Следете не

На денешен ден

На денешен ден: 29 ноември

Објавено пред

на

1314.- Почина францускиот крал Филип ле Бел, кој во 1306 година ги протерал Евреите од Франција и им го конфискувал имотот. За време на конфликтот со папата Бонифациј VIII, тој во 1302 година свикал собор од три класи – свештенство, благородништво и граѓани, за прв пат во историјата на Франција, а по смртта на папата се договорил со новиот папа Климент V, Французин. , да го премести папското седиште во Авињон.

1516.- Умрел италијанскиот сликар Џовани Белини, еден од основачите на венецијанското училиште. Тој беше учител на Џорџоне и Тицијано.

1543.- Од чума во Лондон умре германскиот сликар Ханс Холбејн дер Јуенгер, дворски сликар на кралот Хенри Осми, мајстор на цртежот и автор на познати портрети – „Еразмо од Ротердам“, „Мадона на градоначалникот Мајер“, „Хенри VIII“.

1780.- Умре Марија Терезија, царица на Австрија, кралица на Бохемија и Унгарија. За време на нејзиното владеење од 1740 година, таа спроведе реформи во духот на просветениот апсолутизам, но и централизација и германизација. За да го обезбеди спорниот престол, таа водеше војна за австриското наследство од 1740 до 1748 година, во која во 1745 година прускиот крал Фридрих II ја презеде Шлезија.

1854.- Умрел српскиот дипломат и војвода протоереј Матеја Ненадовиќ, претседател на Управниот совет – првата српска влада. Со својот вујко Јаков го крена Првото српско востание во Ваљевската и Шабачката околија и учествува во борбите, а преговарајќи со Турците и Русија ги воспоставува првите дипломатски контакти на востаниците со странство. Неговите „Спомени“, покрај книжевната вредност, претставуваат вреден документ за тоа време.

1864.- Единицата на полковникот Џон Чивингтон масакрирала најмалку 400 Чајени и Арапахос во Сент Крик, Колорадо, кои се предале со дозвола за кампување.

1890 – Отворена седница на првиот јапонски парламент. Парламентот имаше два дома – горниот со 480 и долниот со 252 пратеници.

1918.- На Големото народно собрание во Подгорица, соборен е кралот Никола I Петровиќ и е прогласено обединувањето на Црна Гора со Србија. Со чинот на обединување, црногорската држава престана да постои.

1924.- Умре Џакомо, најважниот италијански оперски композитор по Верди. Со операта „Бохемија“ дал прототип на италијанска опера со лирско-сентиментален, граѓански карактер од крајот на 19 век („Тоска“, „Мадам Батерфлај“, „Турандот“, „Манон Леско“).

1941.- На ридот Кадињача кај Ужице во Втората светска војна загина Работничкиот баталјон, штитејќи го мнозинството партизански сили. Германските единици, со поддршка на авијацијата, го преминаа Кадињац дури по смртта на 180 партизани со командант Душан Јерковиќ. Тоа беше крајот на Република Ужице, основана на крајот на септември 1941 година, првата слободна територија во окупирана Европа.

1943.- На втората седница на Антифашистичкиот совет на народното ослободување на Југославија во Јајце, тој Совет бил конституиран како врховен законодавно и извршно претставничко тело и бил формиран Националниот комитет за ослободување на Југославија. Беше донесена одлука за федерална организација на државата, а на кралската влада во егзил и беше забрането да се врати во земјата.

1945.- Основачкото собрание во Белград ја укина монархијата, лишувајќи ја династијата Караѓорѓевиќ од сите права во земјата и ја прогласи Федеративна Народна Република Југославија.

1947.- Генералното собрание на ОН гласаше за поделба на Палестина на еврејски и арапски дел, со Ерусалим под контрола на светска организација, што овозможи создавање на државата Израел во 1948 година.

1987.- Јужнокорејски авион со 115 патници и членови на екипажот се урна над Бурма. Една жена подоцна беше уапсена во Бахреин, која призна дека е севернокорејски агент и поставила експлозиви во авион по наредба на нејзината влада за да ги наруши Олимписките игри во Сеул во 1988 година.

