Следете не

На денешен ден

На денешен ден: (16 ноември)

Објавено пред

на

1095.- На црковниот собор во Клермон, Франција, папата Урбан II ги повика црковните великодостојници и световните владетели да водат верска војна против турското племе Селџуци кое ја зазело Светата земја во Палестина. Така започна ерата на крстоносните војни.

1532.- Шпанскиот освојувач Франциско Пизаро го зазеде градот Кајемарк во Перу со само 200 војници и го погуби императорот на Инките Атахуалпа, иако за него беше платен голем откуп.

1766.- Роден е францускиот композитор и виолинист Рудолф Кројцер, дворскиот виолинист Наполеон Бонапарта и Луј XVIII. Воодушевен од својата виртуозност, Бетовен ја посвети сонатата за виолина и пијано бр. 47, познатата соната на Кројцер.

1831.- Умре прускиот генерал Карл Марија фон Клаузевиц, еден од најпознатите воени теоретичари во 19 век. Во делото „За војната“ тој теоретски ги обликувал искуствата од новата стратегија применета во Наполеонските војни. Според Клаузевиц, војната е составен дел на општите политички односи и е продолжение на политиката со примена на други средства.

1912.- Започна битолската битка во Првата балканска војна, во која српската војска на 18 ноември ја победи турската вардарска војска на Зеки-паша.

1914.- Почна битката кај Колубара, најголемата што ја водела српската војска во Првата светска војна. Битката завршила на 15 декември со победа на српската војска над австроунгарските трупи под команда на генерал Поќорек, кој бил принуден да се повлече од Србија. Генерал Живојин Мишиќ имаше исклучителни заслуги за победата во битката, во која беа заробени околу 43.000 австроунгарски војници.

1918.- По распадот на австроунгарската монархија во Првата светска војна, Унгарија е прогласена за независна република.

1933.- Советскиот Сојуз и САД воспоставија дипломатски односи.

1941.- Во Втората светска војна започна втората германска офанзива против Москва, која кулминираше со поразот на германската армија на 5 декември. Продолжувајќи со операциите, советската Црвена армија ги одби германските трупи на 200 километри од Москва до март 1942 година. Овој германски пораз го означи крајот на „Блицкриг“ и сигнализираше пресврт на војната во корист на антихитлеровата коалиција.

1960.- Умре американскиот филмски актер Кларк Гебл. Глумеше во повеќе од 70 филмови, а голема популарност стекна како Рет Батлер во „Однесено со виорот“. Доби Оскар за филмот „Се случи една ноќ“.

1965.- Советскиот Сојуз го лансираше вселенското летало Венера III, кое пристигна на Венера во март 1966 година, како прво вселенско летало што слета на друга планета.

1970.- Пакистан официјално објави дека бројот на загинати во циклонот и огромните бранови што ги зафатија бреговите на источен Пакистан (Бангладеш) и островите во Бенгалскиот залив достигна половина милион.

1972.- Тројца американски астронаути тргнаа на 84-дневен лет со вселенското летало Skylab 4.

1991.- Рускиот претседател Борис Елцин потпиша серија декрети со кои се пренесува моќта над економијата од советската централна влада на руската влада.

1992.- На првите повеќепартиски избори во Литванија по стекнувањето независност од СССР, убедливо победи Демократската работничка партија (поранешни комунисти).

1992.- Советот за безбедност на ОН ги заостри санкциите против СР Југославија со воведување речни и поморски блокади.

1995.- Меѓународниот трибунал за воени злосторства во Хаг ги обвини водачот на босанските Срби Радован Караџиќ и воениот командант Ратко Младиќ за геноцид врз муслиманските цивили за време на заземањето на Сребреница во јули 1995 година, кога илјадници босански муслимани беа убиени и раселени.

1997.- Умре францускиот политичар и публицист Жорж Марше, генерален секретар на Француската комунистичка партија (1972-94).

1998.- Меѓународниот трибунал за воени злосторства во Хаг ги прогласи за виновни босанскиот Хрват и двајца муслимани за убиство и злоупотреба на српски затвореници во логорот Челебиќи во 1992 година. Тоа беше прво судење за воени злосторства извршени врз Србите за време на војната во БиХ.

