Lifestyle
Светските резерви на ретки метали: Гренланд и глобалната трка за скапоцени ресурси

Гренланд, автономна територија на Данска, се наоѓа во центарот на вниманието поради своите значителни резерви на ретки метали, кои се од суштинско значење за електрониката и зелените технологии. Овие ресурси ја прават територијата стратешки важна, особено во контекст на глобалната транзиција кон обновливи извори на енергија.
Гренланд: Потенцијален лидер во ретките метали
Според Американскиот геолошки институт (USGS), Гренланд располага со резерви на ретки земјени елементи од 1,5 милиони тони, што го позиционира осми на светската листа. Ова е блиску до резервите на САД, проценети на 1,8 милиони тони.
Иако Гренланд има голем потенцијал, во 2023 година немаше активна експлоатација на овие ресурси. Првичните иницијативи за развој на рударството, вклучувајќи кинески инвестиции, беа запрени поради еколошки загрижености и несогласувања на локално ниво.
Контроверзии околу рудникот Кванефелд
Рудникот Кванефелд, близу градот Нарсак, беше клучна точка на дебати. Покрај ретките метали, таму има и радиоактивен ураниум, што предизвика стравови од потенцијална радиоактивна контаминација. По изборите во 2021 година, гренландските власти воведоа забрана за ископ на ураниум и ги суспендираа проектите за екстракција на ретки метали, наведувајќи ги еколошките ризици како главна причина.
Глобалниот контекст
Кина доминира во светската индустрија на ретки земјени елементи, со резерви од 44 милиони тони, што претставува 40% од познатите глобални резерви, според податоците на Statista. Гренланд, со својот неискористен потенцијал, би можел да стане значаен играч во иднината, но само доколку се изнајдат решенија за еколошките и политичките предизвици.
Со оглед на геополитичката важност и глобалниот интерес за ретките метали, Гренланд останува стратегиски значајна територија, особено за земји како САД, кои се во потрага по алтернативни извори за намалување на зависноста од Кина.
Извор: Statista
Lifestyle
Како да ја направите вашата орхидеја да расцвета: 4 корисни совети

Орхидеите се меѓу најубавите декоративни растенија за домот, но бараат посебна грижа и внимание. Многу луѓе погрешно мислат дека е потребно постојано наводнување, а токму тоа може да им наштети – корените брзо скапуваат, а листовите пожолтуваат.
Еве неколку практични совети како да ја одржите орхидејата здрава и да ја поттикнете да цвета:
1. Помалку вода, повеќе внимание
-
Ако орхидејата добие премногу влага, коренот станува мек и темен.
-
Во пролет и есен доволно е наводнување еднаш на секои две недели, а во лето – на секои десет дена.
-
Најдобар показател е изгледот на корените: суви и сребрени = време за полевање, додека зелените и влажни значат дека треба да почекате.
-
Користете вода на собна температура и полевајте наутро, за да се исуши вишокот во текот на денот.
2. Коцки мраз како едноставен трик
-
Ставете неколку коцки мраз на земјата.
-
Тие ќе се стопат полека и ќе обезбедат доволно влага без ризик од задушување на коренот.
-
Важно е саксијата да има добра дренажа и редовно да се отстранува вишокот вода.
3. Исхрана за побујно цветање
-
Ако орхидејата изгледа здрава, но не цвета, најчесто ѝ недостигаат хранливи материи.
-
Во периодот на раст, на секои 2–3 недели додавајте течно ѓубриво за орхидеи.
-
По завршувањето на цветањето, неколку капки ѓубриво ќе помогнат за развој на нови пупки.
-
При појава на млади изданоци, користете препарати со повеќе фосфор, но во пониска концентрација од препорачаната.
4. Светлина и просторни услови
-
Орхидеите сакаат дифузна светлина – идеално место е источниот прозорец со утринско сонце.
-
Избегнувајте директни попладневни зраци, бидејќи можат да ја оштетат.
-
Идеална температура е 18–24°C преку ден, а малку пониска навечер за да се поттикне цветањето.
Со почитување на овие едноставни правила и со малку трпение, вашата орхидеја ќе ве награди со раскошни цветови и ќе го разубави просторот во домот.
Извор: Informer
Lifestyle
Недостатокот на вода го зголемува одговорот на стрес

