На денешен ден
На денешен ден (28 септември)
48 п.н.е. – Гнај Помпеј Велики, еден од најголемите римски државници и воени водачи, е убиен во Египет, кој го задуши востанието на Спартацистите во 69 п.н.е., и го освои Ерусалим во 61 н.е. Римскиот Сенат го избра за конзул 52, и тој ја загуби власта по поразот на Гај Јулиј Цезар во битката кај Фарсала, по што се засолни во Египет.
1066 – Вилијам Норманскиот војвода, идниот англиски крал Вилијам I Освојувачот, се симнал со војската во Певенси во јужната англиска провинција Сасекс и започнува со освојување на Англија.
1841.- Роден е францускиот државник orорж Бенџамин Клемансо, премиер од 1906 до 1909 година и од 1917 до 1920 година, кога се повлече од политичкиот живот. Во времето на аферата Драјфус, тој го објави познатото писмо на Зола до претседателот на Републиката „Обвинувам“ во неговиот весник „Л’Аурор“.
1864 година – Во Лондон е основана Првата интернационала (Меѓународна асоцијација на работници), за која основачкиот документ со наслов „Почетна адреса и статут“ е напишан од Карл Маркс.
1895.- Умре францускиот хемичар и биолог Луј Пастер, пронаоѓач на вакцини против беснило, антракс и рубеола. Тој, исто така, го открил процесот на зачувување на храната преку спречување на размножување на бактерии, што подоцна било наречено „пастеризација“. Тој е основач на научните гранки за микробиологија и стереохемија. Во 1888 година, тој го организира познатиот институт во Париз, именуван по него.
1902.- Умре францускиот писател Емил Зола (Емил), творец и најистакнат претставник на натуралистичкиот роман, автор на „Тереза Ракен“, „Germерминал“, „Нане“ и други романи. Познат е и по отвореното писмо (1898) до претседателот на Франција со наслов „Обвинувам“ во кое ги откри махинациите на највисоките воени кругови во „аферата Драјфус“.
1914.- Умре српскиот композитор и музички педагог Стеван Стојановиќ Мокрањац, член на Српската кралска академија и хорски мајстор на белградското пејачко друштво. Неговото дело се смета за најважна фаза во развојот на српската национална музика во 19 век („Руковети“, „Приморски напјеви“, „Литургија“).
1944.- Единиците на Црвената армија преминаа во Србија во Втората светска војна врз основа на југословенско -советскиот договор.
1949 година – Москва еднострано го откажа договорот за пријателство и взаемна помош помеѓу СССР и Југославија, како и другите земји од „социјалистичкиот логор“ – Унгарија на 30 септември, Бугарија и Романија на 1 октомври и Чехословачка на 4 октомври.
1958.- Во Франција се одржа референдум за усвојување на нов устав, воведувајќи ја Петтата република. Новиот устав ја зајакнува претседателската моќ.
1965.- Вулканска ерупција на Филипините, 56 километри јужно од Манила, уби 184 луѓе.
1966.- Умре францускиот писател Андре Бретон, теоретичар и основач на надреалистичкото движење. Тој ги искажа своите ставови за психоанализата и автоматизмот на потсвеста како основа на уметничкото творештво во Манифестите на надреализмот (1924, 1930) („Надреалистичка револуција“, „Надја“, „Сјај на земјата“, „Изгубени чекори“, „Зора“, „Фатаморгана“, „Надреализам и сликарство“).
1970.- Умре египетскиот државник Гамал Абдел Насер. Еден од иницијаторите на воениот удар со кој беше соборен кралот Фарук I на 23 јули 1952 година, се прогласи за премиер две години подоцна, а во 1956 година беше избран за претседател на Египет. Тој ја национализираше Суецската компанија, што доведе до неуспешен англо-француско-израелски напад врз Египет во есента 1956 година, а во јуни 1967 година тој ја предводеше и загуби шестдневната војна со Израел. Тој беше еден од водачите на Движењето на неврзаните.
1989.- Поранешниот филипински диктатор Фердинанд Маркос почина во егзил на Хаваи. Тој стана претседател на Филипините во 1965 година, како еден од најпопуларните политичари, а во 1986 година беше соборен во бран масовни протести, по што побегна на Хаваите.
1990 година; – Во Собранието на Србија беше донесен нов Устав, беше воведен повеќепартиски политички систем, а провинциите Војводина и Косово ги загубија атрибутите на државност и станаа територијални автономии.
1994 година -; Ферибот „Естонија“ потона во бура во Балтичкото Море во близина на финскиот брег. Повеќе од 900 луѓе загинаа во таа најголема мирна поморска несреќа во Европа.
