На денешен ден
На денешен ден: 24 октомври
1360.- Англискиот крал Едвард III од Франција и францускиот крал Жан II Бон потпишаа договор во Кале за завршување на првата фаза од Стогодишната војна. Англичаните добија дел од француската територија, а Едвард III пак се откажа од своето барање за францускиот престол.
1601.- Умрел данскиот астроном Тихо Брачо, кој на островот Хвен ја изградил познатата опсерваторија Ураниенбург и речиси две децении ги набљудувал планетите, особено Марс. Тој откри нова ѕвезда во соѕвездието Касиопеја.
1618.- Роден е императорот Могал Ауранџеб, големиот индиски магнат (1658-1707), кој дојде на власт откако го собори својот татко и ги погуби неговите браќа. Тој ја проширил империјата на Могулите, ја охрабрил уметноста и науката, но фанатично го ширел исламот и го прогонувал хиндуизмот.
1648.- Триесетгодишната војна заврши со Вестфалскиот мир, склучен од германскиот император и владетелите на Франција и Шведска. Мировниот договор ги потврди принципите на Аугсбуршкиот верски мир (1555) за еднаквост на римокатолиците и протестантите и ја спречи намерата на Римско-германската империја и Папата за хегемонија во Европа.
1725.- Умре Алесандро Гаспаре Скарлати, најважниот италијански композитор на високиот барок, автор на бројни опери и религиозни композиции.
1795.- Прусија, Австрија и Русија ја направија третата поделба на Полска, која престана да постои како независна држава.
1882.- Германскиот бактериолог Роберт Кох ја открил бактеријата што предизвикува туберкулоза, подоцна наречена „Кох бацил“.
1907.- Умре српскиот новинар, писател и политичар Пера Тодоровиќ, еден од основачите на Народната радикална партија, автор на програмата и статутот на партијата (1881). Кон крајот на 1886 година бил исклучен од партијата откако го обновил весникот „Самуправа“ и почнал да ги напаѓа радикалите. Започнува и до 1903 година го објавува „Мале новине“, првиот сензационалистички труд во Србија.
1912.- Со победата на Првата српска војска под команда на регентот Александар Караѓорѓевиќ над турската Вардарска војска на Зеки Паша, завршила Кумановската битка во Првата балканска војна.
1917.- Во Првата светска војна започна битката кај Капорето (словенечко име Кобарид), во која Германците и Австријците и нанесоа тежок пораз на италијанската војска и ја принудија да побегне.
1922.- Ирскиот парламент го усвои уставот со кој на државата и беше дадена слободна ирска држава. Уставот официјално стапи на сила во декември.
1939.- Нацистите им наредиле на Евреите во Германија да ја носат Давидовата ѕвезда.
1944.- Американски авиони го потопија јапонскиот носач на авиони Мусаши, еден од најголемите во светот, за време на Втората светска војна во Филипинскиот залив Лејт.
1945.- Стапи на сила Повелбата на ОН, потпишана во јуни 1945 година во Сан Франциско од 51 земја основач на светската организација, вклучително и Југославија.
1948.- Умрел австрискиот композитор со унгарско потекло Франц Лехар, најважниот претставник на виенската оперета во првата половина на 20 век („Веселата вдовица“, „Земјата на насмевките“, „Грофот Луксембург“).
1957.- По Втората светска војна умре францускиот моден дизајнер Кристијан Диор, еден од водечките светски модни дизајнери.
1964.- Британската африканска колонија Северна Родезија стекна независност како Република Замбија, со претседателот Кенет.
1970.- Левичарскиот кандидат Салвадор Аљенде е избран за претседател на Чиле. Тој беше убиен во септември 1973 година во државен удар од страна на офицерската хунта предводена од Аугусто Пиноче.
1980.- Полските власти го легализираа независниот синдикат „Солидарност“.
1991.- Во Сараево е конституирано првото Собрание на српскиот народ во БиХ, а за прв претседател е избран Момчило Краишник. Собранието ја усвои Декларацијата за правото на српскиот народ на самоопределување.
1997.- Во Белград беше убиен Зоран Тодоровиќ Кундак, секретар на Југословенската управа за левица, директор на „Беопетрол“, близок пријател на семејството на претседателот на СР Југославија, Слободан Милошевиќ. Убиецот не е идентификуван.