2000.- Американскиот претседател Бил Клинтон пристигна во Виетнам за прв пат од страна на американски претседател по крајот на Виетнамската војна во 1975 година.

2001 – Парискиот клуб на доверители отпиша 66 отсто од долгот на СР Југославија кон земјите доверители.

2003.- Во Србија, поради слабиот одѕив на гласачите (39 отсто), претседателските избори не успеваат по трет пат.

2003.- Работничката во ОН, Французинката Бетина Гуазлар, е убиена во близина на Кабул и е првата жртва меѓу персоналот на ОН по соборувањето на талибанската влада во Авганистан две години претходно.

2007.- Повеќе од 3.500 луѓе загинаа, повеќе од 3.000 се повредени, а околу илјада луѓе се водат како исчезнати во силниот циклон што го погоди Бангладеш.

2012 – Апелацискиот совет на Хашкиот трибунал ги ослободи хрватските генерали Анте Готовина и Младен Маркач за прогон на српското население од Книнска Краина во 1995 година, поништувајќи ја првостепената пресуда со која Готовина беа осудени на 24, а Маркач на 18 години затвор.

2014.- Умре Јован Ќирилов, драматург, писател и театарски критичар, менаџер на Југословенскиот драмски театар, уметнички директор и селектор на БИТЕФ, претседател на Националната комисија на Југославија и Србија при УНЕСКО.

На денешен ден

5 јули – На денешен ден

Објавено пред

на

1596.- Англиските морнари го опустошиле шпанскиот брег и го ограбиле Кадиз, пристаниште кое добило првокласно значење со откривањето на Америка.

1811.- Венецуела стана првата јужноамериканска земја која прогласи независност од Шпанија.

1830.- Во походот против Алжир, Французите го зазеле градот Алжир. Алжир остана под француска власт до 1962 година, кога северноафриканската земја стекна независност.

1865.- Вилијам Бут ја основал „Христијанската мисија“ во Лондон, која подоцна била наречена „Армија на спасот“ и главно била ангажирана во хуманитарна работа. Таа беше многу активна во периодот по Втората светска војна.

1865.- Во Велика Британија беше донесен првиот закон за ограничување на брзината во светот – две милји на час.

1879.- Роден е американскиот тенисер и политичар Двајт Дејвис, министер за војна (1925-29). Тој го основал тенискиот натпревар „Дејвис куп“ во 1900 година.

1880.- Роден е чешкиот виолинист и композитор Јан Кубелик, кој го споредувале со Паганини поради неговиот виртуозен стил (шест концерти за виолина, Американска симфонија).

1889.- Умре писателот Јаков Игњатовиќ, зачетникот на реализмот во српската литература. Пишувал песни, културно-историски написи, патописи, романи и раскази и уредувал српски весници и српски Летопис („Вечен младоженец“, „Трпен спасен“, „Милан Наранџиќ“).

1889.- Роден е францускиот писател, сликар и режисер Жан Кокто. Како експериментатор ги поминал сите фази на модерната уметност – кубизам, дадаизам, надреализам, а поради различноста на неговите дела се смета за корифа на францускиот дух („Орфеј“, „Страшни деца“, „Петел и Арлекин“). Станал член на Француската академија во 1955 година.

1891.- Роден е хрватскиот поет Августин Тин Ујевиќ, кој со својата лирика и боемски живот го одбележа периодот меѓу двете светски војни во југословенската литература („Лелек себра“, „Колајна“, „Жедан камен на студенцу“).

1901.- Роден е рускиот театарски режисер и актер Сергеј Владимирович Обрастов, основач на Државниот централен куклен театар. Режирал повеќе од 50 куклени претстави, кои се сметаат за антологиски дела од тој театарски жанр.

1911.- Роден е францускиот државник Жорж Помпиду, претседател на Франција (1969-74) по пензионирањето на Шарл де Гол. Како близок соработник на Де Гол, неговиот шеф на кабинет и премиер од 1962 до 1968 година, тој најмногу ги следел идеите на неговиот познат претходник.

