Следете не

На денешен ден

На денешен ден: 11 ноември

Објавено пред

на

1331.- Почина српскиот крал Стефан Дечански Немањиќ, син на кралот Милутин. За време на неговото владеење од 1322 година, тој ја обезбедил надмоќта на Србија на Балканот победувајќи ги Бугарите во битката кај Велбужде во 1330 година. Неговиот син Душан го соборил од тронот во 1331 година и го држел заробен во Звечан, каде што починал под неразјаснети околности. Тој го изградил Дечанскиот манастир, а неговиот Дечански Златоуст е вреден документ со список на села и жители на Дечанскиот чифлик.

1405.- Почина српската принцеза Милица, сопруга на кнезот Лазар Хребељановиќ. По битката за Косово во 1389 година, таа склучила мир со Турците и управувала со Србија во име на нејзиниот малолетен син Стефан. Подоцна се замонашила и го изградила манастирот Љубоштиња, каде што била погребана како монахиња Евгенија.

1500.- Францускиот крал Луј XII и Фердинанд Арагонски потпишаа таен договор во Гранада за поделба на Италија.

1821.- Роден е Фјодор Михајлович Достоевски, еден од најголемите руски и светски писатели. Во 20 век, неговото дело стана неисцрпен извор за најразновидните книжевно-теориски, естетски, психолошки и филозофски студии и толкувања. Имаше влијание врз севкупната европска и американска литература, а особено често се споменуваше од експресионистите во литературата и од егзистенцијалистите во филозофијата („Злосторство и казна“, „Браќа Карамазови“, „Сиромашни луѓе“, „Понижени и навредувани“, „Записи од мртви дома, „Идиот“).

1855.- Умрел данскиот филозоф Ааби Сорен Киркегор, застапник на антихегелијанизмот, критичар на христијанството како црковна догма и основоположник на егзистенцијализмот („Или-или: фрагменти од животот“, „Поимот на вознемиреност“, „Болест на смрт“, „Филозофски трошки“).

1869.- Роден е Виторио Емануел III (Виторио), крал на Италија од 1900 до 1946 година, се оженил со Јелена, ќерка на црногорскиот крал Николај I. Тој го поддржувал режимот на Мусолини и во 1936 година бил прогласен за император на Етиопија, а во 1939 година за крал на Албанија. Тој абдицирал во 1946 година во корист на неговиот син Умберто, надевајќи се дека ќе ја спаси династијата Савој, но Италијанците гласале за републиката на плебисцит во јуни 1946 година.

1878.- Умре црногорскиот писател и политичар Стефан Митров Љубиша, често нарекуван „Његош во проза“. Својот прв расказ го објавил во 1868 година и веднаш станал еден од најистакнатите и најпочитуваните раскажувачи. Во неговите раскази, од кои најпознати се „Кањош Македоновиќ“ и „Причање Вука Дојчевица“, се спојуваат епската легенда и реализмот.

1918.- Со капитулацијата на Германија заврши Првата светска војна, во која учествуваа 36 земји. Околу 10 милиони луѓе ги загубија животите. Безусловната капитулација, според која Германија мораше да ги напушти сите окупирани земји на запад и исток, Алзас и Лорен и левиот брег на Рајна, беше потпишана во железнички вагон во францускиот град Компиењ.

1918.- Маршалот Јозеф Пилсудски ја прогласил Полска за независна република.

1941.- Во Втората светска војна од територијата на СССР започна да се емитува програмата на радио станицата „Слободна Југославија“.

1942.- Германските трупи окупираа неокупиран дел од Франција за време на Втората светска војна, под контрола на квислиншката влада во Виши. Истиот ден, германските и италијанските трупи го окупираа и францускиот остров Корзика.

1944.- Започна битката кај Батин, во која единиците на советската Црвена армија и Народноослободителната војска на Југославија беа поразени од германските сили во Втората светска војна на 23 ноември по тешки борби.

1945.- Одржани се првите повоени избори во Југославија, врз основа на кои е конституирано Основачкото собрание на Демократска Федеративна Југославија.

1952 – Џон Малин и Вејн Џонсон за прв пат го покажаа својот изум во Лос Анџелес.

1961.- Советскиот град Сталинград е преименуван во Волгоград.

1965.- Родезискиот премиер Јан Смит еднострано прогласи независност од Британија.

