Следете не

На денешен ден

На денешен ден: 6 ноември

Објавено пред

на

1632.- Шведскиот крал Густаф II Адолф (Густаф), голем војсководец и воен реформатор, е убиен во битката кај Лицен, во Триесетгодишната војна, во која неговата војска ги поразила контрареформациските сили под команда на генералот Валенштајн.

1661.- Роден е шпанскиот крал Карлос II, последниот монарх од шпанската династија Хабсбург (1665-1700). По неговата смрт, започна Војната за шпанското наследство (1701-14). Бидејќи немал син, за наследник го назначил Филип Анжуски, внук на Луј XIV и основач на династијата Бурбон во Шпанија, кој се качил на тронот како Филип V по мирот во Утрехт во 1714 година.

1771.- Роден е германскиот издавач и печатар Алојз Сенефелдер, кој во 1796 година го воведува процесот на хемиско печатење – автограм и литографија, а во 1826 година повеќебојна литографија. Го напишал „Учебникот по литографија“.

1814.- Роден е белгискиот производител на дувачки инструменти Адолф Сакс, кој во 1840 година измислил музички инструмент наречен по него, саксофон.

1860.- Абрахам Линколн е избран за претседател на САД, прогласувајќи го ослободувањето на американските робови во јануари 1863 година. За време на неговиот мандат, се водеше Американската граѓанска војна (1861-65), во која Унијата на северните држави го победи робовладетелскиот Југ. Шест дена по завршувањето на војната, тој беше убиен во театарска кутија во обид за атентат на актерот Џ.В. Двете.

1861.- Роден е канадскиот тренер Џејмс Нејсмит, кој во 1891 година ја измислил кошарката како комплементарен спорт за американските фудбалери. Во Европа го донеле американски војници, а пратеникот на Црвениот крст, Американецот Вилијам Виланд, ја покажал играта во 1923 година на учителски курс во Белград.

1880.- Францускиот микробиолог Чарлс Лаверан, добитник на Нобеловата награда за медицина во 1907 година, ја открил причината за маларијата, но не можел да објасни како таа влегува во телото. Англискиот лекар Роналд Рос (Рос) 15 години подоцна утврдил дека маларијата се пренесува преку комарци.

1893.- Во Санкт Петербург умре рускиот композитор Пјотр Илич Чајковски, кој според многумина е класика на руската музика. Неговото дело, инспирирано од народната музика, бајките и руската историја, ги опфаќа сите видови музика, а најпознати дела се шест симфонии, три концерти за пијано, оперите „Евгениј Онегин“ и „Дамата на пиковите“, балетот „Лебедово езеро“ и увертира „Ромео и Јулија“.

1911.- Франциско Мадеро, водачот на револуцијата против диктаторот Порфирио Дијаз, стана претседател на Мексико.

1917.- По петмесечни борби, Третата битка на белгискиот град Ипрес заврши во Првата светска војна со победа на западните сојузници над Германците. Линијата на фронтот беше поместена за помалку од десет километри, а загинаа најмалку 240.000 војници.

1931.- На белградскиот универзитет се одржа протестен митинг против режимот, по што студентите во протестна поворка маршираа по улицата Кнез Михаилова. Полицијата рани шест студенти, а 13 уапси.

1943.- Советската армија го ослободи Киев во Втората светска војна по две години германска окупација.

1950.- Во Белград е основан Музејот на применетата уметност на Србија.

1964.- Слободан Пенезиќ-Крцун, премиер на Србија и висок функционер на Комунистичката партија, загина во сообраќајна несреќа. По Втората светска војна бил на чело на ОЗНЕ за Србија, а потоа и министер за внатрешни работи на Србија.

1975.- На иницијатива на кралот Хасан започна „Зелениот марш“ во кој 350.000 Мароканци со знамиња и Куран во рацете преминаа во Западна Сахара барајќи деколонизација на областа. Следните денови во Мадрид беше потпишан договор со кој Шпанија им ја предаде Западна Сахара на Мароко и Мавританија.

1996.- Хрватска стана 40-та членка на Советот на Европа.

1999.- На референдум, Австралијците не прифатија нивната земја да стане република во која парламентот избира претседател, ниту пак Уставот признава дека Абориџините се нејзиното првобитно население.