1932.- Во Португалија, Антонио де Оливеира Салазар стана премиер, кој во 1933 година воспостави профашистичка диктатура, која заврши дури во 1974 година, четири години по неговата смрт.

1943.- Со германската офанзива од правецот на Орел и Харков против советските позиции, започнала битката Курск-Орел, една од најголемите во Втората светска војна.

1959.- Индонезискиот претседател Ахмед Сукарно го распушти парламентот, го суспендираше Уставот од 1950 година и воспостави диктатура.

1975.- Американскиот тенисер Артур Еш стана првиот црнец победник на турнирот Вимблдон.

1975.- Зеленортските Острови добија независност по 500 години португалско владеење.

1977.- Во Пакистан беше извршен воен удар со кој генерал Мохамад Зиа ул-Хак го собори премиерот Зулфикар Али Буто.

1980.- Шведскиот тенисер Бјорн Борг го освои турнирот Вимблдон по петти пат по ред.

1994.- Палестинскиот лидер Јасер Арафат (Јасер), кој пристигна на Западниот Брег по 27 години егзил, најави создавање на држава Палестина на територијата под палестинска самоуправа, со главен град во источен Ерусалим.

2001.- Македонските власти и вооружените албански бунтовници постигнаа договор за прекин на огнот. Мировниот договор со кој заврши повеќемесечниот конфликт во Македонија беше потпишан на 13 август во Охрид.

2002.- Почина легендарниот бејзбол играч Тед Вилијамс (Вилијамс), еден од најголемите „бокали“ на сите времиња и последен Американец кој постигнал 400 „хитови“ во една сезона.

2003.- Две Чеченки поставија експлозив на рок фестивал на московскиот аеродром Тушино. Во експлозијата загинаа 16 лица, меѓу кои и женски терористи, а 60 беа повредени.

2004.- Во Индонезија беа одржани првите директни претседателски избори, шест години по завршувањето на 32-годишната диктатура на поранешниот претседател Сухарто.

2007 – Белгискиот кривичен суд го осуди поранешниот армиски мајор на Руанда Бернард Нтукахаг на 20 години затвор за убиство на десет Белгијци – мировници на ОН и неодреден број цивили во Руанда, на почетокот на геноцидот во 1994 година.

2015.- На референдумот во Грција, граѓаните ги отфрлија мерките за штедење понудени од меѓународните кредитори во замена за финансиска помош за спас на економијата.

2018 – Осум Бошњаци беа осудени пред Судот на Босна и Херцеговина на затворски казни од пет до десет години за воени злосторства извршени врз српски и хрватски цивили во логорите во областа на општина Сараево Хаџиќи во периодот од мај 1992 година. до јануари 1996 година.

Прочитај повеќе...

На денешен ден

4 јули – На денешен ден

Објавено пред

на

1190.- Англискиот крал Ричард Лавовското срце (Ричард) и францускиот крал Филип II (Филип) ја започнале Третата крстоносна војна. Во таа војна им се придружил германско-римскиот император Фредерик I Барбароса (Фридрик).

1631.- Во Париз е отворена агенција за вработување, прва во светот. 1753.- Роден е францускиот пронаоѓач Жан Пјер Франсоа Бланшар (Жан Пјер Франсоа Бланшар), кој во 1785 година заедно со Џон Џефрис (Џон Џефрис) прв го прелета Ла Манш со балон.

1776.- На Континенталниот конгрес во Филаделфија беше потпишана Американската декларација за независност. Тој ден во САД се слави како Ден на независноста.

1799.- Роден е шведско-норвешкиот крал Оскар I (Оскар), кој за време на неговото владеење (1844-59) ја водел политиката на шведска неутралност и обединување на скандинавските земји.

1807.- Роден е италијанскиот револуционер Џузепе Гарибалди (Џузепе), водач на движењето за независност и обединување на Италија. Во 1860 година, со легендарна кампања со своите волонтери („илјада црвени кошули“), тој ја ослободи Сицилија од владеењето на Бурбон и триумфално влезе во Неапол во септември. Бил избран за претставник на Рим во 1874 година, но ги одбил почестите на кралот Виктор Емануел, титулите војвода и маршал.