2000.- Српскиот парламент ја избра привремената техничка влада на Србија, која ќе обезбеди функционирање на земјата до предвремените парламентарни избори на 23 декември. Владата ја формираа Демократската опозиција на Србија, Српското движење за обнова и Социјалистичката партија на Србија.
2003.- По 27 години летање, суперсоничниот патнички авион „Бритиш ервејс Конкорд“ на „Бритиш ерлајнс“ слета за последен пат на лондонскиот аеродром Хитроу и на тој начин го заврши едно од најгламурозните поглавја во историјата на авијацијата.
2005.- Советот за безбедност на Обединетите нации го одобри почетокот на преговорите за идниот статус на Косово, а генералниот секретар на ОН Кофи Анан го назначи поранешниот фински претседател Марти Ахтисари за специјален пратеник на ОН за разговорите за статусот на Косово.
2005.- Умре Роза Паркс, основач на американското движење за правата на црнците. Нејзиното одбивање на белиот човек да му даде место во автобусот, поради што заврши во затвор, започна движење за заштита на човековите права во таа држава.
2007.- Јужнокорејската разузнавачка служба призна дека го извршила најголемото киднапирање во историјата на земјата во 1973 година, кога во Токио го киднапираше опозицискиот лидер Ким Де Јунг, кој беше избран за претседател на Јужна Кореја во 1997 година. Тој ја доби Нобеловата награда за мир во 2000 година бидејќи организираше историски самит со Северна Кореја.
2010.- Умре сценаристот Џозеф Стајн, познат по својот хит на Бродвеј „Виолинист на покривот“ за кој ја доби наградата Тони. Соработувал и на уште десетина успешни мјузикли, меѓу кои и „Грчки Зорба“.
2011.- Разорен земјотрес ја погоди источна Турција, при што загинаа 523 лица, а 1.650 беа повредени.
2019 година – Актуелниот претседател на Боливија, Ево Моралес, освои доволно гласови за да обезбеди нов шестгодишен мандат, на претседателските избори, проследени со контроверзни изборни резултати и наводи за кражба на гласови.
На денешен ден
Времеплов: На денешен ден – 27 ноември
На денешен ден 27 ноември, важни историски настани кои се случиле во различни години и делови од светот. Еве краток преглед на клучните теми и значење на овие настани по хронолошки ред по векови:
19. век
1879
-
Францускиот парламент бил преместен од Версај во Париз.
1895
-
Алфред Нобел во Париз го напишал својот тестамент, оставајќи големо богатство за развој на науката, литературата и мирот. Нобеловата награда се доделува од 1901 година.
20. век
1910-1930
1912
-
Шпанија воспоставила протекторат над Мароко.
1919
-
Во Неџија, Бугарија по Првата светска војна потпишала договор со кој:
-
Добруџа ѝ припаднала на Романија,
-
Источна Тракија на Грција,
-
Струмица, Димитровград и Босилеград на Кралството СХС.
-
1926
-
Ахмед Бен Зогу во Тирана потпишал договор со Италија, ставајќи ја Албанија под италијански протекторат.
1930-1950
1940
-
Нацистичка Германија ја анектирала француската покраина Лорена.
-
Во Романија, профашистичката „Железна гарда“ убила над 60 соработници на кралот Карол II, меѓу кои и поранешниот премиер Николае Јорго.
1941
-
Последните италијански сили во тврдината Гондар (Етиопија) капитулирале пред Сојузниците, кои заробиле 23.000 војници.
1942
-
Француската флота во Тулон била потопена за да не падне во германски раце.
1945
-
Норвешка станала членка на Обединетите нации.
1950-1970
1953
-
Хусо Хоџиќ, учесник во НОБ, прогласен за народен херој.
1968
-
Југословенската армија и полиција ги потиснале албанските демонстрации во Косово, одржани на Денот на знамето, со барање покраината да добие статус на република.
1970-1990
1970
-
Во Манила, колумбиски сликар преправен во свештеник се обидел да го убие папата Павле VI.
1974
-
На Телевизија Белград била емитувана првата епизода од „Коцки, коцки, коцки“.