1971.- Американскиот Сенат го ратификуваше договорот за враќање на островот Окинава на Јапонија, заземен на крајот од Втората светска војна.

1975.- Ангола прогласи независност по пет века португалско колонијално владеење. Агостињо стана првиот претседател на Народна Република Ангола.

1992.- Англиканската црква на Англија се откажа од вековната традиција и им дозволи на жените да бидат свештенички.

1996.- Претседателот на Гватемала Алваро Арсу објави дека е постигнат договор со герилското движење за ставање крај на 36-годишната граѓанска војна во оваа централноамериканска земја.

2000.- Запалена жичарница во тунел под глечерот Кицштајнхорн во масивот Хоен Тауерн, во австриските Алпи, уби 159 луѓе.

2000.- Стапи на сила Законот за централната банка на Црна Гора, со кој се заокружи монетарната власт во Црна Гора, инаугурирана пред една година, со воведувањето на германската марка во платниот промет на таа република.

2001 – Еден ден по пристапувањето на Кина во Светската трговска организација, Тајван стана членка.

2002 година – Претседателот на Мајкрософт, Бил Гејтс, донира 100 милиони американски долари за борба против СИДА во Индија.

2003.- Бугарскиот претседател Георги Прванов пристигна во дводневна посета на Србија и Црна Гора. Тој е првиот шеф на бугарска држава кој официјално го посети Белград по 53 години.

2003.- Соединетите Американски Држави воведоа економски и дипломатски санкции за Сирија за поддршка на „палестинскиот отпор кон израелската окупација“.

2004.- Палестинскиот претседател Јасер Арафат, кој ја водеше Палестинската ослободителна организација (ПЛО) повеќе од 30 години, умре во воена болница во Париз.

2004 – Литванскиот парламент го ратификуваше новиот Устав на Европската унија. Литванија е првата членка на Унијата која усвои европски устав.

2005.- Умре Британецот Патрик Личфилд, еден од најпознатите фотографи во светот.

2008.- Почина Никица Мариновиќ, првата мис на СФРЈ и првата Југословенка што се појави на изборот за Мис на светот во 1966 година, каде што ја освои титулата прва придружничка и најубава Европејка.

2010.- Ирачкиот парламент го избра курдскиот лидер Џалал Талабани за претседател, врз основа на договор за поделба на власта со кој на шиитскиот политичар Ал-Малики му беше дадена функцијата премиер, а на сунитите претседател. Договорот за поделба на власта стави крај на осуммесечната политичка криза во земјата.

2015.- Уставниот суд на Шпанија ја суспендираше резолуцијата на каталонскиот парламент, со која започнува процесот на отцепување на тој регион од Шпанија, додека судот не го разгледа тој документ.

На денешен ден

6 јули – На денешен ден

Објавено пред

на

1415.- Чешкиот реформатор Јан Хус бил запален како еретик на клада во Констанца за неговото теолошко-полемичко дело „За црквата“. Бил ректор на универзитетот во Прага (1402), го реформирал чешкиот јазик и правопис.

1533.- Умрел Лодовико Ариосто (Лодовико), автор на витешкиот еп „Бесниот Орландо“. Тој се смета за најголем поет на италијанската ренесанса.

1535.- Англискиот хуманист и писател Томас Мор бил погубен како предавник, бидејќи не се согласувал со црковната политика на кралот Хенри VIII (Хенри). Во 1935 година, Католичката црква го прогласи за светец. Автор е на политичко-филозофското дело „Утопија“ во кое ја претстави идејата за идеална човечка заедница.

1885.- Францускиот биолог и хемичар Луј Пастер за прв пат успешно ја администрира вакцината против беснило на човечко суштество, деветгодишниот Џозеф Мајстер од Алзас.

1893.- Умре францускиот писател Ги де Мопасан (Гај, Мопасан), еден од најзначајните автори на кратката форма во светската литература („Дунда“, „Страсти“, „Налица“, „Стапици“).

1908.- Во Турција започна „Младотурската револуција“ под водство на помлади офицери и интелектуалци незадоволни од владеењето на султанот Абдул Хамид II.

1919.- Првиот авион што го премина Атлантикот, британскиот воздушен брод „Р-34“ слета на Рузвелтово поле во Њујорк.