1996.- Две експлозивни направи беа фрлени во воената касарна во Вуштри, Косово, а полициски станици беа нападнати во селото Рудник и Подуево. Вооружените напади на косовските Албанци врз српските полициски станици се засилија во следните месеци, што доведе до отворени конфликти на почетокот на 1998 година.
1998.- По две недели улични немири и насилство кои се закануваат со сила да ја соборат владата, албанскиот премиер Фатос Нано поднесе оставка.
2000.- Федералната изборна комисија ги објави конечните резултати од претседателските избори во СР Југославија, според кои Слободан Милошевиќ и Воислав Коштуница одат во вториот круг. Имајќи предвид дека резултатите се фалсификувани, поддржувачите на Демократската опозиција на Србија започнаа масовни протести низ целата земја, а во следните 11 дена, Србија ја минува најтешката политичка криза откако Милошевиќ дојде на власт.
2001.- Советот за безбедност на ОН ги укина санкциите кон Судан, воведени во 1996 година, откако земјата одби да ги испорача осомничените во обидот за атентат врз египетскиот претседател Хосни Мубарак во Етиопија во 1995 година. И Египет и Етиопија повикаа на укинување на санкциите.
2003.- Умре Алтеа Гибсон, првата тенисерка со темна кожа која победи на Вимблдон и националното првенство на САД.
2007.- Во Newујорк започнаа директни преговори помеѓу делегациите на Белград и Приштина за статусот на Косово во новиот преговарачки процес, со посредство на „тројката“ на Контакт групата. Белград ја објави својата визија за значителна автономија во границите на Србија, додека Приштина понуди „пријателство и соработка меѓу двете независни држави“.
2010.- Умре Артур Пен, режисер на филмски класици, вклучително и „Чејс без милост“, „Бони и Клајд“ и „Малиот голем човек“.
2012 година – Посмртните останки на принцот Павле Караѓорѓевиќ, неговата сопруга Олга и синот Никола беа ексхумирани во Лозана, Швајцарија и префрлени во Србија, каде што беа погребани во семејната гробница во црквата Свети Georgeорѓија во Опленац кај Топола.
2013.- Советот за безбедност на ОН едногласно донесе резолуција за обезбедување и уништување на сириското хемиско оружје. Тоа е прва резолуција на Советот за безбедност од почетокот на сирискиот конфликт (март 2011 година), бидејќи Русија и Кина стави вето на три претходно предложени резолуции со кои се врши притисок врз сирискиот претседател Башар ал Асад да стави крај на насилството во нивната земја.
2014 година – Парадата на гордоста помина без инциденти во Белград, а малку повеќе од 1.000 учесници кои се залагаат за правата на ЛГБТ заедницата беа обезбедени од голем број полициски сили. Претходната парада се одржа во 2010 година, кога имаше конфликт и насилство помеѓу учесниците на Парадата и екстремните националисти и хулигани, поради што, од безбедносни причини, овој настан беше забранет во следните три години. ;
2015 – Неколку милиони луѓе умираат секоја година од излечива форма на рак, бидејќи тие пациенти немаат пристап до радиотерапија или операција, според медицинскиот весник Лансет онкологија.
На денешен ден
Времеплов: На денешен ден – 27 ноември
На денешен ден 27 ноември, важни историски настани кои се случиле во различни години и делови од светот. Еве краток преглед на клучните теми и значење на овие настани по хронолошки ред по векови:
19. век
1879
-
Францускиот парламент бил преместен од Версај во Париз.
1895
-
Алфред Нобел во Париз го напишал својот тестамент, оставајќи големо богатство за развој на науката, литературата и мирот. Нобеловата награда се доделува од 1901 година.
20. век
1910-1930
1912
-
Шпанија воспоставила протекторат над Мароко.
1919
-
Во Неџија, Бугарија по Првата светска војна потпишала договор со кој:
-
Добруџа ѝ припаднала на Романија,
-
Источна Тракија на Грција,
-
Струмица, Димитровград и Босилеград на Кралството СХС.
-
1926
-
Ахмед Бен Зогу во Тирана потпишал договор со Италија, ставајќи ја Албанија под италијански протекторат.
1930-1950
1940
-
Нацистичка Германија ја анектирала француската покраина Лорена.
-
Во Романија, профашистичката „Железна гарда“ убила над 60 соработници на кралот Карол II, меѓу кои и поранешниот премиер Николае Јорго.
1941
-
Последните италијански сили во тврдината Гондар (Етиопија) капитулирале пред Сојузниците, кои заробиле 23.000 војници.