2001.- Медиумскиот магнат, републиканецот Мајкл Блумберг, е избран за градоначалник на Њујорк.

2005.- Монсињор Киро Стојанов е именуван за бискуп скопски и апостолски егзарх на Македонија во Скопје. Тој е првиот Македонец што го презема раководството на локалната католичка црква по 104 година.

2007.- Умре Раша Ливада, писател, главен и одговорен уредник на списанието „Писмо“ на истоименото книжевно друштво, еден од основачите на Српското книжевно друштво.

2015 – Лидерите на четири македонски и албански партии од власта и опозицијата, со посредство на белгискиот претставник Питер Ванхоут, договорија формирање на Преодната влада на Македонија, што беше еден од условите за предвремените парламентарни избори во април. 2016 година.

2017 – „Рајски документи“ е името на 13,4 милиони документи кои докажуваат вмешаност на политичари, претприемачи и други во манипулации и перење пари или даночно затајување преку офшор компании со седиште во т.н. „даночни раеви“. Тие беа објавени во германскиот весник „Зидојче цајтунг“ по неколкумесечно истражување на Меѓународниот конзорциум на истражувачки новинари, кој собра 380 новинари од 30 земји и 95 медиумски куќи.

2020 – Поранешните офицери на Ослободителната војска и претставници на Косово, Хашим Тачи, Кадри Весељи, Реџеп Селими и Јакуп Красниќи беа обвинети во Хаг за злосторства во 34 незаконски притвори во Косово и Албанија од март 1998 до септември 1999 година.

На денешен ден

5 јули – На денешен ден

Објавено пред

на

1596.- Англиските морнари го опустошиле шпанскиот брег и го ограбиле Кадиз, пристаниште кое добило првокласно значење со откривањето на Америка.

1811.- Венецуела стана првата јужноамериканска земја која прогласи независност од Шпанија.

1830.- Во походот против Алжир, Французите го зазеле градот Алжир. Алжир остана под француска власт до 1962 година, кога северноафриканската земја стекна независност.

1865.- Вилијам Бут ја основал „Христијанската мисија“ во Лондон, која подоцна била наречена „Армија на спасот“ и главно била ангажирана во хуманитарна работа. Таа беше многу активна во периодот по Втората светска војна.

1865.- Во Велика Британија беше донесен првиот закон за ограничување на брзината во светот – две милји на час.

1879.- Роден е американскиот тенисер и политичар Двајт Дејвис, министер за војна (1925-29). Тој го основал тенискиот натпревар „Дејвис куп“ во 1900 година.

1880.- Роден е чешкиот виолинист и композитор Јан Кубелик, кој го споредувале со Паганини поради неговиот виртуозен стил (шест концерти за виолина, Американска симфонија).

1889.- Умре писателот Јаков Игњатовиќ, зачетникот на реализмот во српската литература. Пишувал песни, културно-историски написи, патописи, романи и раскази и уредувал српски весници и српски Летопис („Вечен младоженец“, „Трпен спасен“, „Милан Наранџиќ“).

1889.- Роден е францускиот писател, сликар и режисер Жан Кокто. Како експериментатор ги поминал сите фази на модерната уметност – кубизам, дадаизам, надреализам, а поради различноста на неговите дела се смета за корифа на францускиот дух („Орфеј“, „Страшни деца“, „Петел и Арлекин“). Станал член на Француската академија во 1955 година.

1891.- Роден е хрватскиот поет Августин Тин Ујевиќ, кој со својата лирика и боемски живот го одбележа периодот меѓу двете светски војни во југословенската литература („Лелек себра“, „Колајна“, „Жедан камен на студенцу“).

1901.- Роден е рускиот театарски режисер и актер Сергеј Владимирович Обрастов, основач на Државниот централен куклен театар. Режирал повеќе од 50 куклени претстави, кои се сметаат за антологиски дела од тој театарски жанр.

1911.- Роден е францускиот државник Жорж Помпиду, претседател на Франција (1969-74) по пензионирањето на Шарл де Гол. Како близок соработник на Де Гол, неговиот шеф на кабинет и премиер од 1962 до 1968 година, тој најмногу ги следел идеите на неговиот познат претходник.

