни жени во Германија.
2009.- Умре шпанскиот писател, социолог и есеист Франциско Ајала, добитник на сите шпански книжевни награди.
2010.- Умре американскиот композитор Џери Бок (Џери Бок), автор на хитовите на Бродвеј, вклучувајќи ги познатите мјузикл „Вичарка на покривот“ и „Фиорело“, за кои ја освои наградата Тони заедно со текстописецот Шелдон Харник. Меѓу неговите познати мјузикли се „Гошдин дивни“ и „Она ме воли“.
2013.- Во Косово се одржаа локални избори, граѓаните избраа советници и градоначалници во 39 општини.
2014 – Почина Миљенко Дерета, филмски и ТВ режисер, основач и долгогодишен директор на невладината Граѓанска иницијатива.
2015.- На секои 10 минути во светот се раѓа дете без државјанство, а овој проблем дополнително се влоши со конфликтот во Сирија, кој доведе до најтешката мигрантска криза во Европа од 1945 година, објавија Обединетите нации, кои имаат план да укинување на статусот до 2024 година без државјанство.
На денешен ден
Времеплов: На денешен ден – 27 ноември
На денешен ден 27 ноември, важни историски настани кои се случиле во различни години и делови од светот. Еве краток преглед на клучните теми и значење на овие настани по хронолошки ред по векови:
19. век
1879
-
Францускиот парламент бил преместен од Версај во Париз.
1895
-
Алфред Нобел во Париз го напишал својот тестамент, оставајќи големо богатство за развој на науката, литературата и мирот. Нобеловата награда се доделува од 1901 година.
20. век
1910-1930
1912
-
Шпанија воспоставила протекторат над Мароко.
1919
-
Во Неџија, Бугарија по Првата светска војна потпишала договор со кој:
-
Добруџа ѝ припаднала на Романија,
-
Источна Тракија на Грција,
-
Струмица, Димитровград и Босилеград на Кралството СХС.
-
1926
-
Ахмед Бен Зогу во Тирана потпишал договор со Италија, ставајќи ја Албанија под италијански протекторат.
1930-1950
1940
-
Нацистичка Германија ја анектирала француската покраина Лорена.
-
Во Романија, профашистичката „Железна гарда“ убила над 60 соработници на кралот Карол II, меѓу кои и поранешниот премиер Николае Јорго.
1941
-
Последните италијански сили во тврдината Гондар (Етиопија) капитулирале пред Сојузниците, кои заробиле 23.000 војници.
1942
-
Француската флота во Тулон била потопена за да не падне во германски раце.
1945
-
Норвешка станала членка на Обединетите нации.
1950-1970
1953
-
Хусо Хоџиќ, учесник во НОБ, прогласен за народен херој.
1968
-
Југословенската армија и полиција ги потиснале албанските демонстрации во Косово, одржани на Денот на знамето, со барање покраината да добие статус на република.
1970-1990
1970
-
Во Манила, колумбиски сликар преправен во свештеник се обидел да го убие папата Павле VI.
1974
-
На Телевизија Белград била емитувана првата епизода од „Коцки, коцки, коцки“.
1978
-
Поранешниот надзорник Ден Вајт ги убил градоначалникот Џорџ Москоне и политичарот Харви Милк во Сан Франциско.
1983
-
Колумбиски Боинг 747 се урнал кај Мадрид; загинале 181 лице.
1989
-
Колумбиски Боинг 727 експлодирал во лет; загинале сите 107 патници и членови на екипажот.
1990
-
Џон Мејџор станал премиер на Велика Британија и лидер на Конзервативната партија.
1990-2000
1991
-
Советот за безбедност на ОН овластил распоредување на УНПРОФОР во поранешна Југославија.
-
Во Пном Пен толпа го нападнала лидерот на Црвените Кмери Кије Самфан, кој бил евакуиран во Бангкок.