1991.- Арбитражната комисија на Мировната конференција за Југославија (Бадентерова комисија) ги објави резултатите од меѓународната арбитража, според која СФР Југославија е „во процес на исчезнување“ и дека сите републики на поранешната федерација се нејзини наследници.

1996.- Меѓународниот кривичен трибунал за поранешна Југославија (МКТЈ) го осуди Дражен Ердемовиќ, босански Хрват, на 10 години затвор, воено злосторство на меѓународниот трибунал по судењата во Нирнберг и Токио.

1998.- Во Белград умре Живојин Павловиќ, еден од најзначајните српски филмски режисери и писатели на „Новата српска проза“. Неговиот филм „Дезертер“ (1992) е првото филмско дело кое зборува за трагедијата на војната во поранешна СФР Југославија.

1999.- Ривалските партии во Северна Ирска формираа протестантско-католичка влада, принудувајќи ги лутите непријатели да ја поделат власта за прв пат во историјата.

2001.- Умре британскиот рок пејач и текстописец Џорџ Харисон, поранешен член на Битлси, рок бенд што ги одбележа 1960-тите.

На денешен ден

На денешен ден (27 јануари)

Објавено пред

на

1235.- Во Трново, Бугарија, почина Сава Немањиќ (Свети Сава), основач на Српската православна црква, држава и училиште. Во 1219 година ја постигнал автокефалноста на Српската православна црква, а неговите дела „Номоканон“ (1220) и „Синод на православието“ (1221) станале правни и духовни столбови на српската државност. Благодарение на него се основани литературни и училишни центри во манастирите. Моштите на Свети Сава биле погребани во мај 1237 година во манастирот Милешева, а османлиските власти ги ископале и ги запалиле во 1594 година во Врачар, Белград.

1822.- На собранието во Епидаурус, грчките востаници прогласија грчка независност, признаена од Турција во 1829 година.

1859.- Роден е германскиот император и пруски крал Фридрих Вилхелм II. На тронот се искачи во 1888 година, а во 1918 година, по поразот на Германија во Првата светска војна, беше принуден да абдицира. Тој побегна во Холандија, која одби да го екстрадира на сојузниците за судење за воени злосторства. Починал во 1941 година во Холандија.

1865 – Шпанија ја призна независноста на Перу.

1885.- Роден е американскиот композитор Џером, татко на модерниот мјузикл. Неговата оперета „Floating Theatre“ се смета за една од најдобрите во историјата на американскиот театар. Компонирал и филмска музика.

1901.- Умре италијанскиот композитор Џузепе, еден од најголемите музички композитори во 19 век. Светската слава ја стекна со оперите „Аида“, „Отело“, „Травијата“, „Риголето“, „Набуко“, кои се уште се клучни на репертоарите на оперските куќи ширум светот. На неговиот погреб во Милано присуствуваа 200.000 луѓе.

1924.- Владата на Кралството Срби, Хрвати и Словенци потпиша во Рим пакт за пријателство и соработка со Италија и договор за предавање на Риека на Италија.

1926.- Англискиот пронаоѓач Џон Логи Берд за прв пат ја демонстрираше телевизијата јавно во Лондон.

1943.- Воздухопловните сили на САД ја бомбардираа Германија за прв пат во Втората светска војна, бомбардирајќи го Вилхелмсхавен.

1945.- Аушвиц, нацистички концентрационен логор во Втората светска војна, уби еден и пол милион луѓе, меѓу кои и повеќе од еден милион Евреи. Тој датум во Европа се слави како Ден на холокаустот.

1964.- Франција воспостави дипломатски односи со Народна Република Кина.

1967.- Тројца американски астронаути загинаа во пожар на вселенското летало Аполо 1 за време на проба за лет на Месечината на Кејп Кеневерал.

1967.- Претставници на 60 земји потпишаа договор со кој се забранува употреба на оружје за масовно уништување во вселената.

1973.- Во Париз беше потпишан мировен договор со кој се стави крај на Виетнамската војна и крај на американскиот воен ангажман. Главните преговарачи, американскиот државен секретар Хенри Кисинџер и северно виетнамскиот министер Ле Дук То, ја добија Нобеловата награда за мир таа година.