1932.- Во Португалија, Антонио де Оливеира Салазар стана премиер, кој во 1933 година воспостави профашистичка диктатура, која заврши дури во 1974 година, четири години по неговата смрт.

1943.- Со германската офанзива од правецот на Орел и Харков против советските позиции, започнала битката Курск-Орел, една од најголемите во Втората светска војна.

1959.- Индонезискиот претседател Ахмед Сукарно го распушти парламентот, го суспендираше Уставот од 1950 година и воспостави диктатура.

1975.- Американскиот тенисер Артур Еш стана првиот црнец победник на турнирот Вимблдон.

1975.- Зеленортските Острови добија независност по 500 години португалско владеење.

1977.- Во Пакистан беше извршен воен удар со кој генерал Мохамад Зиа ул-Хак го собори премиерот Зулфикар Али Буто.

1980.- Шведскиот тенисер Бјорн Борг го освои турнирот Вимблдон по петти пат по ред.

1994.- Палестинскиот лидер Јасер Арафат (Јасер), кој пристигна на Западниот Брег по 27 години егзил, најави создавање на држава Палестина на територијата под палестинска самоуправа, со главен град во источен Ерусалим.

2001.- Македонските власти и вооружените албански бунтовници постигнаа договор за прекин на огнот. Мировниот договор со кој заврши повеќемесечниот конфликт во Македонија беше потпишан на 13 август во Охрид.

2002.- Почина легендарниот бејзбол играч Тед Вилијамс (Вилијамс), еден од најголемите „бокали“ на сите времиња и последен Американец кој постигнал 400 „хитови“ во една сезона.

2003.- Две Чеченки поставија експлозив на рок фестивал на московскиот аеродром Тушино. Во експлозијата загинаа 16 лица, меѓу кои и женски терористи, а 60 беа повредени.

2004.- Во Индонезија беа одржани првите директни претседателски избори, шест години по завршувањето на 32-годишната диктатура на поранешниот претседател Сухарто.

2007 – Белгискиот кривичен суд го осуди поранешниот армиски мајор на Руанда Бернард Нтукахаг на 20 години затвор за убиство на десет Белгијци – мировници на ОН и неодреден број цивили во Руанда, на почетокот на геноцидот во 1994 година.

2015.- На референдумот во Грција, граѓаните ги отфрлија мерките за штедење понудени од меѓународните кредитори во замена за финансиска помош за спас на економијата.

2018 – Осум Бошњаци беа осудени пред Судот на Босна и Херцеговина на затворски казни од пет до десет години за воени злосторства извршени врз српски и хрватски цивили во логорите во областа на општина Сараево Хаџиќи во периодот од мај 1992 година. до јануари 1996 година.

Прочитај повеќе...

На денешен ден

4 јули – На денешен ден

Објавено пред

на

1190.- Англискиот крал Ричард Лавовското срце (Ричард) и францускиот крал Филип II (Филип) ја започнале Третата крстоносна војна. Во таа војна им се придружил германско-римскиот император Фредерик I Барбароса (Фридрик).

1631.- Во Париз е отворена агенција за вработување, прва во светот. 1753.- Роден е францускиот пронаоѓач Жан Пјер Франсоа Бланшар (Жан Пјер Франсоа Бланшар), кој во 1785 година заедно со Џон Џефрис (Џон Џефрис) прв го прелета Ла Манш со балон.

1776.- На Континенталниот конгрес во Филаделфија беше потпишана Американската декларација за независност. Тој ден во САД се слави како Ден на независноста.

1799.- Роден е шведско-норвешкиот крал Оскар I (Оскар), кој за време на неговото владеење (1844-59) ја водел политиката на шведска неутралност и обединување на скандинавските земји.

1807.- Роден е италијанскиот револуционер Џузепе Гарибалди (Џузепе), водач на движењето за независност и обединување на Италија. Во 1860 година, со легендарна кампања со своите волонтери („илјада црвени кошули“), тој ја ослободи Сицилија од владеењето на Бурбон и триумфално влезе во Неапол во септември. Бил избран за претставник на Рим во 1874 година, но ги одбил почестите на кралот Виктор Емануел, титулите војвода и маршал.