1996
-
Поради протестите против изборни фалсификати, властите ги затвориле Радио Б92 и Радио Индекс; работата ја продолжиле на 5 декември.
-
Над 90 рудари загинале во експлозија на гас во јагленокоп во кинеската провинција Шанкси.
1997
-
Судири кај Србица и во селото Резница: убиени двајца полицајци и еден Албанец, четворица полицајци ранети.
21. век
2000
-
Норвешкиот крал Харолд го отворил Лердалскиот тунел, најдолг патен тунел во светот (16.900 м).
-
Агенцијата за СИДА на ОН објавила дека од почетокот на пандемијата починале над 21 милион луѓе.
2001
-
НАСА објавила откривање атмосфера на планета оддалечена 150 милиони светлосни години – прво директно откривање надвор од Сончевиот систем.
-
Официјално бил отворен каспискиот нафтоводен систем за транспорт до Новоросијск.
2004
-
Вселенскиот патријарх Вартоломеј I ги примил моштите на Свети Златоуст и Свети Григориј од папата Јован Павле II.
2005
-
Прва трансплантација на лице извршена во Амиен, Франција.
2006
-
Во Јасеновац бил отворен Образовен центар и Меморијален музеј со нова изложба за жртвите од логорот.
-
Канадскиот парламент го признал Квебек како „посебна нација во рамките на Канада“.
На денешен ден
Светот на денешен ден (20 ноември)
1531 – Капелскиот мировен договор ја утврдува конфесионалната поделба на Швајцарија.
1780 – Велика Британија објави војна на Холандија поради снабдувањето на американските бунтовници.
1818 – Симон Боливар ја прогласи независноста на Венецуела од Шпанија.
1873 – Обединување на Будим и Пешта во главниот град Будимпешта.
1903 – Демонстрации во Белград против режимот на кралот Александар Обреновиќ.
1910 – Франциско I. Мадеро повика на револуција и се прогласи за претседател на Мексико.
1917 – Украина беше прогласена за република.
1917 – Почеток на Битката кај Камбре во Првата светска војна.
1919 – Во Берлин нелегално започна првиот конгрес на младински организации и беше основана Комунистичката младинска интернационала.
1924 – Задушено курдското востание во Турција.
1962 – Кенеди ја укина американската блокада на Куба и формално ја заврши Кубанската ракетна криза.
1991 – Однесувањето на околу 260 луѓе од болницата во Вуковар до Овчара од страна на ЈНА.
1999 – Кина го лансира својот прв вселенски брод.
2003 – Експлозија на неколку бомби во Истанбул; уништен британскиот конзулат.
2003 – Уапсен Мајкл Џексон за наводна сексуална експлоатација на малолетници.
На денешен ден
Светот на денешен ден (18 ноември)
Среден век и големи откритија
-
1477 – Основан е рускиот град Екатеринбург.
-
1493 – Кристофер Колумбо за првпат го здогледува Порторико; следниот ден се истоварува и островот го нарекува Сан Хуан Батиста.
18. и 19. век
-
1739 – Со Белградскиот договор Отоманската империја го враќа Белград и териториите северно од Западна Морава.
-
1865 – Во Њујорк се објавува расказот на Марк Твен: „Прославената скокачка жаба од округот Калаверас“.
Почеток на 20. век
-
1903 – САД потпишуваат договор со Панама за неограничено користење на Панамскиот канал.
-
1905 – Принцот Чарлс од Данска станува крал на Норвешка под името Хакон VII.
-
1909 – САД испраќаат два воени брода во Никарагва по масакрот што го наредил диктаторот Хозе Сантос Зелаја.
-
1910 – Започнува Мексиканската селска револуција, предводена од Панчо Виља и Емилијано Сапата.
Првата светска војна и последици
-
1918 – Латвија прогласува независност.
-
1918 – Белгиската армија повторно влегува во Брисел по четиригодишна германска окупација.