1826.- На ист ден починаа поранешните американски претседатели Џон Адамс (1797-1801) и Томас Џеферсон (1801-09).

1848.- Објавен е „Комунистичкиот манифест“ на Карл Маркс (Маркс) и Фридрих Енгелс (Фридрих).

1848.- Умре францускиот писател и дипломат Франсоа Рене Шатобриан (Франсоа, Шатобриан). Тој се смета за творец на францускиот модерен литературен стил и јазик. Рафинираниот стилист во делото „Спомени од зад гробот“, во своите политички записи, ги негира достигнувањата на француската буржоаска револуција и рационализмот во филозофијата.

1903.- Отворен е првиот пацифички телеграфски кабел, помеѓу Сан Франциско и Манила.

1927.- Родена е италијанската филмска актерка Џина Лолобриџида, првата ѕвезда на италијанската кинематографија по Втората светска војна („Фанфан Лала“, „Убавините на ноќта“, „Леб, љубов и имагинација“, „Провинциска девојка“).

1934.- Умрела Марија Кири Склодовска, француска научничка со полско потекло. Таа ги откри радиоактивните елементи радиум и полониум. Првата Нобелова награда за физика ја поделила во 1903 година со нејзиниот сопруг Пјер и Бекерел, а втората ја добила за хемија во 1911 година.

1943.- Полскиот генерал и политичар Владислав Сикорски (Владислав), шеф на владата во егзил и за време на Втората светска војна врховен командант на полските вооружени сили на Запад, загина во авионска несреќа во Гибралтар под неразјаснети околности.

1946.- Филипините се стекнаа со независност по 47 години владеење на САД.

1976.- Израелските командоси упаднаа на аеродромот Ентебе во Уганда и ослободија 102 заложници од францускиот патнички авион киднапиран од арапски екстремисти. Убиени се четворица командоси, седум од 10-те киднапери и околу 20 војници од Уганда.

1979.- Поранешниот алжирски претседател Ахмед Бен Бела (Бела) беше ослободен по 14 години домашен притвор. Тој беше првиот претседател на независна Алжир (1963), а беше отстранет од власт од Хуари Бумедиен со државен удар во 1965 година.

1997.- Американската вселенска сонда „Патфајндер“ беше слета на Марс.

1999.- Алжирскиот претседател Абделазиз Бутефлика (Бутефлика) даде амнестија на илјадници муслимански воени затвореници.

2000.- Умре еден од најпознатите полски писатели и антикомунисти Густав Херлинг-Груџински.

2001 – Со цел да се стави крај на 18-годишната граѓанска војна, за време на која животот го загубија речиси два милиони луѓе, суданската влада ја прифати либиско-египетската мировна иницијатива. Сепак, тоа не доведе до крај на војната.

2001 – 145 луѓе загинаа во авионска несреќа во Сибир.

2008.- Авион на кинеска компанија слета на меѓународниот аеродром Таојуан на северот на Тајван, со што официјално беше воспоставен воздушниот сообраќај меѓу Кина и Тајван по речиси шест децении. Политичките конфликти меѓу Кина и Тајван траат од 1949 година, кога поддржувачите на стариот режим го „одвоија“ Тајван од комунистичка Кина.

2011 – Почина Ото фон Хабсбург (Ото фон), најстариот син на последниот австроунгарски император Чарлс I. Роден во 1912 година, тој беше сведок на падот на неговото семејство, кое беше принудено да замине во егзил по Првата светска војна. Имал германско, австриско и унгарско државјанство.

Прочитај повеќе...

На денешен ден

3 јули – На денешен ден

Објавено пред

на

321 – Римскиот император Константин II, христијанин, ја прогласи неделата за ден на одмор и верски обреди.

1423.- Роден е францускиот крал Луј XI (Луј), кој за време на неговото владеење (1461-83) го поттикнувал развојот на занаетчиството и трговијата давајќи им привилегии на градовите. Ги модернизираше старите и изгради нови факултети. 1583.- Рускиот император Иван Грозни го убил својот син во напад на бес. Тој автократ спровел значајни реформи во Русија и поради неговиот суров однос кон Бољарите бил наречен Грозен. Како трагична фигура, тој беше инспирација за сликарите, музичарите, писателите и филмските режисери.