1923.- Официјално беше објавено основањето на СССР (Сојуз на Советските социјалистички републики), врз основа на одлуката на Првиот сојузен конгрес на Советите на крајот на 1922 година.

1928.- Во Њујорк беше одржана премиерата на филмот „Светлините на Њујорк“, првиот звучен филм во историјата на кинематографијата.

1944 – 167 луѓе загинаа во пожар предизвикан од пожар во главниот шатор на циркусот Ringling Brothers и Barnum & Bailey во американскиот град Хартфорд, Конектикат.

1962.- Умре Вилијам Фокнер, еден од најзначајните современи американски писатели. Неговиот литературен опус најмногу ја претставува сагата за судбината на американскиот југ. Добитник е на Нобеловата награда за литература во 1949 година („Сарторис“, „Шум и бес“, „Светлина во август“, „Коњанички гамбит“, „Диви палми“).

1964.- Британскиот протекторат во Африка, Нјасаланд, под името Малави, стана независна земја во рамките на Британскиот Комонвелт.

1967.- Во Нигерија започна граѓанска војна поради прогласувањето независност на Источна Нигерија (Биафра). Повеќе од милион луѓе загинаа во двегодишната војна.

1971.- Умре легендарниот американски џез-музичар, трубач и пејач Луис „Сачмо“ Армстронг (Луис Сачмо), најзначајната личност во историјата на џезот. Кариерата ја започна во 1918 година, а бројните турнеи низ светот му ја донесоа неофицијалната титула амбасадор на добра волја.

1973.- Умре германскиот диригент Ото Клемперер, еден од најзначајните диригенти на 20 век, особено познат по изведбите на делата на Бетовен.

1988.- Во експлозијата на нафтената платформа „Пајпер Алфа“ во британскиот дел на Северното Море загинаа 167 лица.

1990.- Бугарскиот претседател Петар Младенов поднесе оставка поради обвинувањата дека наредил тенкови да ги разбијат антивладините протести.

1999.- Припадниците на меѓународните мировни сили во Босна го уапсија Радослав Брѓанин, лидерот на Народната партија и пратеник во Собранието на Република Српска, во Бања Лука и го предадоа на Меѓународниот суд за воени злосторства во Хаг.

2000.- Собранието на Сојузна Република Југославија ги усвои амандманите на Уставот со кои на тогашниот претседател Слободан Милошевиќ му овозможи повторно да се кандидира за претседател на Сојузна Република Југославија.

2000.- Топлотен бран што ја зафати Југозападна Европа, со температури на воздухот до 45 Целзиусови степени, предизвика смрт на 25 луѓе и многу пожари.

2003 – Либерискиот претседател Чарлс Тејлор ја прифати понудата за азил во Нигерија. Неговото заминување беше условот на американскиот претседател Џорџ Буш за вклучување на САД во воспоставувањето мир во таа западноафриканска земја, која веќе 14 години ја тресат конфликти.

2005.- Од Улцињ до Дубровник и Сплит започна првата редовна автобуска линија од Црна Гора до Хрватска, по 14-годишен прекин поради војната во поранешна Југославија.

2005.- Умре Клод Симон, француски писател и добитник на Нобеловата награда во 1985 година.

2006.- По 44 години, Индија и Кина го отворија граничниот премин „Нату Ла“.

2007.- По 16 години прекин, вратена е автобуската линија меѓу Белград и Тузла.

2009.- По речиси 30 години, Јованка Броз, вдовицата на поранешниот претседател на СФР Југославија, Јосип Броз Тито, доби пасош и лична карта.

2011.- Британската кралица Елизабета Втора зборуваше на Генералното собрание на ОН во Њујорк, за прв пат по 50 години.

2012 – Поранешниот аргентински диктатор Хорхе Рафаел Видела беше осуден на 50 години затвор за кражба на бебиња од затвореници за време на владеењето на воената хунта и нејзината војна против левичарските дисиденти. Видела беше на чело на Аргентина од 1976 до 1981 година. За време на владеењето на воената хунта загинаа околу 13.000 луѓе.

2020 – Почина Енио Мориконе, италијанскиот композитор познат по музиката за „шпагети вестерните“ на Серџо Леоне („За тупаница долари“, „За еден долар повеќе“ и „Добриот, лошиот, грдиот“). иновативните партитури радикално ја менуваат музиката за филмот.