1981.- Најмалку 500 луѓе загинаа на индонезискиот ферибот „Тампомас II“, кој потона во Јаванското Море по пожар.

1991.- Воздухопловните сили на Соединетите Американски Држави го започнаа второто по големина бомбардирање на заливот Басра, Ирак.

1991.- Пратениците на Собранието ја избраа Кира Глигорова за претседател на Сојузна Република Македонија.

1996.- Во Нигер со пуч беше соборен првиот демократски избран претседател Махаман Осман.

1997.- Во пресрет на Светосавската литија, во која таа година учествуваа повеќе од 100.000 луѓе, полицискиот кордон на улицата Коларчева во центарот на Белград се повлече. Полицијата и студентите постојано седум дена стојат еден за друг за време на протестите за фалсификување на локалните избори во Србија во ноември 1996 година. Студентите беа бучно прославени од акцијата „Кордон, и се упатија кон протестната поворка во Белград.

1998.- Европската унија и НАТО изразија загриженост поради ескалацијата на ситуацијата на Косово, каде што се интензивираа судирите меѓу вооружените Албанци и српските безбедносни сили.

1999.- Канцеларијата на Високиот комесаријат на ОН за бегалци во Белград соопшти дека нема повеќе Срби во 98 села во централно и западно Косово.

2002.- Во серија експлозии и пожари во воен магацин во Лагос загинаа повеќе од 1.000 луѓе.

2003.- Српскиот парламент ја усвои Уставната повелба на новата државна заедница наречена Србија и Црна Гора.

2004.- Во Варшава умре доајенот на полскиот парламентаризам и демократија, писател и политичар Александар Малачовски.

2006.- Умре поранешниот германски претседател Јоханес Рау, истакната политичка личност во повоена Германија.

2007.- Смртта на поранешниот индонезиски претседател генерал Сухарто, чие авторитарно владеење траеше 32 години и беше обележано со корупција, непотизам и кршење на човековите права.

2010.- Умре американскиот романсиер и наратор Џером Дејвид Селинџер, автор на познатиот роман „Ловец на ржта“. Неговите дела ги вклучуваат „Френи и Зуи“, „За Есме“, „Подигнете ја гредата на покривот високо, столари“ и „Сејмур: вовед“.

2012 – Норвешка се извини за апсењето и депортирањето на Евреите за време на Втората светска војна.

2013.- Српскиот тенисер Новак Ѓоковиќ трет пат по ред го освои Австралија опен.

2015 – Се одбележува 70-годишнината од ослободувањето на затворениците од нацистичкиот концентрационен логор Аушвиц, Полска. Преживеаниот од кампот Роман Кент на церемонијата рече: „Ние преживеаните не сакаме иднината на нашите деца да биде иста како и нашето минато“.

2018 – Во вториот круг од директните избори за претседател на Чешката Република победи Милош Земан и доби нов петгодишен претседателски мандат.

Прочитај повеќе...

На денешен ден

На денешен ден: 26 јануари

Објавено пред

на

1500 – Шпанскиот морепловец Висенте Јанес Пинзон го откри Бразил.

1531.- Земјотрес потресе повеќе од 30.000 луѓе во главниот град на Португалија, Лисабон.

1699.- Потпишан е Карловачкиот мир, со кој по 16 години заврши војната меѓу Турција и Светиот сојуз. Со договорот што Австрија, Русија, Полска и Венеција го склучија со Турција во Сремски Карловци, Отоманската империја ги загуби Унгарија, Славонија, Лика и Банија, а Банат и дел од Срем го задржаа во Митровица. Венеција ја доби централна Далмација, Которскиот залив до Рисан и морето (Пелопонез).

1788.- Британски бродови со првите доселеници од Англија, вклучително и група осуденици, отпловија до заливот Ботани (Сиднеј) во Австралија, каде британските власти основаа колонија.

1823.- Умре англискиот лекар Едвард Џенер, кој во 1796 година пронашол вакцина против сипаници.

1885.- Суданските бунтовници на Мухамед Ахмед Абдула го зазедоа Картум и го погубија англискиот генерал Чарлс Гордон. Британците ја повратиле власта во 1898 година, а Судан останал под британска власт до 1 јануари 1956 година.