1826.- На ист ден починаа поранешните американски претседатели Џон Адамс (1797-1801) и Томас Џеферсон (1801-09).

1848.- Објавен е „Комунистичкиот манифест“ на Карл Маркс (Маркс) и Фридрих Енгелс (Фридрих).

1848.- Умре францускиот писател и дипломат Франсоа Рене Шатобриан (Франсоа, Шатобриан). Тој се смета за творец на францускиот модерен литературен стил и јазик. Рафинираниот стилист во делото „Спомени од зад гробот“, во своите политички записи, ги негира достигнувањата на француската буржоаска револуција и рационализмот во филозофијата.

1903.- Отворен е првиот пацифички телеграфски кабел, помеѓу Сан Франциско и Манила.

1927.- Родена е италијанската филмска актерка Џина Лолобриџида, првата ѕвезда на италијанската кинематографија по Втората светска војна („Фанфан Лала“, „Убавините на ноќта“, „Леб, љубов и имагинација“, „Провинциска девојка“).

1934.- Умрела Марија Кири Склодовска, француска научничка со полско потекло. Таа ги откри радиоактивните елементи радиум и полониум. Првата Нобелова награда за физика ја поделила во 1903 година со нејзиниот сопруг Пјер и Бекерел, а втората ја добила за хемија во 1911 година.

1943.- Полскиот генерал и политичар Владислав Сикорски (Владислав), шеф на владата во егзил и за време на Втората светска војна врховен командант на полските вооружени сили на Запад, загина во авионска несреќа во Гибралтар под неразјаснети околности.

1946.- Филипините се стекнаа со независност по 47 години владеење на САД.

1976.- Израелските командоси упаднаа на аеродромот Ентебе во Уганда и ослободија 102 заложници од францускиот патнички авион киднапиран од арапски екстремисти. Убиени се четворица командоси, седум од 10-те киднапери и околу 20 војници од Уганда.

1979.- Поранешниот алжирски претседател Ахмед Бен Бела (Бела) беше ослободен по 14 години домашен притвор. Тој беше првиот претседател на независна Алжир (1963), а беше отстранет од власт од Хуари Бумедиен со државен удар во 1965 година.

1997.- Американската вселенска сонда „Патфајндер“ беше слета на Марс.

1999.- Алжирскиот претседател Абделазиз Бутефлика (Бутефлика) даде амнестија на илјадници муслимански воени затвореници.

2000.- Умре еден од најпознатите полски писатели и антикомунисти Густав Херлинг-Груџински.

2001 – Со цел да се стави крај на 18-годишната граѓанска војна, за време на која животот го загубија речиси два милиони луѓе, суданската влада ја прифати либиско-египетската мировна иницијатива. Сепак, тоа не доведе до крај на војната.

2001 – 145 луѓе загинаа во авионска несреќа во Сибир.

2008.- Авион на кинеска компанија слета на меѓународниот аеродром Таојуан на северот на Тајван, со што официјално беше воспоставен воздушниот сообраќај меѓу Кина и Тајван по речиси шест децении. Политичките конфликти меѓу Кина и Тајван траат од 1949 година, кога поддржувачите на стариот режим го „одвоија“ Тајван од комунистичка Кина.

2011 – Почина Ото фон Хабсбург (Ото фон), најстариот син на последниот австроунгарски император Чарлс I. Роден во 1912 година, тој беше сведок на падот на неговото семејство, кое беше принудено да замине во егзил по Првата светска војна. Имал германско, австриско и унгарско државјанство.

Прочитај повеќе...

На денешен ден

3 јули – На денешен ден

Објавено пред

на

321 – Римскиот император Константин II, христијанин, ја прогласи неделата за ден на одмор и верски обреди.

1423.- Роден е францускиот крал Луј XI (Луј), кој за време на неговото владеење (1461-83) го поттикнувал развојот на занаетчиството и трговијата давајќи им привилегии на градовите. Ги модернизираше старите и изгради нови факултети. 1583.- Рускиот император Иван Грозни го убил својот син во напад на бес. Тој автократ спровел значајни реформи во Русија и поради неговиот суров однос кон Бољарите бил наречен Грозен. Како трагична фигура, тој беше инспирација за сликарите, музичарите, писателите и филмските режисери.