Прочитај повеќе...

На денешен ден

5 јули – На денешен ден

Објавено пред

на

1596.- Англиските морнари го опустошиле шпанскиот брег и го ограбиле Кадиз, пристаниште кое добило првокласно значење со откривањето на Америка.

1811.- Венецуела стана првата јужноамериканска земја која прогласи независност од Шпанија.

1830.- Во походот против Алжир, Французите го зазеле градот Алжир. Алжир остана под француска власт до 1962 година, кога северноафриканската земја стекна независност.

1865.- Вилијам Бут ја основал „Христијанската мисија“ во Лондон, која подоцна била наречена „Армија на спасот“ и главно била ангажирана во хуманитарна работа. Таа беше многу активна во периодот по Втората светска војна.

1865.- Во Велика Британија беше донесен првиот закон за ограничување на брзината во светот – две милји на час.

1879.- Роден е американскиот тенисер и политичар Двајт Дејвис, министер за војна (1925-29). Тој го основал тенискиот натпревар „Дејвис куп“ во 1900 година.

1880.- Роден е чешкиот виолинист и композитор Јан Кубелик, кој го споредувале со Паганини поради неговиот виртуозен стил (шест концерти за виолина, Американска симфонија).

1889.- Умре писателот Јаков Игњатовиќ, зачетникот на реализмот во српската литература. Пишувал песни, културно-историски написи, патописи, романи и раскази и уредувал српски весници и српски Летопис („Вечен младоженец“, „Трпен спасен“, „Милан Наранџиќ“).

1889.- Роден е францускиот писател, сликар и режисер Жан Кокто. Како експериментатор ги поминал сите фази на модерната уметност – кубизам, дадаизам, надреализам, а поради различноста на неговите дела се смета за корифа на францускиот дух („Орфеј“, „Страшни деца“, „Петел и Арлекин“). Станал член на Француската академија во 1955 година.

1891.- Роден е хрватскиот поет Августин Тин Ујевиќ, кој со својата лирика и боемски живот го одбележа периодот меѓу двете светски војни во југословенската литература („Лелек себра“, „Колајна“, „Жедан камен на студенцу“).

1901.- Роден е рускиот театарски режисер и актер Сергеј Владимирович Обрастов, основач на Државниот централен куклен театар. Режирал повеќе од 50 куклени претстави, кои се сметаат за антологиски дела од тој театарски жанр.

1911.- Роден е францускиот државник Жорж Помпиду, претседател на Франција (1969-74) по пензионирањето на Шарл де Гол. Како близок соработник на Де Гол, неговиот шеф на кабинет и премиер од 1962 до 1968 година, тој најмногу ги следел идеите на неговиот познат претходник.

1932.- Во Португалија, Антонио де Оливеира Салазар стана премиер, кој во 1933 година воспостави профашистичка диктатура, која заврши дури во 1974 година, четири години по неговата смрт.

1943.- Со германската офанзива од правецот на Орел и Харков против советските позиции, започнала битката Курск-Орел, една од најголемите во Втората светска војна.

1959.- Индонезискиот претседател Ахмед Сукарно го распушти парламентот, го суспендираше Уставот од 1950 година и воспостави диктатура.

1975.- Американскиот тенисер Артур Еш стана првиот црнец победник на турнирот Вимблдон.

1975.- Зеленортските Острови добија независност по 500 години португалско владеење.

1977.- Во Пакистан беше извршен воен удар со кој генерал Мохамад Зиа ул-Хак го собори премиерот Зулфикар Али Буто.

1980.- Шведскиот тенисер Бјорн Борг го освои турнирот Вимблдон по петти пат по ред.

1994.- Палестинскиот лидер Јасер Арафат (Јасер), кој пристигна на Западниот Брег по 27 години егзил, најави создавање на држава Палестина на територијата под палестинска самоуправа, со главен град во источен Ерусалим.

2001.- Македонските власти и вооружените албански бунтовници постигнаа договор за прекин на огнот. Мировниот договор со кој заврши повеќемесечниот конфликт во Македонија беше потпишан на 13 август во Охрид.

2002.- Почина легендарниот бејзбол играч Тед Вилијамс (Вилијамс), еден од најголемите „бокали“ на сите времиња и последен Американец кој постигнал 400 „хитови“ во една сезона.