1891.- Умре германскиот инженер Николаус Август Ото, кој го направил првиот бензински мотор во 1861 година, а во 1876 година го измислил четиритактниот мотор со внатрешно согорување – „моторот Ото“.

1905.- Во близина на Преторија, Јужна Африка, пронајден е најголемиот дијамант на светот, Калинан. Необработено, тежело 622 грама – 3.106 карати.

1930.- Махатма Ганди, водач на движењето за независност на Индија, започна марш низ Индија против данокот на сол. „Маршот на солта“ требаше да ги поттикне Индијците да произведуваат независно како симбол на независноста.

1934.- Потпишан е десетгодишен германско-полски пакт за ненапаѓање, прекршен со нападот на Хитлер врз Полска на 1 септември 1939 година.

1935.- Излезе првиот број на белградската „Неделни информативни новине“ (НИН).

1942.- Првите американски војници во Втората светска војна пристигнаа во Европа, во Северна Ирска, и се вклучија во борбите на европското бојно поле во 1943 година со напад на Италија.

1947.- Шведскиот престолонаследник Густав Адолф (40) загинал во авионска несреќа во Данска. Пет деца останаа без татко, меѓу кои и сегашниот крал на Шведска, Карл Густав Шеснаесетти.

1950.- Индија формално е прогласена за република во рамките на Британскиот Комонвелт.

1965 – Хинди стана официјален јазик на Индија, предизвикувајќи немири на југот на земјата каде што населението зборува други јазици, па во февруари 1965 година индиската влада одлучи да го задржи англискиот во официјална употреба.

1972.- Авион ЈАТ „ДЦ-9“ на линијата Копенхаген-Белград се урна и се урна во Чехословачка поради експлозија на бомба. Загинаа 26 патници и членови на екипажот, а само стјуардесата Весна Вуловиќ го преживеа падот од висина од 10.000 метри.

1990.- Умре филмската актерка Ава Гарднер, холивудска ѕвезда од 1950-тите. Глумела во 60 филмови („Босонога грофица“, „Мамбо“, „Снегови од Килиманџаро“, „Сонцето повторно се раѓа“).

1993.- Писателот Вацлав Хавел е избран за претседател на новата Чешка по мирниот распад на хонорарната Чехословачка.

1994.- Романија, како прв противник на НАТО од поранешна Студена војна, стапи во „Партнерство за мир“ со Алијансата.

1996.- Сенатот на САД го одобри договорот СТАРТ-2 за намалување на бројот на американски и руски стратешки нуклеарни ракети.

2000.- Меѓународниот кривичен трибунал за поранешна Босна и Херцеговина (БиХ) донесе конечна пресуда на првиот обвинет, суден за злосторства за време на војната во БиХ (1992-1995). Босанскиот Србин Душко Тадиќ беше осуден на 20 години затвор на крајот од речиси четиригодишното судење.

2001.- Земјотрес со јачина од 7,7 степени според Рихтер го погоди Гуџарат, Западна Индија, при што загинаа најмалку 18.000 луѓе.

2003 – Се одржа првиот комерцијален лет на компанијата од Тајван до блиската Кина, по повеќе од 50 години меѓусебна криза.

2005 година – Кондолиза Рајс стана државен секретар на САД како прва Афроамериканка на функција.

2015 – Либи Лејн е назначена за прв епископ во историјата на Англиканската црква во катедралата Јорк.

2020 – Кошаркарската легенда Коби Брајант загина во хеликоптерска несреќа во Калифорнија.

Прочитај повеќе...

На денешен ден

На денешен ден: 25 јануари

Објавено пред

на

* 1981. – Роден е Тоше Проески, македонската и балканска ѕвезда. Уметникот кој докажа дека музиката нема граници и човекот кој ни покажа дека хуманоста треба да биде задолжителна особина. Нашиот Тоше позади себе остави вечни подароци од ноти кои никогаш нема да се заборават, ни подари љубов и не научи на убавината во секој ден и секој човек. И овој 25 јануари ќе биде во знакот на многупати повторуваната реченица: „Тоше има само ден на раѓање”.

1579.- Северните холандски провинции Холандија, Зеланд, Утрехт, Гелдерланд, Фрисланд, Гронинген и Оверисел ја прогласија Унијата на Утрехт.

