Следете не

На денешен ден

На денешен ден: 16 јануари

Објавено пред

на

1547.- Иван IV Василевич е крунисан за прв руски цар во Москва. Тој е познат по многу важни реформи во Русија, но и по суровоста кон болјарите што ја применувал во обид да ја централизира власта и по убиството на сопствениот син, поради што го добил името Грозни. Тој ја основал првата печатница во Русија во 1553 година, а во 1584 година го изградил градот Архангелск за да ја зајакне трговијата со Западна Европа. Ги поразил Монголите и го освоил Казан во 1552 година и Астрахан во 1556 година, а потоа го анектирал Сибир.

1778.- Франција ја призна независноста на САД за време на американската војна за независност од британското колонијално владеење (1775-83). Во февруари истата година, во Париз беше потпишан договор за сојуз во таа војна и илјадници доброволци тргнаа да им помогнат на Американците, вклучувајќи ги Лафајет, Сент, Сент и Кошјушко.

1794.- Умре англискиот историчар Едвард Гибон, автор на книгата „Падот и падот на Римската империја“, која се смета за една од најважните во светската историографија.

1864.- Австрија и Прусија и поставија ултиматум на Данска да го укине уставот со кој Шлезвиг и Холштајн станаа составен дел на Данска. Во војната што следела, Данците биле поразени, а спорните војводства потпаднале под заедничка управа на Прусија и Австрија.

1908.- Во Белград бил отворен хотелот „Москва“, изграден на местото на кафеаната „Голема Србија“. Зградата е проектирана од архитектот Јован Илкиќ и група архитекти од Санкт Петербург.

1920.- Во САД стапија на сила забраните, законските забрани за производство и продажба на алкохол.

1927.- Умре српскиот географ Јован Цвијиќ, основач на антропогеографијата и геоморфологијата и на Географското друштво во Белград (1910). Претседател на Српската кралска академија од 1921 година до неговата смрт и почесен доктор на повеќе странски универзитети и академии, претседател на Територијалната комисија за мировни преговори во Версај (1919-20), „Антропогеографски проблеми на Балканскиот Полуостров“, „Балкански Полуостров и јужнословенски земји“, „Етногеографски карти“ југословенски земји“).

1945.- Германската офанзива во Ардените, Белгија, заврши со победа на сојузничките сили под команда на генералите Бернард Монтгомери и Омар Бредли. Германците во таа операција изгубиле 220.000 војници (110.000 затвореници), а сојузничките сили изгубиле 77.000 (21.000 затвореници).

1957.- Умре италијанскиот диригент Артуро Тосканини, еден од најважните во 20 век. Диригирал во Миланската скала и Метрополитен операта во Њујорк, каде што организирал и симфониски оркестар.

1969.- Во центарот на Прага, чешкиот студент Јан Палах изврши самоубиство со палење во знак на протест против окупацијата на Чехословачка од советските членови на Варшавскиот пакт во август 1968 година.

1969.- Советските космонаути во вселенското летало „Сојуз 4“ Владимир Шаталов и „Сојуз 5“ Борис Вољанов, Алексеј Јелисејев и Евгениј Крунов за прв пат во историјата поврзале две летала со екипаж во орбитата околу Земјата.

1979.- Иранскиот шах Реза Пахлави ја напушти земјата под притисок на следбениците на ајатолахот Хомеини, кои подоцна ја презедоа власта.

1987.- Водачот на кинеската Комунистичка партија Ху Јаобанг поднесе оставка, прифаќајќи ја вината за политичките грешки што предизвикаа студентски немири. Жао Зијанг ја презеде функцијата генерален секретар на партијата.

1991.- САД и западните сојузници ја започнаа операцијата „Пустинска бура“ во Заливската војна со масивни воздушни напади врз воени и индустриски цели во Ирак и Кувајт, 19 часа по ултиматумот на ОН до Багдад.

1993.- Во опколеното Сараево, кое со месеци е без струја и вода, осум лица загинаа, а 19 се ранети од граната која паднала на место каде што луѓето чекале ред за вода.

1996.- Рускиот премиер Анатолиј Чубаис, креатор на програмата за приватизација, поднесе оставка.