2003.- Две Чеченки поставија експлозив на рок фестивал на московскиот аеродром Тушино. Во експлозијата загинаа 16 лица, меѓу кои и женски терористи, а 60 беа повредени.

2004.- Во Индонезија беа одржани првите директни претседателски избори, шест години по завршувањето на 32-годишната диктатура на поранешниот претседател Сухарто.

2007 – Белгискиот кривичен суд го осуди поранешниот армиски мајор на Руанда Бернард Нтукахаг на 20 години затвор за убиство на десет Белгијци – мировници на ОН и неодреден број цивили во Руанда, на почетокот на геноцидот во 1994 година.

2015.- На референдумот во Грција, граѓаните ги отфрлија мерките за штедење понудени од меѓународните кредитори во замена за финансиска помош за спас на економијата.

2018 – Осум Бошњаци беа осудени пред Судот на Босна и Херцеговина на затворски казни од пет до десет години за воени злосторства извршени врз српски и хрватски цивили во логорите во областа на општина Сараево Хаџиќи во периодот од мај 1992 година. до јануари 1996 година.

Прочитај повеќе...

На денешен ден

4 јули – На денешен ден

Објавено пред

на

1190.- Англискиот крал Ричард Лавовското срце (Ричард) и францускиот крал Филип II (Филип) ја започнале Третата крстоносна војна. Во таа војна им се придружил германско-римскиот император Фредерик I Барбароса (Фридрик).

1631.- Во Париз е отворена агенција за вработување, прва во светот. 1753.- Роден е францускиот пронаоѓач Жан Пјер Франсоа Бланшар (Жан Пјер Франсоа Бланшар), кој во 1785 година заедно со Џон Џефрис (Џон Џефрис) прв го прелета Ла Манш со балон.

1776.- На Континенталниот конгрес во Филаделфија беше потпишана Американската декларација за независност. Тој ден во САД се слави како Ден на независноста.

1799.- Роден е шведско-норвешкиот крал Оскар I (Оскар), кој за време на неговото владеење (1844-59) ја водел политиката на шведска неутралност и обединување на скандинавските земји.

1807.- Роден е италијанскиот револуционер Џузепе Гарибалди (Џузепе), водач на движењето за независност и обединување на Италија. Во 1860 година, со легендарна кампања со своите волонтери („илјада црвени кошули“), тој ја ослободи Сицилија од владеењето на Бурбон и триумфално влезе во Неапол во септември. Бил избран за претставник на Рим во 1874 година, но ги одбил почестите на кралот Виктор Емануел, титулите војвода и маршал.

1826.- На ист ден починаа поранешните американски претседатели Џон Адамс (1797-1801) и Томас Џеферсон (1801-09).

1848.- Објавен е „Комунистичкиот манифест“ на Карл Маркс (Маркс) и Фридрих Енгелс (Фридрих).

1848.- Умре францускиот писател и дипломат Франсоа Рене Шатобриан (Франсоа, Шатобриан). Тој се смета за творец на францускиот модерен литературен стил и јазик. Рафинираниот стилист во делото „Спомени од зад гробот“, во своите политички записи, ги негира достигнувањата на француската буржоаска револуција и рационализмот во филозофијата.

1903.- Отворен е првиот пацифички телеграфски кабел, помеѓу Сан Франциско и Манила.

1927.- Родена е италијанската филмска актерка Џина Лолобриџида, првата ѕвезда на италијанската кинематографија по Втората светска војна („Фанфан Лала“, „Убавините на ноќта“, „Леб, љубов и имагинација“, „Провинциска девојка“).

1934.- Умрела Марија Кири Склодовска, француска научничка со полско потекло. Таа ги откри радиоактивните елементи радиум и полониум. Првата Нобелова награда за физика ја поделила во 1903 година со нејзиниот сопруг Пјер и Бекерел, а втората ја добила за хемија во 1911 година.

1943.- Полскиот генерал и политичар Владислав Сикорски (Владислав), шеф на владата во егзил и за време на Втората светска војна врховен командант на полските вооружени сили на Запад, загина во авионска несреќа во Гибралтар под неразјаснети околности.

1946.- Филипините се стекнаа со независност по 47 години владеење на САД.