1759.- Роден е шкотскиот поет Роберт Барнс, последниот голем поет кој пишувал на шкотски дијалект. Ја продолжи и ја усоврши традицијата на шкотската народна поезија („Там О’Шантер“, „И покрај сè“).

1831.- Полскиот Сејм ја прогласи независноста на Полска и го собори рускиот цар Николај I. Голем дел од Војводството Варшава, наречено Кралство Полска, било припоено кон Русија во 1815 година, а рускиот цар исто така станал крал на Полска. Во септември Русите го задушија полското востание, уставот беше укинат и Сејмот беше распуштен.

1878.- Турски брод е потопен во Руско-турската војна, откако Русите го погодиле со торпедо. Тоа беше првиот брод погоден и потопен од овие подводни оружја.

1882.- Родена е англиската писателка Аделин Вирџинија Вулф, авторка на психолошки романи во кои ја користи техниката на внатрешен монолог и „тек на свеста“. Тој е еден од најдобрите англиски романсиери на 20 век. Во почетокот на депресијата предизвикана од Втората светска војна, таа изврши самоубиство во 1941 година („Патување во светилник“, „Госпоѓа Деловеј“, „Бранови“).

1899.- Во затворот Пожаревац умре српскиот револуционер и публицист Васа Пелагиќ, еден од првите поддржувачи на идејата за социјализам во Србија и на Балканот. Тој беше плоден и популарен писател, а делата објавени за време на неговиот живот беа отпечатени во 250.000 примероци.

1904.- Во Белград почнал да излегува дневникот „Политика“, чиј основач и прв уредник бил Владислав Рибникар.

1919.- Основана е Лигата на народите, претходник на Обединетите нации.

1924.- Во францускиот град Шамони беа отворени првите Зимски олимписки игри.

1942.- Тајланд им објави војна на Велика Британија и на САД за време на Втората светска војна.

1947.- Умре најпознатиот американски гангстер Ал Капоне. Организаторот на подземјето на Чикаго и шеф на една од најголемите гангстерски банди, тој бил во затвор (1931-39) поради затајување данок.

1961.- Американскиот претседател Џон Ф. Кенеди ја одржа првата прес-конференција во живо во Стејт департментот во Вашингтон. Кенеди одговори на 31 прашање.

1971.- Воен удар го собори претседателот на Уганда Милтон Оботе и го прогласи за претседател.

1978.- Умре српскиот писател Скендер Куленовиќ, член на Српската академија на науките и уметностите, автор на поемата „Стојанка мајка Кнежпољка“. По Втората светска војна бил директор на драма во Сараевскиот театар и уредник на белградската издавачка куќа „Просвета“.

1983.- Кинеските власти ја замениле смртната казна изречена истиот ден во 1981 година на вдовицата на Мао Це Тунг, Џианг Кинг.

1987.- Умре истакнатиот српски сликар Предраг Пеѓа Милосављевиќ, член на Српската академија на науките и уметностите. Тој се здоби со меѓународна репутација во 1937 година на изложба во Париз кога победи на Гран при. Ги напишал есеите „Помеѓу трубата и тишината“ и драмата „Зопир“.

1991.- Собранието на Македонија, една од републиките на СФР Југославија, усвои декларација за независност и платформа за преговори за иднината на Југославија.

1996.- Парламентарното собрание на Советот на Европа ја прифати Русија како членка на организацијата, и покрај острите критики за военото учество на Русија во Чеченија.

1997.- Српскиот писател и поранешен потпретседател на Република Српска, Никола Кољевиќ, умре на Воено-медицинската академија во Белград од тешките повреди здобиени при обид за самоубиство на 16 јануари.

1999.- Серијата земјотреси во Колумбија што го погодија регион каде се одгледува кафе убиле околу 2.000 луѓе, а стотици илјади останале без покрив над главата.

2002.- Умре Дороти Карингтон, британска историчарка, антрополог и писателка позната по своите книги за Корзика.

2005 – Стампедо за време на аџилак во храмот на божицата Манда Деви во западна Индија уби најмалку 258 хинду аџии, вклучувајќи жени и деца.