1978
-
Поранешниот надзорник Ден Вајт ги убил градоначалникот Џорџ Москоне и политичарот Харви Милк во Сан Франциско.
1983
-
Колумбиски Боинг 747 се урнал кај Мадрид; загинале 181 лице.
1989
-
Колумбиски Боинг 727 експлодирал во лет; загинале сите 107 патници и членови на екипажот.
1990
-
Џон Мејџор станал премиер на Велика Британија и лидер на Конзервативната партија.
1990-2000
1991
-
Советот за безбедност на ОН овластил распоредување на УНПРОФОР во поранешна Југославија.
-
Во Пном Пен толпа го нападнала лидерот на Црвените Кмери Кије Самфан, кој бил евакуиран во Бангкок.
1996
-
Поради протестите против изборни фалсификати, властите ги затвориле Радио Б92 и Радио Индекс; работата ја продолжиле на 5 декември.
-
Над 90 рудари загинале во експлозија на гас во јагленокоп во кинеската провинција Шанкси.
1997
-
Судири кај Србица и во селото Резница: убиени двајца полицајци и еден Албанец, четворица полицајци ранети.
21. век
2000
-
Норвешкиот крал Харолд го отворил Лердалскиот тунел, најдолг патен тунел во светот (16.900 м).
-
Агенцијата за СИДА на ОН објавила дека од почетокот на пандемијата починале над 21 милион луѓе.
2001
-
НАСА објавила откривање атмосфера на планета оддалечена 150 милиони светлосни години – прво директно откривање надвор од Сончевиот систем.
-
Официјално бил отворен каспискиот нафтоводен систем за транспорт до Новоросијск.
2004
-
Вселенскиот патријарх Вартоломеј I ги примил моштите на Свети Златоуст и Свети Григориј од папата Јован Павле II.
2005
-
Прва трансплантација на лице извршена во Амиен, Франција.
2006
-
Во Јасеновац бил отворен Образовен центар и Меморијален музеј со нова изложба за жртвите од логорот.
-
Канадскиот парламент го признал Квебек како „посебна нација во рамките на Канада“.
На денешен ден
Светот на денешен ден (20 ноември)
1531 – Капелскиот мировен договор ја утврдува конфесионалната поделба на Швајцарија.
1780 – Велика Британија објави војна на Холандија поради снабдувањето на американските бунтовници.
1818 – Симон Боливар ја прогласи независноста на Венецуела од Шпанија.
1873 – Обединување на Будим и Пешта во главниот град Будимпешта.
1903 – Демонстрации во Белград против режимот на кралот Александар Обреновиќ.
1910 – Франциско I. Мадеро повика на револуција и се прогласи за претседател на Мексико.
1917 – Украина беше прогласена за република.
1917 – Почеток на Битката кај Камбре во Првата светска војна.
1919 – Во Берлин нелегално започна првиот конгрес на младински организации и беше основана Комунистичката младинска интернационала.
1924 – Задушено курдското востание во Турција.
1962 – Кенеди ја укина американската блокада на Куба и формално ја заврши Кубанската ракетна криза.
1991 – Однесувањето на околу 260 луѓе од болницата во Вуковар до Овчара од страна на ЈНА.
1999 – Кина го лансира својот прв вселенски брод.
2003 – Експлозија на неколку бомби во Истанбул; уништен британскиот конзулат.
2003 – Уапсен Мајкл Џексон за наводна сексуална експлоатација на малолетници.
На денешен ден
Светот на денешен ден (18 ноември)
Среден век и големи откритија
-
1477 – Основан е рускиот град Екатеринбург.
-
1493 – Кристофер Колумбо за првпат го здогледува Порторико; следниот ден се истоварува и островот го нарекува Сан Хуан Батиста.
18. и 19. век
-
1739 – Со Белградскиот договор Отоманската империја го враќа Белград и териториите северно од Западна Морава.
-
1865 – Во Њујорк се објавува расказот на Марк Твен: „Прославената скокачка жаба од округот Калаверас“.
Почеток на 20. век
-
1903 – САД потпишуваат договор со Панама за неограничено користење на Панамскиот канал.
-
1905 – Принцот Чарлс од Данска станува крал на Норвешка под името Хакон VII.