1998.- Во експлозија на метан во рудникот Соко во Читлук кај Сокобања загинаа 29 рудари.

2000 – Рикардо Лагос е избран за претседател на Чиле. Тој е првиот социјалистички претседател по соборувањето на Салвадор Аљенде, кога беше убиен во 1973 година од пучистите предводени од генералот Аугусто Пиноче.

2001 – Во обид за државен удар во Демократска Република Конго (Заир) беше убиен претседателот Лоран Дезире Кабила, а неговиот син Џозеф ја презеде функцијата. Кабила дојде на власт во мај 1997 година по бунтот, поддржан од Уганда и Руанда, против тогашниот диктатор Мобуту Сеса Секо.

2001.- Во Љубљана умре Сергеј Крајгер, познат словенечки и југословенски политичар од комунистичката ера. Бил член на Претседателството на СФР Југославија од 1970 година и претседател на Претседателството од мај 1981 до мај 1982 година.

2002.- Советот за безбедност на ОН едногласно усвои санкции против Ал Каеда и Талибанците во Авганистан и во странство.

2003.- Шатлот Колумбија беше лансиран од вселенскиот центар Кенеди во Флорида. Непосредно пред слетувањето на Флорида (1 февруари) по 16-дневна мисија, шатлот се распадна во пламен над Тексас. Загинаа сите седум астронаути, вклучувајќи го и првиот израелски астронаут, Илон Рамон.

2004 – Врховниот суд на Шпанија ја потврди забраната за радикалната баскиска сепаратистичка партија Батасуна, за која долго се веруваше дека е политичко крило на баскиската вооружена терористичка група ЕТА. Батасуна е првата партија која е забранета во Шпанија од 1975 година.

2005.- На изборите во Хрватска, претседателот Стјепан Месиќ во вториот круг доби нов петгодишен мандат.

2006.- Американец кој дезертирал од маринците за време на Виетнамската војна, бил уапсен во Тексас по 36 години во бегство.

2009.- Умре белградскиот новинар, публицист и еден од најпознатите филмски критичари Богдан Тирнаниќ.

2014 – Повеќе од 1.000 луѓе се убиени во двенеделни борби, најжестоки од судирите меѓу ривалските бунтовнички групи во Сирија, соопшти Сириската опсерваторија за човекови права.

2014.- Димитрије Јаниќијевиќ, кандидатот на Независната либерална партија за градоначалник на Косовска Митровица е убиен пред својата куќа во северниот дел на овој град.

2016 – Таи Инг Вен (59) е избрана за прва жена претседател на Тајван како лидер на Прогресивната демократска партија (ДПП), која отворено се залага за независност на Тајван од Кина.

2016 – Укинати се санкциите кон Иран, врз основа на договорот на оваа земја и шесте светски сили (САД, Русија, Кина, Велика Британија, Франција и Германија) од 14 јули 2015 година, со што се ограничува нуклеарната програма на Иран во замена за укинување на меѓународните санкции. .

2017 – Во Киргистан, во несреќата на транспортен авион на турска компанија загинаа 37 лица, главно жители на село недалеку од Бишкек, каде што авион се урна при обид да слета во густа магла.

2018.- Убиен е Оливер Ивановиќ, претседател на Граѓанската иницијатива СДП, откако непознато лице испукало неколку истрели кон него во северниот дел на Косовска Митровица.

На денешен ден

19 мај – На денешен ден

Објавено пред

на

1635 – Франција и објави војна на Шпанија во Триесетгодишната војна (1618-1648).

1649 – Името Комонвелт се користи за прв пат, што се однесува на Англиската Република од Оливер Кромвел. 1762.- Роден е Јохан Готлиб Фихте, германски филозоф, истакнат германски класичен идеалист, професор на Универзитетот во Јена и Ерланген, ректор на Универзитетот во Берлин.

1802.- Наполеон Бонапарта го востанови Орденот на Легијата на честа за цивилни и воени заслуги.

1861.- Родена е австралиската оперска пејачка Нели, една од најголемите оперски сопрани од крајот на 19 и почетокот на 20 век.