Луѓето кои не пијат доволно вода имаат поизразен биолошки одговор на стрес, покажува нова научна студија. Истражувачите откриле дека кај оние со низок внес на вода се ослободува повеќе од хормонот на стрес – кортизол, иако не чувствуваат поголема жед во споредба со оние кои се добро хидрирани.
Студија од Универзитетот Ливерпул Џон Мурс
Истражувањето е спроведено од експерти од Универзитетот Ливерпул Џон Мурс (Liverpool John Moores University – LJMU) и опфатило 32 лица. Половина од нив пиеле помалку од 1,5 литри вода дневно, додека другата половина ги исполнувале препорачаните упатства за внес на течности.
Според Европската агенција за безбедност на храната (EFSA), мажите треба да внесуваат околу 2,5 литри вода дневно, а жените околу 2 литри. Потребите можат да бидат уште поголеми при високи температури, физичка активност, закрепнување од болест или за време на бременост и доење.
Како изгледал тестот за стрес
Учесниците во студијата биле следени седум дена, при што им биле земани примероци од урина и крв. Потоа биле подложени на лабораториски тест кој симулирал интервју за работа. Секој имал десет минути да се подготви, по што давал интервју пред „лажна“ камера и панел од три лица во бели мантили. По интервјуто следела ментална аритметичка задача.
Професорот Нил Вош од LJMU го опиша овој тест како „навистина вознемирувачки“.
Резултати од истражувањето
За мерење на нивото на кортизол, научниците земале примероци од плунка пред и по тестот. Откриено е дека учесниците кои пиеле помалку вода имале значително повисоки нивоа на хормонот на стрес.
Интересно е што физичките реакции како забрзано чукање на срцето, потење на дланките и сува уста биле слични во двете групи. И покрај тоа, оние кои биле недоволно хидрирани покажале многу посилен хормонален одговор.
Кортизолот и неговото влијание врз телото
Кортизолот е примарен хормон на стрес кој се лачи од надбубрежните жлезди. Тој има важна улога во имунолошкиот систем, метаболизмот и регулирањето на крвниот притисок. Сепак, прекумерното ослободување на кортизол е поврзано со зголемен ризик од срцеви заболувања, дијабетес и депресија.
Извор: N1Info
Lifestyle
Зошто е корисно да испиеме чаша вода веднаш по будењето?

Водата е најважниот извор на живот и сочинува околу 60% од нашето тело. Редовната хидратација е клучна за добро здравје, но експертите посебно ја истакнуваат навиката да се испие чаша вода веднаш по будењето. Овој едноставен чекор носи бројни придобивки за телото и умот.
Зошто е важна утринската вода?
Според нутриционистката Ејми Шапиро, пиењето вода наутро:
-
ја враќа рехидратацијата по неколку часови спиење
-
го подобрува варењето и метаболизмот
-
ја зголемува концентрацијата и енергијата
-
поддржува создавање на здрави секојдневни навики
Колку вода ни е потребна?
Потребната количина варира според возраста, тежината, полот и физичката активност. Општа препорака е да се пие количина еднаква на половина од телесната тежина изразена во унци дневно, што најчесто изнесува 2 до 3 литри вода.
Институтот за медицина препорачува:
-
за жени: најмалку 2,7 литри течности дневно
-
за мажи: околу 3,7 литри течности дневно
Во ова се вклучуваат и течности од храна и други пијалоци. Сепак, претераното консумирање може да доведе до хипонатремија – опасно намалување на натриумот во крвта.
Придобивки од чаша вода наутро
Контрола на тежината
Водата пред појадок може да помогне во намалување на апетитот и внесот на калории.
Рехидратација по спиење
Телото губи течности преку дишење и потење, а водата ја враќа рамнотежата и го подобрува расположението.
Подобро варење и метаболизам
Редовната хидратација ја стимулира работата на цревата и ја олеснува апсорпцијата на хранливи материи.
Поквалитетен сон
Пиењето поголем дел од водата во текот на денот го намалува ноќното будење и го подобрува квалитетот на сонот.
Подобрена концентрација
Дури и мала дехидратација може да предизвика замор и намалена продуктивност. Водата наутро го активира мозокот и ја зголемува будноста.
Создавање здрава рутина
Оваа навика може да биде почетна точка за други здрави избори – вежбање, балансиран појадок и подобра дневна дисциплина.
Како полесно да пиете вода наутро?
-
Оставете чаша вода до креветот пред спиење.
-
Вклучете ја во утринската рутина додека се подготвувате.
-
Додадете лимон, нане или свежо овошје за вкус.
-
Користете аларми или апликации како потсетници за хидратација.
Извор: Index
-
Кичево1 ден
(ФОТО) Денес во просториите на „РЕК Осломеј“ свечено беше одбележан 28 август, „Денот на рударите“
-
Хороскоп1 ден
Хороскоп за четврток (28 август)
-
Хороскоп12 часа
Хороскоп за петок (29 август)
-
Хроника20 часа
Во хотелска соба бил пронајден починат 69-годишник од Австралија
-
Автомобили2 дена
Nissan GT-R се пензионира по 18 години – крај на една ера
-
Магазин2 дена
Apple ќе ги открие новите модели на iPhone на 9 септември
-
Спорт22 часа
Со заложби на претседателот Омерагиќ и општина Битола, овој град повторно на европската фудбалска мапа, стадионот „Петар Милошевски“ доби зелено светло од „УЕФА“
-
Временска прогноза3 часа
Од утре промена во атмосферата, најава за дестабилизација на времето кое носи нови врнежи од дожд и засилен ветер, ова се информациите…