1608 – Францускиот истражувач Самиел де Шамплен (Самуел, Шамплен) го основал канадскиот град Квебек.

1642.- Умрела француската кралица Марија де Медичи, ќерка на војводата од Тоскана, Франческо де Медичи. По убиството на кралот Анри IV (Анри), таа владеела како регент (1610-17) со нејзиниот син Луј XIII (Луј). За неа е изградена луксембуршката палата во Париз, чии сали биле украсени со 21 слика на Рубенс кои сега се наоѓаат во Лувр.

1775 – Генералот Џорџ Вашингтон (Џорџ Вашингтон), подоцна избран за прв претседател на САД (1789), официјално ја презеде командата со армијата колонисти во Американската војна за независност.

1849.- Француските трупи влегле во Рим, надминувајќи го отпорот на силите на Џузепе Гарибалди (Џузепе) и повторно го устоличиле поглаварот на Римокатоличката црква, папата Пие IX.

1881.- Под притисок на Велика Британија, Отоманската империја потпишала конвенција со Грција, отстапувајќи ја Тесалија и делови од Епир.

1883.- Роден е австрискиот писател Франц Кафка (Франц). Неговите дела, меѓу кои најпознатите романи „Процесот“ и „Замокот“ и расказот „Метаморфоза“, имаа одлучувачко влијание врз европската литература на 20 век.

1904.- Умре Теодор Херцл, основачот и водачот на ционистичкото движење. Го организирал првиот ционистички конгрес во Базел (1897) и бил првиот претседател на Светската ционистичка организација. Во делото „Еврејската држава“ (1896) тој презентира план за основање на еврејска држава во Палестина.

1940.- Британците онеспособиле голем дел од француската флота стационирана во Оран во Северна Африка за да не биде заробена од Германија. Французите не се согласиле доброволно да ја предадат флотата по капитулацијата на Франција, па најголемиот дел од неа бил уништен, а повеќе од 1.000 француски морнари загинале.

1944.- За време на Втората светска војна, советските трупи го ослободија главниот град на Белорусија, Минск, и заробија 100.000 германски војници.

1954.- Во Велика Британија, рационирањето на храната воведено за време на Втората светска војна беше укината.

1962.- Алжир стекна независност по 132 години француска колонијална власт.

1969.- Брајан Џонс, еден од основачите на англиската рок група „Ролингстонс“, се удави во својот базен под дејство на прекумерна количина на дрога.

1972.- Индија и Пакистан потпишаа мировен договор со кој се стави крај на конфликтот предизвикан од граѓанската војна во 1971 година во Источен Пакистан (Бангладеш).

1987.- Во Франција воениот злосторник од Втората светска војна Клаус Барби (Барби), локалниот шеф на Гестапо, наречен „касап од Лион“, беше осуден на доживотен затвор.

1988.- Во последната недела од иранско-ирачката војна, проектил од американскиот воен брод „Венсен“ собори ирански патнички авион „Ербас А300“ над Персискиот залив. Сите 290 луѓе во авионот загинаа.

1995.- Југословенските кошаркари станаа европски шампиони на првенството во Атина. Победата беше бурно прославена, особено поради веќе тригодишната меѓународна изолација на СР Југославија.

1996.- Претседателот на Русија Борис Елцин победи во вториот изборен круг против комунистичкиот кандидат Генадиј Зјуганов и го започна својот втор претседателски мандат.

2001.- Рускиот авион Тупољев 154 се урна во близина на Иркутск. Сите 145 патници и членови на екипажот загинаа.

2001.- Во своето прво појавување пред Меѓународниот суд за воени злосторства во Хаг, поранешниот претседател на СРЈ Слободан Милошевиќ изјави дека не го признава тој суд и одбил да се изјасни за виновен по обвинението за прогон, депортација и убивање на косовските Албанци. во 1999 година.

2004.- Умре Андријан Николаев, рускиот космонаут кој го постави рекордот за најдолг престој во вселената во 1962 година. Тој ја обиколи Земјата 64 пати за вкупно 96 часа.