1890.- Роден е виетнамскиот државник Нгуен Дет Тан, познат како Хо Ши Мин, основач на Комунистичката партија на Виетнам (1930) и претседател на Демократска Република Виетнам (Северен Виетнам) од нејзиното прогласување во 1945 година до неговата смрт во 1969 година.

1890.- Роден е југословенскиот сликар и карикатурист Петар Пјер Крижаниќ, еден од основачите на „Пресечениот еж“.

1898.- Умре англискиот државник Вилијам Еварт Гладстон, кој четири пати беше премиер на Велика Британија меѓу 1868 и 1894 година. Ги легализирал синдикатите во 1871 година и во 1884 година го спроведува т.н трета парламентарна реформа.

1906.- Италијанскиот крал и швајцарскиот претседател официјално го отворија тунелот Симплон низ Алпите, поврзувајќи ги Италија и Швајцарија.

1925.- Роден е американскиот активист за граѓански права Малколм Литл, познат како Малколм Икс. Тој беше убиен во Њујорк во февруари 1965 година додека зборуваше со насобраните поддржувачи.

1928.- Роден е камбоџанскиот диктатор Салот, познат како Пол Пот. За време на неговото владеење (1975-78) беа убиени повеќе од еден милион луѓе.

1930.- Белите жени во Јужна Африка добија право на глас.

1935.- Во сообраќајна несреќа загина англискиот полковник Томас Едвард Лоренс, археолог и писател познат како Лоренс од Арабија. Се прославил како воин во арапските земји во Првата светска војна, а своите искуства ги опишал во книгата „Седум столбови на мудроста“.

1945.- Повеќе од 40 американски бомбардери го нападнаа Токио во Втората светска војна.

1974.- Тесно мнозинство на Валери Жискар Д’Естен го порази Франсоа Митеран на претседателските избори во Франција.

1989.- За време на студентските демонстрации во Пекинг, генералниот секретар на кинеската Комунистичка партија Жао Зијанг беше сменет поради спротивставување на вонредните мерки и употребата на сила против студентите. Потоа беше ставен во домашен притвор до неговата смрт на 17 јануари 2005 година.

1994.- Умрела Жаклин Кенеди Оназис, сопруга на американскиот претседател Џон Ф.

1997.- Силен циклон уби најмалку 350 луѓе во Бангладеш и остави повеќе од еден милион без покрив над главата.

2000.- Кина и Европската унија постигнаа трговски договор што го отвори патот за Кина да се приклучи на Светската трговска организација. Кина беше примена во СТО следната година.

2003 – Индонезиската армија започна офанзивни операции против сепаратистичката бунтовничка група Движење Слободен Ачех. Нападите го означија крајот на примирјето во декември 2002 година и претставуваат најголема воена операција од анексијата на Источен Тимор во 1975 година.

2004 – Првата банка за ембриони во светот се отвори во ОК.

2009 – Претседателот на Шри Ланка Махинда Раџапакса формално прогласи победа над сепаратистичкото движење Тамилски тигри и стави крај на 25-годишната граѓанска војна во која загинаа повеќе од 70.000 луѓе.

2011 – Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) објави дека Доминик Строс-Кан поднесе оставка од функцијата извршен директор на институцијата, по обвинувањата за сексуален напад. Него го замени француската министерка за финансии Кристин Лагард.

2016 – Египетски авион се урна во Средоземното Море, при што загинаа 66 патници и членови на екипажот.

2017 – Околу 4.400 мигранти се спасени во неколку координирани операции на либиската и италијанската крајбрежна стража во текот на два дена во Средоземното Море.

Прочитај повеќе...

На денешен ден

18 мај – На денешен ден

Објавено пред

на

1781.- Шпанците го погубија Тупак Амаруа II (Тупак), водач на востанието на Инките против шпанската власт, во Куско, Перу.

1799.- Умре францускиот драматург Пјер Бомарше, автор на комедии Севилскиот бербер и Бракот на Фигаро, инспирирани од Џоакино Росини и Волфганг, Моцарт.

1800.- Во Санкт Петербург умре рускиот војсководец и стратег Александар Суворов, кој се борел 55 години и водел вкупно 60 битки.