1608 – Францускиот истражувач Самиел де Шамплен (Самуел, Шамплен) го основал канадскиот град Квебек.

1642.- Умрела француската кралица Марија де Медичи, ќерка на војводата од Тоскана, Франческо де Медичи. По убиството на кралот Анри IV (Анри), таа владеела како регент (1610-17) со нејзиниот син Луј XIII (Луј). За неа е изградена луксембуршката палата во Париз, чии сали биле украсени со 21 слика на Рубенс кои сега се наоѓаат во Лувр.

1775 – Генералот Џорџ Вашингтон (Џорџ Вашингтон), подоцна избран за прв претседател на САД (1789), официјално ја презеде командата со армијата колонисти во Американската војна за независност.

1849.- Француските трупи влегле во Рим, надминувајќи го отпорот на силите на Џузепе Гарибалди (Џузепе) и повторно го устоличиле поглаварот на Римокатоличката црква, папата Пие IX.

1881.- Под притисок на Велика Британија, Отоманската империја потпишала конвенција со Грција, отстапувајќи ја Тесалија и делови од Епир.

1883.- Роден е австрискиот писател Франц Кафка (Франц). Неговите дела, меѓу кои најпознатите романи „Процесот“ и „Замокот“ и расказот „Метаморфоза“, имаа одлучувачко влијание врз европската литература на 20 век.

1904.- Умре Теодор Херцл, основачот и водачот на ционистичкото движење. Го организирал првиот ционистички конгрес во Базел (1897) и бил првиот претседател на Светската ционистичка организација. Во делото „Еврејската држава“ (1896) тој презентира план за основање на еврејска држава во Палестина.

1940.- Британците онеспособиле голем дел од француската флота стационирана во Оран во Северна Африка за да не биде заробена од Германија. Французите не се согласиле доброволно да ја предадат флотата по капитулацијата на Франција, па најголемиот дел од неа бил уништен, а повеќе од 1.000 француски морнари загинале.

1944.- За време на Втората светска војна, советските трупи го ослободија главниот град на Белорусија, Минск, и заробија 100.000 германски војници.

1954.- Во Велика Британија, рационирањето на храната воведено за време на Втората светска војна беше укината.

1962.- Алжир стекна независност по 132 години француска колонијална власт.

1969.- Брајан Џонс, еден од основачите на англиската рок група „Ролингстонс“, се удави во својот базен под дејство на прекумерна количина на дрога.

1972.- Индија и Пакистан потпишаа мировен договор со кој се стави крај на конфликтот предизвикан од граѓанската војна во 1971 година во Источен Пакистан (Бангладеш).

1987.- Во Франција воениот злосторник од Втората светска војна Клаус Барби (Барби), локалниот шеф на Гестапо, наречен „касап од Лион“, беше осуден на доживотен затвор.

1988.- Во последната недела од иранско-ирачката војна, проектил од американскиот воен брод „Венсен“ собори ирански патнички авион „Ербас А300“ над Персискиот залив. Сите 290 луѓе во авионот загинаа.

1995.- Југословенските кошаркари станаа европски шампиони на првенството во Атина. Победата беше бурно прославена, особено поради веќе тригодишната меѓународна изолација на СР Југославија.

1996.- Претседателот на Русија Борис Елцин победи во вториот изборен круг против комунистичкиот кандидат Генадиј Зјуганов и го започна својот втор претседателски мандат.

2001.- Рускиот авион Тупољев 154 се урна во близина на Иркутск. Сите 145 патници и членови на екипажот загинаа.

2001.- Во своето прво појавување пред Меѓународниот суд за воени злосторства во Хаг, поранешниот претседател на СРЈ Слободан Милошевиќ изјави дека не го признава тој суд и одбил да се изјасни за виновен по обвинението за прогон, депортација и убивање на косовските Албанци. во 1999 година.

2004.- Умре Андријан Николаев, рускиот космонаут кој го постави рекордот за најдолг престој во вселената во 1962 година. Тој ја обиколи Земјата 64 пати за вкупно 96 часа.