2004 – Манастирот Високи Дечани е вклучен во списокот на светско наследство на УНЕСКО како петти споменик од Србија и Црна Гора. На листата на УНЕСКО има 754 споменици од целиот свет.

2008 – Хашкиот трибунал го ослободи Насер Ориќ, воен командант на муслиманските сили во Сребреница, од вина за непреченост на злосторствата врз Србите во 1992 и 1993 година. Во првостепената пресуда изречена во летото 2006 година, Ориќ беше прогласен за виновен и осуден на две години затвор.

2010 – Роза Отунбаева беше инаугурирана за претседател на Киргистан, поранешна советска република која беше зафатена од политичко и етничко насилство по крвавото соборување на поранешниот претседател Курманбек Бакиев во април истата година. Зо беше првата жена на чело на држава во Централна Азија.

2011.- На изборите во Тајланд победи партијата на Јинглук Шинаватра, сестра на поранешниот тајландски премиер Таксин Шинаватра, која е во егзил откако беше соборена во 2006 година.Јинглук е првата жена премиер во јужноазиското кралство.

2011.- Српскиот тенисер Новак Ѓоковиќ победи на Грен слем турнирот во Вимблдон и го обезбеди првото место на светската ранг-листа (АТП). Ден претходно беше назначен за амбасадор на УНИЦЕФ во Србија.

2013 – Египетската армија го собори претседателот Мохамед Морси, го суспендираше Уставот и најави предвремени претседателски избори.

2020 – Француската влада на чело со премиерот Едуар Филип поднесе оставка, а за мандат за состав на новата влада беше назначен Жан Катекс, функционер задолжен за мерките против пандемијата на коронавирус.

Прочитај повеќе...

Facebook

Последни објави

Магазин44 минути

Дали Apple работи на нов Siri далечински управувач?

Во последниве години, стана фасцинантно хоби да се копа низ раните бета верзии на Apple, барајќи индиции за нови и...

Магазин48 минути

iPhone 14 ќе руши различни рекорди, еден од нив е цената

Законите на пазарот налагаат дека цените што еднаш ќе се зголемат тешко се враќаат на претходното ниво. Откако еднаш ја...

Свет50 минути

Сателитот на НАСА ја напушти орбитата на Земјата и се упати кон Месечината

Сателит не поголем од микробранова печка денеска успешно ја напушти орбитата на Земјата и се упати кон Месечината, што е...

Магазин51 минута

Претплатниците на Twitter на Android имаат опција која ќе ја олесни навигацијата

Прилагодената навигација е веќе достапна за корисниците на Twitter Blue на платформата iOS, а сега ја добиваат и корисниците на...

Мобилни уреди53 минути

Xiaomi ја претстави серијата 12S телефони со „Leica“ камери

На вчерашната конференција, Xiaomi претстави три телефони од новата серија 12S: Xiaomi 12S, Xiaomi 12S Pro и Xiaomi 12S Ultra....

Временска прогноза55 минути

На почеток од денот многу топло, додека во попладневните часови пороен дожд. Нови врнежи и пониски температури доаѓаат викендов..

Под влијание на многу топлата воздушна маса од Африка, до четврток времето во Македонија ќе се задржи многу топло и...

На денешен ден12 часа

5 јули – На денешен ден

1596.- Англиските морнари го опустошиле шпанскиот брег и го ограбиле Кадиз, пристаниште кое добило првокласно значење со откривањето на Америка....

Хороскоп13 часа

Хороскоп за вторник (5 јули)

Овен Во текот на оваа недела наизменично ќе се менуваат различни емоции – нежност и лутина, грижа и страст. Ќе...

Македонија19 часа

Мало намалување на цената на бензинот, додека дизелот останува непроменет

Малопродажните цени на бензините ЕУРОСУПЕР БС-95 се намалуваат за половина денар, додека ЕУРОСУПЕР БС-98 се намалува за 1 денар, за...

Временска прогноза1 ден

Останува исто време, многу топло со освежување во попладневните часови – ова се деталите

Под влијание на МНОГУ ТОПЛАТА воздушна маса од Африка, и во текот на следните неколку денови времето во Македонија ќе...

НАЈЧИТАНИ