1920-ти и 1930-ти
-
1926 – Џорџ Бернард Шо ги одбива парите од Нобеловата награда.
-
1928 – Во Њујорк е прикажан „Паробродот Вили“, првиот анимиран филм со Мики Маус.
-
1936 – Германија и Италија ја признаваат владата на Франциско Франко во Шпанија.
Втора светска војна и по неа
-
1941 – Прв судир меѓу четници и партизани во Хрватска, во Почитељ.
-
1943 – 440 авиони на британските Кралски воздухопловни сили го бомбардираат Берлин, со минимална штета.
-
1945 – На изборите во Бугарија победува комунистичкиот Отечествен фронт.
Втора половина на 20. век
-
1959 – Премиера на филмот „Бен-Хур“ во Њујорк.
-
1969 – „Аполо 12“ слетува на Месечината – второ успешно слетување на човечка мисија.
-
1971 – „Лед Цепелин“ го објавува својот безнасловен албум („Led Zeppelin IV“).
-
1978 – Масовното самоубиство во Џонстаун: 913 жртви.
-
1982 – Боксерот Дук Ку Ким умира по мечот со Реј Манчини, што предизвикува реформи во боксот.
-
1987 – Пожар во лондонската метро-станица Кингс Крос: 31 загинат.
-
1988 – Претседателот Реган потпишува закон со кој дилерите на дрога можат да бидат осудени на смрт.
-
1990 – Првите општи избори во СР Босна и Херцеговина.
Распадот на Југославија
-
1991 – ЈНА го освојува Вуковар.
-
1991 – Мате Бобан ја прогласува „Хрватска заедница Херцег-Босна“.
-
1991 – Македонското собрание го усвојува Уставот, прогласувајќи независност.
-
1993 – Јужноафриканските лидери го одобруваат уставот што го означува крајот на апартхејдот.
Кон крајот на векот
-
1996 – Пожар во тунелот под Ла Манш.
-
1998 – Алис Мекдермот ја добива Националната награда за книга за „Шармантниот Били“.
-
1999 – На самитот на ОБСЕ во Истанбул е усвоена Повелбата за европска безбедност.
21. век
-
2002 – Тимот на Ханс Бликс пристигнува во Ирак како ОН-инспектори за нуклеарно оружје.
-
2003 – Хашкиот трибунал го обвинува Милан Бабиќ за злосторства против човештвото; подоцна осуден на 13 години.
-
2003 – Последна седница на коалицијата ДОС во Белград.
-
2004 – Русија го ратификува Протоколот од Кјото.
-
2004 – Чешка укинува задолжителен воен рок и преминува на професионална армија.
-
2006 – Тони Блер признава дека интервенцијата во Ирак била грешка.
-
2006 – Поплави во авганистанската покраина Бадгис: 53 загинати.
-
Кичево2 часа(ФОТО) Вчера во Кичево во преполна сала и одличен амбиент се одржа првиот хуманитарен концерт на „Македонски Завет“ и „Патриотско Друштво“
-
Хороскоп2 денаХороскоп за сабота (29 ноември)
-
Хороскоп17 часаХороскоп за недела (30 ноември)
-
Спорт1 ден(ФОТО) „ФК Напредок“ и официјално со победа го заврши есенскиот дел од натпреварите против екипата на „ФК Ренова“ на гостински терен
-
Свет2 денаРуските власти предупредуваат дека целосно ќе ја блокираат апликацијата за пораки „WhatsApp“
-
Македонија1 денСпречен канал на илегално внесување на ловечка муниција на Граничен премин Стар Дојран, лишени од слобода три лица
-
Здравје и убавина1 ден„Солта“ го подобрува вкусот на храната, но истовремено има силно влијание врз организмот ако ја користиме прекумерно
-
Спорт23 часаМакедонската женска фудбалска репрезентација до 19 години со втора победа на турнирот за ЕП