-
1909 – САД испраќаат два воени брода во Никарагва по масакрот што го наредил диктаторот Хозе Сантос Зелаја.
-
1910 – Започнува Мексиканската селска револуција, предводена од Панчо Виља и Емилијано Сапата.
Првата светска војна и последици
-
1918 – Латвија прогласува независност.
-
1918 – Белгиската армија повторно влегува во Брисел по четиригодишна германска окупација.
1920-ти и 1930-ти
-
1926 – Џорџ Бернард Шо ги одбива парите од Нобеловата награда.
-
1928 – Во Њујорк е прикажан „Паробродот Вили“, првиот анимиран филм со Мики Маус.
-
1936 – Германија и Италија ја признаваат владата на Франциско Франко во Шпанија.
Втора светска војна и по неа
-
1941 – Прв судир меѓу четници и партизани во Хрватска, во Почитељ.
-
1943 – 440 авиони на британските Кралски воздухопловни сили го бомбардираат Берлин, со минимална штета.
-
1945 – На изборите во Бугарија победува комунистичкиот Отечествен фронт.
Втора половина на 20. век
-
1959 – Премиера на филмот „Бен-Хур“ во Њујорк.
-
1969 – „Аполо 12“ слетува на Месечината – второ успешно слетување на човечка мисија.
-
1971 – „Лед Цепелин“ го објавува својот безнасловен албум („Led Zeppelin IV“).
-
1978 – Масовното самоубиство во Џонстаун: 913 жртви.
-
1982 – Боксерот Дук Ку Ким умира по мечот со Реј Манчини, што предизвикува реформи во боксот.
-
1987 – Пожар во лондонската метро-станица Кингс Крос: 31 загинат.
-
1988 – Претседателот Реган потпишува закон со кој дилерите на дрога можат да бидат осудени на смрт.
-
1990 – Првите општи избори во СР Босна и Херцеговина.
Распадот на Југославија
-
1991 – ЈНА го освојува Вуковар.
-
1991 – Мате Бобан ја прогласува „Хрватска заедница Херцег-Босна“.
-
1991 – Македонското собрание го усвојува Уставот, прогласувајќи независност.
-
1993 – Јужноафриканските лидери го одобруваат уставот што го означува крајот на апартхејдот.
Кон крајот на векот
-
1996 – Пожар во тунелот под Ла Манш.
-
1998 – Алис Мекдермот ја добива Националната награда за книга за „Шармантниот Били“.
-
1999 – На самитот на ОБСЕ во Истанбул е усвоена Повелбата за европска безбедност.
21. век
-
2002 – Тимот на Ханс Бликс пристигнува во Ирак како ОН-инспектори за нуклеарно оружје.
-
2003 – Хашкиот трибунал го обвинува Милан Бабиќ за злосторства против човештвото; подоцна осуден на 13 години.
-
2003 – Последна седница на коалицијата ДОС во Белград.
-
2004 – Русија го ратификува Протоколот од Кјото.
-
2004 – Чешка укинува задолжителен воен рок и преминува на професионална армија.
-
2006 – Тони Блер признава дека интервенцијата во Ирак била грешка.
-
2006 – Поплави во авганистанската покраина Бадгис: 53 загинати.
-
Кичево18 часаКичевски „ЈКП Комуналец“ ги засука ракавите за почисто и поубаво Кичево во пресрет на новогодишните празници
-
Кичево2 денаОВР Кичево поднесе кривична за лице од скопско, најдена банкарска картичка употребил за купување на производи
-
Хороскоп1 денХороскоп за петок (28 ноември)
-
Lifestyle2 дена„Travelers Cycling Macedonia“ – Кичево ја лансира првата андроид мобилна апликација за велосипедизам во Македонија
-
Македонија2 денаБензините остануваат исто, додека Дизелот од ноќеска со нова намалена цена за литар
-
Македонија2 денаАМСМ: На патниот правец Отешево – Сирхан, поради одрон на патот, сообраќајот се одвива по една сообраќајна лента
-
Хороскоп9 часаХороскоп за сабота (29 ноември)
-
Култура22 часаДенес започнува Божиќниот пост кој трае 40 дена и завршува на денот кога се слави Христовото раѓање, Лесни и богоугодни пости!