1976.- Израелските командоси упаднаа на аеродромот Ентебе во Уганда и ослободија 102 заложници од францускиот патнички авион киднапиран од арапски екстремисти. Убиени се четворица командоси, седум од 10-те киднапери и околу 20 војници од Уганда.

1979.- Поранешниот алжирски претседател Ахмед Бен Бела (Бела) беше ослободен по 14 години домашен притвор. Тој беше првиот претседател на независна Алжир (1963), а беше отстранет од власт од Хуари Бумедиен со државен удар во 1965 година.

1997.- Американската вселенска сонда „Патфајндер“ беше слета на Марс.

1999.- Алжирскиот претседател Абделазиз Бутефлика (Бутефлика) даде амнестија на илјадници муслимански воени затвореници.

2000.- Умре еден од најпознатите полски писатели и антикомунисти Густав Херлинг-Груџински.

2001 – Со цел да се стави крај на 18-годишната граѓанска војна, за време на која животот го загубија речиси два милиони луѓе, суданската влада ја прифати либиско-египетската мировна иницијатива. Сепак, тоа не доведе до крај на војната.

2001 – 145 луѓе загинаа во авионска несреќа во Сибир.

2008.- Авион на кинеска компанија слета на меѓународниот аеродром Таојуан на северот на Тајван, со што официјално беше воспоставен воздушниот сообраќај меѓу Кина и Тајван по речиси шест децении. Политичките конфликти меѓу Кина и Тајван траат од 1949 година, кога поддржувачите на стариот режим го „одвоија“ Тајван од комунистичка Кина.

2011 – Почина Ото фон Хабсбург (Ото фон), најстариот син на последниот австроунгарски император Чарлс I. Роден во 1912 година, тој беше сведок на падот на неговото семејство, кое беше принудено да замине во егзил по Првата светска војна. Имал германско, австриско и унгарско државјанство.

Прочитај повеќе...

Facebook

Последни објави

На денешен ден2 часа

6 јули – На денешен ден

1415.- Чешкиот реформатор Јан Хус бил запален како еретик на клада во Констанца за неговото теолошко-полемичко дело „За црквата“. Бил...

Хороскоп3 часа

Денешен Хороскоп (6 јули) – среда

Овен Неискреноста во вашата околина станува неподнослива. Не ја префрлајте вината на другите луѓе бидејќи тие ве лажат само онолку...

Македонија11 часа

Ноќеска бил пријавен украинец кој во охридски хотел агресивно се однесувал према вработените

Ноќеска на 05.07.2022 година во 01 часот во СВР Охрид е приведен Р.Ч.(42) од Харков-Република Украина. Тој, претходно во хотелски...

Магазин12 часа

Од Apple ќе се бара да поддржува USB-C полнач

Регулаторното тело на Европската унија најави дека сите производители на електронски уреди ќе треба да го усвојат стандардот USB-C до...

Кичево13 часа

Неколку кичевски населби утре ќе бидат со времен прекин на електрична енергија поради работа на ЕВН Кичево

Поради зафати на електродистрибутивната мрежа утре 06.07.2022 година – среда, ЕВН Кичево ќе работи на терен, така што прекини во снабдување на...

Магазин15 часа

Дали Apple работи на нов Siri далечински управувач?

Во последниве години, стана фасцинантно хоби да се копа низ раните бета верзии на Apple, барајќи индиции за нови и...

Магазин15 часа

iPhone 14 ќе руши различни рекорди, еден од нив е цената

Законите на пазарот налагаат дека цените што еднаш ќе се зголемат тешко се враќаат на претходното ниво. Откако еднаш ја...

Свет15 часа

Сателитот на НАСА ја напушти орбитата на Земјата и се упати кон Месечината

Сателит не поголем од микробранова печка денеска успешно ја напушти орбитата на Земјата и се упати кон Месечината, што е...

Магазин15 часа

Претплатниците на Twitter на Android имаат опција која ќе ја олесни навигацијата

Прилагодената навигација е веќе достапна за корисниците на Twitter Blue на платформата iOS, а сега ја добиваат и корисниците на...

Мобилни уреди15 часа

Xiaomi ја претстави серијата 12S телефони со „Leica“ камери

На вчерашната конференција, Xiaomi претстави три телефони од новата серија 12S: Xiaomi 12S, Xiaomi 12S Pro и Xiaomi 12S Ultra....

НАЈЧИТАНИ