2006.- На првите парламентарни избори на териториите под палестинска управа победи Исламското радикално движење Хамас, кое формираше нова влада предводена од истакнатиот лидер Исмаил Ханије.

2010.- Сите 89 патници загинаа кога авион на Ethiopian Airlines се урна во Медитеранот само неколку минути по полетувањето од аеродромот во Бејрут.

2011.- Антивладините демонстрации во Египет, кои започнаа мирно, прераснаа во судир меѓу демонстрантите и полицијата, со фрлање остриги и употреба на солзавец и водени топови. Тие го означуваат почетокот на првиот бран на египетската револуција, што на крајот доведе до смена на Хосни Мубарак по речиси 30 години на власт.

2015.- Почина Демис Русос, грчки поп и рок пејач, кој светската слава ја стекна во седумдесеттите со хитовите „Засекогаш и секогаш“, „Збогум љубов моја, збогум“, „Кадифено утро“, „Некогаш некаде“, „Quand je t’ aime“ Беше член на рок групата „Aphrodite’s Child“, како и на познатиот грчки композитор и музичар Вангелис.

2019 – Почина режисерот Душан Макавејев, еден од основачите на филмот black wave. Негови најпознати филмови се „Невиност без заштита“, „Љубовна врска или трагедија на вработен во ПТТ“, „Мистерија на организмот“, „Детето од Кока Кола“, „Манифест“, „Горила се капе напладне“. Бил писател и уредник на Студент, Књижевни новини и Данас.

Прочитај повеќе...

Facebook

Последни објави

Кичево2 часа

La Casa викендов: За прв пат Дуото „Кико и Коки Бенд“ во живо и неповторливиот Алекса Петрески учесникот на „Ѕвезде гранда“

Овој викенд кичевската ноќна-викенд програма ја надополнуваме со настаните од „La Casa – Ресторан и Бар“ Петок 28 јануари: Алекса...

Здравје и убавина4 часа

Истражување: Мерковиот антиканцер лек може да делува на ХИВ инфекцијата

Истражувачите кои го проучуваат лекот против канцер Keytrud на Merck & Co Inc за пациенти со ХИВ, кои исто така...

Магазин4 часа

Измама која им се закани на 105 милиони корисници на Android

Измамата со Android, која вклучува претплата на премиум услуги, е активна речиси две години. Тоа е Dark Herring, операција во...

Магазин4 часа

Xiaomi го претстави Redmi Note 11: четири модели за сечиј џеб

Xiaomi го претстави Redmi Note 11. Популарна серија на уреди за сечиј џеб. Компанијата претстави четири телефони, а спецификациите се...

Автомобили4 часа

Rimac најавува нов хиперавтомобил Bugatti со SUS мотор?

Rimac ветува дека ќе бидеме „изненадени“ од новиот хиперавтомобил, кој ќе има невидени карактеристики на сериски автомобил. Уште во август...

Кичево5 часа

Сабота со „The Groove“ бенд во „Република 96250“ – Кичево

Сабота (29.01.2022) е вечер која не треба да ја пропуштите во Република 96250, на репертоарот ги имаме THE GROOVE Резервации...

Lifestyle5 часа

Дали го местиш креветот наутро? Еве што кажува за вас тоа

Според истражувањето спроведено на 68.000 луѓе, дури 59 отсто од нив признале дека не го средуваат креветот наутро кога ќе...

Скопје6 часа

За утре најавен прекин на електрична енергија во следните локации на град Скопје

Поради зафати на електродистрибутивната мрежа, утре на ден 28.01.2022 година – петок, ЕВН Скопје ќе работи на терен, така што прекини во...

Занимливости6 часа

Непознат ротирачки објект е откриен во нашата галаксија

Австралиските научници тврдат дека откриле непознат ротирачки објект во нашата галаксија и истакнуваат дека тоа е нешто што досега не...

Кичево6 часа

Сѐ е полесно со „топла вода“, остатоците од замрзнат снег веќе не се проблем – Самопослужна автоперална и Вулканизер „Виктор“ – Кичево

За прв пат во нашиот град веќе 3 години покрај достапноста за самоуслужување на вашиот автомобил овозможено е перење со...

НАЈЧИТАНИ