2004 – Манастирот Високи Дечани е вклучен во списокот на светско наследство на УНЕСКО како петти споменик од Србија и Црна Гора. На листата на УНЕСКО има 754 споменици од целиот свет.

2008 – Хашкиот трибунал го ослободи Насер Ориќ, воен командант на муслиманските сили во Сребреница, од вина за непреченост на злосторствата врз Србите во 1992 и 1993 година. Во првостепената пресуда изречена во летото 2006 година, Ориќ беше прогласен за виновен и осуден на две години затвор.

2010 – Роза Отунбаева беше инаугурирана за претседател на Киргистан, поранешна советска република која беше зафатена од политичко и етничко насилство по крвавото соборување на поранешниот претседател Курманбек Бакиев во април истата година. Зо беше првата жена на чело на држава во Централна Азија.

2011.- На изборите во Тајланд победи партијата на Јинглук Шинаватра, сестра на поранешниот тајландски премиер Таксин Шинаватра, која е во егзил откако беше соборена во 2006 година.Јинглук е првата жена премиер во јужноазиското кралство.

2011.- Српскиот тенисер Новак Ѓоковиќ победи на Грен слем турнирот во Вимблдон и го обезбеди првото место на светската ранг-листа (АТП). Ден претходно беше назначен за амбасадор на УНИЦЕФ во Србија.

2013 – Египетската армија го собори претседателот Мохамед Морси, го суспендираше Уставот и најави предвремени претседателски избори.

2020 – Француската влада на чело со премиерот Едуар Филип поднесе оставка, а за мандат за состав на новата влада беше назначен Жан Катекс, функционер задолжен за мерките против пандемијата на коронавирус.

Прочитај повеќе...

Facebook

Последни објави

На денешен ден10 часа

5 јули – На денешен ден

1596.- Англиските морнари го опустошиле шпанскиот брег и го ограбиле Кадиз, пристаниште кое добило првокласно значење со откривањето на Америка....

Хороскоп12 часа

Хороскоп за вторник (5 јули)

Овен Во текот на оваа недела наизменично ќе се менуваат различни емоции – нежност и лутина, грижа и страст. Ќе...

Македонија17 часа

Мало намалување на цената на бензинот, додека дизелот останува непроменет

Малопродажните цени на бензините ЕУРОСУПЕР БС-95 се намалуваат за половина денар, додека ЕУРОСУПЕР БС-98 се намалува за 1 денар, за...

Временска прогноза23 часа

Останува исто време, многу топло со освежување во попладневните часови – ова се деталите

Под влијание на МНОГУ ТОПЛАТА воздушна маса од Африка, и во текот на следните неколку денови времето во Македонија ќе...

Магазин23 часа

Google го олеснува управувањето со лозинките на сите платформи

Корисниците на Chrome ќе добијат предупредувања доколку Google верува дека зачуваните лозинки се компромитирани. Google ја ажурира својата услуга за...

Магазин23 часа

iOS 16 носи можност за блокирање на спам СМС пораки

Ако сте корисник на iOS, веројатно сте навикнати да кликате на „Report Junk“ секој пат кога добивате спам, кој испраќа...

Занимливости23 часа

Во 2022 година исчезнаа 80.000 Bitcoin милионери

Инвеститорите кои го постигнаа својот статус на милионери благодарение на високата цена на водечката криптовалута, веќе не се милионери, барем...

Свет23 часа

Биста на младиот Наполеон на аукција во Лондон

Бистата на младиот Наполеон Бонапарта ќе биде понудена на продажба од аукциската куќа Сотби во вторник на 5 јули во...

Автомобили23 часа

Како батериите на местата за полнење можат побрзо да го наполнат секое EV

Немаме доволно енергија на доволно места за да им овозможиме на сите брзо полнење, но ADS-TEC смета дека баферот на...

На денешен ден1 ден

4 јули – На денешен ден

1190.- Англискиот крал Ричард Лавовското срце (Ричард) и францускиот крал Филип II (Филип) ја започнале Третата крстоносна војна. Во таа...

НАЈЧИТАНИ