1942
-
Француската флота во Тулон била потопена за да не падне во германски раце.
1945
-
Норвешка станала членка на Обединетите нации.
1950-1970
1953
-
Хусо Хоџиќ, учесник во НОБ, прогласен за народен херој.
1968
-
Југословенската армија и полиција ги потиснале албанските демонстрации во Косово, одржани на Денот на знамето, со барање покраината да добие статус на република.
1970-1990
1970
-
Во Манила, колумбиски сликар преправен во свештеник се обидел да го убие папата Павле VI.
1974
-
На Телевизија Белград била емитувана првата епизода од „Коцки, коцки, коцки“.
1978
-
Поранешниот надзорник Ден Вајт ги убил градоначалникот Џорџ Москоне и политичарот Харви Милк во Сан Франциско.
1983
-
Колумбиски Боинг 747 се урнал кај Мадрид; загинале 181 лице.
1989
-
Колумбиски Боинг 727 експлодирал во лет; загинале сите 107 патници и членови на екипажот.
1990
-
Џон Мејџор станал премиер на Велика Британија и лидер на Конзервативната партија.
1990-2000
1991
-
Советот за безбедност на ОН овластил распоредување на УНПРОФОР во поранешна Југославија.
-
Во Пном Пен толпа го нападнала лидерот на Црвените Кмери Кије Самфан, кој бил евакуиран во Бангкок.
1996
-
Поради протестите против изборни фалсификати, властите ги затвориле Радио Б92 и Радио Индекс; работата ја продолжиле на 5 декември.
-
Над 90 рудари загинале во експлозија на гас во јагленокоп во кинеската провинција Шанкси.
1997
-
Судири кај Србица и во селото Резница: убиени двајца полицајци и еден Албанец, четворица полицајци ранети.
21. век
2000
-
Норвешкиот крал Харолд го отворил Лердалскиот тунел, најдолг патен тунел во светот (16.900 м).
-
Агенцијата за СИДА на ОН објавила дека од почетокот на пандемијата починале над 21 милион луѓе.
2001
-
НАСА објавила откривање атмосфера на планета оддалечена 150 милиони светлосни години – прво директно откривање надвор од Сончевиот систем.
-
Официјално бил отворен каспискиот нафтоводен систем за транспорт до Новоросијск.
2004
-
Вселенскиот патријарх Вартоломеј I ги примил моштите на Свети Златоуст и Свети Григориј од папата Јован Павле II.
2005
-
Прва трансплантација на лице извршена во Амиен, Франција.
2006
-
Во Јасеновац бил отворен Образовен центар и Меморијален музеј со нова изложба за жртвите од логорот.
-
Канадскиот парламент го признал Квебек како „посебна нација во рамките на Канада“.
На денешен ден
Светот на денешен ден (20 ноември)
1531 – Капелскиот мировен договор ја утврдува конфесионалната поделба на Швајцарија.
1780 – Велика Британија објави војна на Холандија поради снабдувањето на американските бунтовници.
1818 – Симон Боливар ја прогласи независноста на Венецуела од Шпанија.
1873 – Обединување на Будим и Пешта во главниот град Будимпешта.
1903 – Демонстрации во Белград против режимот на кралот Александар Обреновиќ.
1910 – Франциско I. Мадеро повика на револуција и се прогласи за претседател на Мексико.
1917 – Украина беше прогласена за република.
1917 – Почеток на Битката кај Камбре во Првата светска војна.
1919 – Во Берлин нелегално започна првиот конгрес на младински организации и беше основана Комунистичката младинска интернационала.
1924 – Задушено курдското востание во Турција.
1962 – Кенеди ја укина американската блокада на Куба и формално ја заврши Кубанската ракетна криза.
1991 – Однесувањето на околу 260 луѓе од болницата во Вуковар до Овчара од страна на ЈНА.
1999 – Кина го лансира својот прв вселенски брод.
2003 – Експлозија на неколку бомби во Истанбул; уништен британскиот конзулат.
2003 – Уапсен Мајкл Џексон за наводна сексуална експлоатација на малолетници.
На денешен ден
Светот на денешен ден (18 ноември)
Среден век и големи откритија
-
1477 – Основан е рускиот град Екатеринбург.
-
1493 – Кристофер Колумбо за првпат го здогледува Порторико; следниот ден се истоварува и островот го нарекува Сан Хуан Батиста.
18. и 19. век
-
1739 – Со Белградскиот договор Отоманската империја го враќа Белград и териториите северно од Западна Морава.