1803.- Британија и објави војна на Франција поради мешањето на Наполеон во Италија и Швајцарија.

1804.- Наполеон Бонапарта е прогласен за император на Франција и крунисан Наполеон I во декември.

1836.- Роден е австрискиот шаховски велемајстор Вилхелм Штајниц, првиот официјален светски шампион. Титулата светски шампион во шах ја освоил во 1886 година со победата во мечот со Јоханес Цукерторт.

1868.- Роден е рускиот цар Николај II Александрович Романов, последниот монарх на Русија, најстариот син на Александар III. Тој беше симнат од тронот во Октомвриската револуција во 1917 година, а беше погубен следната година заедно со членовите на семејството.

1872.- Роден е британскиот филозоф и математичар Бертранд Расел, основач и претседател на Меѓународниот кривичен трибунал за Виетнам. Бил ангажиран во борба за мир и разоружување, поради што двапати бил апсен. Добитник е на Нобеловата награда за литература во 1950 година.

1883.- Роден е германскиот архитект Валтер Гропиус, кој во 1919 година ја основал престижната архитектонска школа Баухаус во Вајмар, една од највлијателните во текот на 20 век.

1911.- Умре австрискиот композитор и диригент Густав Малер. Компонирал десет симфонии, циклуси соло песни за глас и оркестар.

1919.- Родена е британската примабалерина Маргот Фонтејн, една од најпознатите балерини на 20 век. Од 1962 година таа е партнер на прославениот Рудолф Нуреев.

1920.- Во Полска, во близина на Краков, е роден Карол Војтила, кој во 1978 година станал папа Јован Павле Втори, првиот неиталијански папа по 455 години.

1944.- Повеќе од 200.000 Татари беа протерани од Крим во Советскиот Сојуз под обвинение дека соработувале со Германците.

1954.- Стапува на сила Европската конвенција за човекови права.

1973.- Умрела американската пацифистка Жанет Ранкин, првата жена што станала член на американскиот Конгрес.

1974.- Индија го изврши својот прв нуклеарен тест во пустината Раџастан и стана шестата земја што изврши нуклеарна експлозија.

1988.- Советските трупи се повлекоа од Авганистан.

1992.- Високиот комесаријат за бегалци на ОН соопшти дека 1.300.000 луѓе ја напуштиле југословенската војна, што ја создала најголемата бегалска криза во Европа од Втората светска војна.

1995.- Умре рускиот балетан Александар Годунов, кој стекна светска слава по емигрирањето од СССР.

1996.- Романо Проди стана претседател на 55-та италијанска влада од Втората светска војна. Десет години подоцна (2006) Проди повторно стана претседател на 61-та италијанска влада.

1996.- Под притисок на меѓународната заедница, воениот водач на босанските Срби Радован Караџиќ поднесе оставка како претседател на Република Српска. Таа должност ја презеде поранешната потпретседателка на РС, Билјана Плавшиќ. Меѓународниот кривичен трибунал за поранешна Југославија (МКТЈ) во Хаг го обвини Караџиќ во ноември 1995 година за воени злосторства и геноцид.

1998.- Против Мајкрософт, најсилната софтверска компанија во светот, е поднесена тужба поради монопол.

1999.- Владата во Сиера Леоне и бунтовниците се договориле за прекин на огнот, со што завршиле седумгодишните брутални борби.

2000 – Советот за безбедност на ОН едногласно усвои ембарго за оружје против Етиопија и Еритреја како резултат на обновувањето на нивната двегодишна гранична војна.

2005.- Умре Френк Горшин, американски актер и голем имитатор.

2009.- Европскиот комесар за буџет и поранешна министерка за финансии Далија Грибаускаите стана првиот претседател на Литванија со победата на претседателските избори.

2009 – Неколку големи американски дневни весници или банкротираат или целосно се затвораат, како резултат на драматичните промени предизвикани од појавата на Интернет и избувнувањето на светската економска криза.

2010.- Американскиот претседател Барак Обама го потпиша Законот за слобода на печатот со цел да се обезбеди основа за поголема заштита на новинарите и слободниот печат ширум светот и да се идентификуваат земјите каде што овие принципи се прекршени. Законот го доби името по новинарот на Волстрит, Даниел Перл, кој беше убиен во 2002 година од екстремисти во Пакистан.