-
1865 – Во Њујорк се објавува расказот на Марк Твен: „Прославената скокачка жаба од округот Калаверас“.
Почеток на 20. век
-
1903 – САД потпишуваат договор со Панама за неограничено користење на Панамскиот канал.
-
1905 – Принцот Чарлс од Данска станува крал на Норвешка под името Хакон VII.
-
1909 – САД испраќаат два воени брода во Никарагва по масакрот што го наредил диктаторот Хозе Сантос Зелаја.
-
1910 – Започнува Мексиканската селска револуција, предводена од Панчо Виља и Емилијано Сапата.
Првата светска војна и последици
-
1918 – Латвија прогласува независност.
-
1918 – Белгиската армија повторно влегува во Брисел по четиригодишна германска окупација.
1920-ти и 1930-ти
-
1926 – Џорџ Бернард Шо ги одбива парите од Нобеловата награда.
-
1928 – Во Њујорк е прикажан „Паробродот Вили“, првиот анимиран филм со Мики Маус.
-
1936 – Германија и Италија ја признаваат владата на Франциско Франко во Шпанија.
Втора светска војна и по неа
-
1941 – Прв судир меѓу четници и партизани во Хрватска, во Почитељ.
-
1943 – 440 авиони на британските Кралски воздухопловни сили го бомбардираат Берлин, со минимална штета.
-
1945 – На изборите во Бугарија победува комунистичкиот Отечествен фронт.
Втора половина на 20. век
-
1959 – Премиера на филмот „Бен-Хур“ во Њујорк.
-
1969 – „Аполо 12“ слетува на Месечината – второ успешно слетување на човечка мисија.
-
1971 – „Лед Цепелин“ го објавува својот безнасловен албум („Led Zeppelin IV“).
-
1978 – Масовното самоубиство во Џонстаун: 913 жртви.
-
1982 – Боксерот Дук Ку Ким умира по мечот со Реј Манчини, што предизвикува реформи во боксот.
-
1987 – Пожар во лондонската метро-станица Кингс Крос: 31 загинат.
-
1988 – Претседателот Реган потпишува закон со кој дилерите на дрога можат да бидат осудени на смрт.
-
1990 – Првите општи избори во СР Босна и Херцеговина.
Распадот на Југославија
-
1991 – ЈНА го освојува Вуковар.
-
1991 – Мате Бобан ја прогласува „Хрватска заедница Херцег-Босна“.
-
1991 – Македонското собрание го усвојува Уставот, прогласувајќи независност.
-
1993 – Јужноафриканските лидери го одобруваат уставот што го означува крајот на апартхејдот.
Кон крајот на векот
-
1996 – Пожар во тунелот под Ла Манш.
-
1998 – Алис Мекдермот ја добива Националната награда за книга за „Шармантниот Били“.
-
1999 – На самитот на ОБСЕ во Истанбул е усвоена Повелбата за европска безбедност.
21. век
-
2002 – Тимот на Ханс Бликс пристигнува во Ирак како ОН-инспектори за нуклеарно оружје.
-
2003 – Хашкиот трибунал го обвинува Милан Бабиќ за злосторства против човештвото; подоцна осуден на 13 години.
-
2003 – Последна седница на коалицијата ДОС во Белград.
-
2004 – Русија го ратификува Протоколот од Кјото.
-
2004 – Чешка укинува задолжителен воен рок и преминува на професионална армија.
-
2006 – Тони Блер признава дека интервенцијата во Ирак била грешка.
-
2006 – Поплави во авганистанската покраина Бадгис: 53 загинати.
-
Кичево18 часаКичевски „ЈКП Комуналец“ ги засука ракавите за почисто и поубаво Кичево во пресрет на новогодишните празници
-
Кичево2 денаОВР Кичево поднесе кривична за лице од скопско, најдена банкарска картичка употребил за купување на производи
-
Хороскоп1 денХороскоп за петок (28 ноември)
-
Lifestyle2 дена„Travelers Cycling Macedonia“ – Кичево ја лансира првата андроид мобилна апликација за велосипедизам во Македонија
-
Македонија2 денаБензините остануваат исто, додека Дизелот од ноќеска со нова намалена цена за литар
-
Македонија2 денаАМСМ: На патниот правец Отешево – Сирхан, поради одрон на патот, сообраќајот се одвива по една сообраќајна лента
-
Хороскоп9 часаХороскоп за сабота (29 ноември)
-
Култура22 часаДенес започнува Божиќниот пост кој трае 40 дена и завршува на денот кога се слави Христовото раѓање, Лесни и богоугодни пости!