2011 – Меѓународниот трибунал за Руанда го осуди поранешниот генерал Августин Бизмунг на 30 години затвор за неговата улога во масовни убиства, особено на племето Тутси.

2014.- Почина српскиот писател, академик и прв претседател на Сојузна Република Југославија Добрица Ќосиќ. Неговите најпознати романи се: Сонцето е далеку, Време на смртта, Корени, Поделби, Време на злото и Време на моќта.

2018 – Авионска несреќа во Куба, кога авион со 113 патници и членови на екипажот се урна веднаш по полетувањето од меѓународниот аеродром во Хавана, при што загинаа 110 лица.

2018 – 17-годишен ученик е осомничен за напад на средно училиште во американскиот град Санта Фе во близина на Хјустон.

Прочитај повеќе...

На денешен ден

14 мај – На денешен ден

Објавено пред

на

1316.- Роден е Карло IV Луксембург, крал на Бохемија од 1346 година, римско-германски император од 1355. Тој го основал првиот универзитет во Централна Европа во Прага (1348).

1610.- Религиозен фанатик го уби францускиот крал Хенри IV, првиот монарх од династијата Бурбон, во Париз.

1643.- Четиригодишниот Луј XIV дојде на францускиот трон по смртта на неговиот татко Луј XIII. Регент беше неговата мајка Ана од Австрија, но кардиналот Мазарин имаше вистинска моќ.

1811.- Парагвај прогласи независност од Шпанија.

1900.- Во Париз беа отворени вторите модерни Олимписки игри, на кои за прв пат учествуваа жени.

1912.- Умре шведскиот писател Аугуст Стриндберг, еден од најважните и највлијателните драмски писатели на 20 век („Госпоѓица Јулија“, „Татко“).

1932.- Во Лондон умре политичарот, историчар и економист Чедомиљ Мијатовиќ, член на Српската кралска академија. Како шеф на српската дипломатија, тој потпишал тајна конвенција со Австро-Унгарија во 1881 година. Тој беше првиот во Србија кој почна да студира економска историја.

1940.- Германските бомбардери уништија две третини од Ротердам за време на преговорите за предавање на холандската армија во Втората светска војна. Загинаа околу илјада луѓе, а 80.000 останаа без покрив над главата.

1948.- Осум часа пред крајот на британскиот мандат во Палестина е прогласена држава Израел. Првиот претседател на новата држава беше Хаим Вајцман, а премиер Дејвид Бен Гурион.

1955.- Во Варшава, Албанија, Бугарија, Унгарија, Германската Демократска Република, Полска, Романија, СССР и Чехословачка потпишаа договор за основање на Варшавскиот пакт.

1968.- Комунистичката влада во Чехословачка, предводена од Александар Дубчек, го објави почетокот на широките социјални реформи, познати како „Прашка пролет“. Реформите беа прекинати уште во август, со навлегувањето на советските трупи во Прага.

1973.- Лансирана е првата американска вселенска лабораторија Skylab I.

1989 – Перонистичкиот водач Карлос стана претседател на Аргентина, победувајќи на изборите на кандидатот на владејачката Радикална партија Едуардо Ангелос.

1991.- Самоубиството го изврши Џијанг Кинг, вдовица на кинескиот лидер Мао Це Тунг, еден од водачите на Културната револуција (1966-1976).

1992.- По 47 години, главната улица во Белград, улицата Маршала Тита, е сменета во Улица српских Владара. Името подоцна беше променето во улица Крал Милан.

1998.- Умре американскиот пејач и филмски актер Френк Синатра, кој стекна светска слава со низата музички хитови „Strangers in the Night“, „New York, New York“ и како добитник на Оскар за улогата во „From Here to Eternity“.

1999.- НАТО бомбардирањето на СР Југославија погоди колона бегалци во близина на селото Кориса во Косово. Загинаа 87 лица, повеќето деца. 2001.- Советот на НАТО го одобри враќањето на војската и полицијата на СРЈ во Секторот Б од копнената безбедносна зона на административната граница меѓу Косово и Србија, почнувајќи од 24 мај.

2001.- Лидерот на коалицијата на десниот центар, Силвио Берлускони, победи на парламентарните избори во Италија и ја формираше 59-та италијанска влада од 1945 година.

2003 – По речиси 40 години планирање и дебата, започна подземната работа за заштита на Венеција од тонење.

2008 – Британскиот национален архив објави повеќе од 1.000 страници тајни документи за неидентификувани летечки објекти (НЛО) на британското небо во текот на 1970-тите и 1980-тите.

2009.- Европската комисија изрече рекордна казна од 1,06 милијарди евра на американскиот Интел, најголемиот светски производител на микропроцесори, поради злоупотреба на својата доминантна позиција на пазарот.

2011 – Експериментален авион на соларна енергија слета во Брисел по 13 часа лет. Авионот е проект на швајцарскиот авијатичар и доктор Бертранд Пикард, пилотиран од Андре Борсберг.

2013 – Воздухопловните сили на САД тестираа беспилотно летало X-47B, со големина на борбен авион, над Атлантикот. Авионот може да слета и полетува од носачот на авиони, што значи дека може да се користи низ целиот свет, без потреба да се бара дозвола од други земји за да лета до дестинацијата.

2018 – Амбасадата на САД во Израел беше преместена од Тел Авив во Ерусалим, што предизвика протести на Палестинците на границата меѓу Израел и Појасот Газа, во кои беа убиени десетици луѓе.

Прочитај повеќе...

Facebook

Последни објави

На денешен ден2 часа

19 мај – На денешен ден

1635 – Франција и објави војна на Шпанија во Триесетгодишната војна (1618-1648). 1649 – Името Комонвелт се користи за прв...

Хороскоп9 часа

Хороскоп за 19 мај (четврток)

ОВЕН Обрнете внимание на новите професионални можности за да го проширите вашето знаење и да ја подобрите вашата севкупна позиција....

Кичево11 часа

За утре најавен времен прекин на електрична енергија поради работа на ЕВН Кичево во следните локалитети и живеалишта

Поради зафати на електродистрибутивната мрежа утре 19 мај 2022 година – четврток, ЕВН Кичево ќе работи на терен, така што...

Спорт12 часа

„Каменица Саса“ го освои фудбалскиот трофеј од Купот на Македонија во големото женско финале против „Асс Јунајтед“

Eкипата на Каменица Саса успеа да го подигне трофејот од Купот на Македонија по одличната игра и убедливо издвојуваната победа...

Здравје и убавина17 часа

Дали луѓето со висок крвен притисок можат да пијат кафе?

Иако нашироко се верува дека кафето го зголемува крвниот притисок, не постои истражување кое потврдува дека тоа е вистина. Експертите...

Магазин17 часа

Првите фотографии укажуваат на тоа како ќе изгледа iPhone 14

Веќе се појавија неколку гласини за претстојната серија модели на iPhone 14. За почеток, познато е дека Apple ќе ја...

Временска прогноза18 часа

Денес и утре по свежо време, додека викендот пред нас доаѓа топлотен бран со високи температури!

Денес времето во Македонија ќе биде променливо облачно и малку посвежо за разлика од вчера со повремени локални врнежи од дожд. Локално...

Македонија18 часа

Ново поскапување на бензините од ноќеска, додека дизелот останува не променет – ова е новата цена за литар бензин!

Регулаторната комисија за енергетика и водни услуги донесе Одлука со која се врши зголемување на малопродажните цени на нафтените деривати...

Спорт18 часа

Бараж натпреварот помеѓу Тиквеш и Воска ќе се одигра на стадионот „Младост“ во Струмица

Бараж натпреварот за Прва МФЛ меѓу екипите на Тиквеш и Воска ќе се одигра на 22. мај во 17:00 часот...

Кичево19 часа

Вчера во Кичево се случиле неколку сообраќајни несреќи во кој има и повредени учесници

На 17.05.2022 во 15.10 часот во Полициската станица Кичево било пријавено дека на магистрален пат Кичево – Гостивар, во близина...

НАЈЧИТАНИ