Следете не

На денешен ден

Светот на денешен ден – 3 март

Објавено пред

на

1703.- Починал англискиот научник и пронаоѓач Роберт Хук (Хук), кој ги усовршил барометарот, телескопот и микроскопот и прв ја открил клеточната структура на растенијата. Тој го воспоставил основниот закон на теоријата на еластичност („Законот на Хук“).

1707.- Починал императорот Ауранџеб, најмладиот син на императорот Џехан (Јахан), последниот голем владетел на Могал во Индија. За време на неговото владеење од 1658 година, Могалската империја се проширила територијално, но внатрешно била ослабена поради прогонството на хиндуизмот и фанатичното ширење на исламот.

1808.- Француските трупи под команда на маршалот Јоаким Мурат го окупираа Мадрид.

1847.- Роден е Александар Греам Бел, американски физичар со шкотско потекло, пронаоѓач на електричниот телефон во 1875 година. Ја истражувал механиката на говорот и во 1872 година основал училиште за наставници на глувонеми во Бостон.

1861.- Во Русија со манифестот на царот Александар II е укинато кметството. Повеќе од 47 милиони кметови беа ослободени од феудалниот однос и добија право да тргуваат, да се занимаваат со занаетчиство и сите работи во стопанството.

1875.- Операта на Бизе „Кармен“ за првпат била изведена во Париската опера.

1878.- Потпишан е Санстефанскиот мировен договор меѓу Русија и Турција, со кој Русија се обиде да го реши „источното прашање“ во своја полза и со создавање на Голема Бугарија, во која беа вклучени и некои области на источна Србија, обезбеди превласт на Балканот. Поради жестокото противење на европските сили, Србија и Грција, Санстефанскиот договор беше ревидиран на Берлинскиот конгрес во јуни истата година.

1886.- По српскиот пораз кај Сливница, Србија и Бугарија го склучија Букурешкиот мир. Тримесечната војна што ја започнал кралот Милан Обреновиќ поради припојувањето на Источна Румелија кон Бугарија значително ја ослабнала кралската позиција во земјата.

1918.- Во Брест-Литовск беше потпишан мировниот договор меѓу Советска Русија и Германија и нејзините сојузници во Првата светска војна. Поради внатрешната нестабилност и недостатокот на поддршка од силите на Антантата, советската влада беше принудена да направи големи територијални отстапки и да се согласи да и плати на Германија воени репарации.

1924.- Националното собрание во Анкара го укина муслиманскиот калифат и ги протера калифот и неговото семејство од земјата, како дел од реформите во модернизацијата на земјата на претседателот Кемал Ататурк (Ататурк).

1924.- Кралството Италија ја анектираше Слободната држава Риека.

1944.- Американските воени авиони за првпат се појавија над Берлин во Втората светска војна.

1974.- Во најголемата несреќа на цивилното воздухопловство досега, сите 346 лица во турскиот патнички авион DC-10 се урнаа во близина на Париз.

1980.- Лидерот на партијата ЗАПУ Роберт Мугабе со убедлива победа победи на првите слободни избори во Родезија (Зимбабве), а потоа ја формираше првата мнозинска црна влада.

1988.- Умре полскиот виолинист Хенрик Серинг, еден од најголемите мајстори на виолина во 20 век. Се етаблира меѓу врвните виртуози веќе на почетокот на својата кариера (1933) и со широк репертоар од барок до современа музика, организираше концерти низ целиот свет. Тој беше гостин и на Летните игри во Дубровник.

1991 – Народот на Латвија и Естонија со големо мнозинство гласаа за независност од Советскиот Сојуз.

1996.- Конзервативната Народна партија на Хозе Марија Азнар победи на парламентарните избори во Шпанија, со што заврши 13-годишното владеење на социјалистичкиот премиер Фелипе Гонзалес.

1996.- Умре француската писателка Маргарет Дурас (Маргерит Дурас), автор на неколку романи, меѓу кои најпознати се „Модерато кантабиле“, „Бесрамно“, „Морнар од Гибралтар“. Таа го напиша и сценариото за филмот „Хирошима, љубов моја“.

1996.- Во експлозија на бомба поставена во автобус во центарот на Ерусалим, загинаа 19 лица, вклучувајќи го и бомбашот самоубиец.

1996.- Југословенските власти ги уапсија Радослав Кременовиќ и Дражен Ердемовиќ, осомничени од Хашкиот суд за воени злосторства извршени во Сребреница во јули 1995 година, и ги предадоа на Меѓународниот суд. Кременовиќ по истрагата е пуштен на слобода, бидејќи судот не ја докажал неговата вина, а Ердемовиќ, првообвинетиот кој ја признал вината, е осуден на пет години затвор.

1997.- Најмалку 125 луѓе загинаа, а повеќе од 450 се повредени кога патнички воз излета од шините со полна брзина во пакистанската провинција Пенџаб.

2000.- Меѓународниот суд за воени злосторства во Хаг го осуди воениот командант на силите на босанските Хрвати, генерал Тихомир Блашкиќ, на 45 години затвор за злосторства извршени од страна на хрватските сили врз муслиманите во централна Босна во 1992-1994 година. Апелацискиот совет му ја намали казната на Блашкиќ на девет години затвор.

2002.- Граѓаните на Швајцарија на референдум се изјаснија дека нивната земја треба да стане членка на Обединетите нации.

2004 – Србија доби малцинска влада предводена од премиерот Воислав Коштуница, кој е лидер на Демократската партија на Србија (ДСС). Владата беше избрана со поддршка на Социјалистичката партија на Србија (СПС).

2004 – Во Франција, носењето муслимански шамии во државните училишта е забрането со закон.

2005 – Авантуристот Стив Фоссет е првиот човек во светот кој летал низ светот без престан. Неговиот авион слета во Канзас (САД) по речиси три дена во воздух.

2008.- Умре еден од најголемите италијански и светски тенори на 20 век, Џузепе ди Стефано, кој настапувал во најголемите оперски куќи во светот, меѓу кои миланската Скала, њујоршката Метрополитен и оперите во Виена и Берлин. Запаметен е и по неговите дуети со познатата грчка оперска дива Марија Калас.

2009.- Со одлуката на Окружниот суд во Белград беше рехабилитирана една од најголемите српски актерки Живана-Жанка Стокиќ, која за време на нејзиниот живот беше обвинета за културно-уметничка соработка со окупаторот за време на Втората светска војна.

2010.- Умре писателот и сликар Момо Капор („Фолиранти“, „Провинцијал“, „Уна“, „Белешки на една Ана“…).

2012 – Поддржувачите на врховниот верски водач, ајатолахот Али Хамнеи освоија повеќе од 75 отсто од гласовите на парламентарните избори во Иран, победувајќи ги силите на претседателот Ахмадинеџад со големо мнозинство. Државните медиуми објавија дека повеќе од 67 отсто од 48-те милиони Иранци со право на глас излегле на гласање.

2016 – Околу 50.000 луѓе загинаа во двегодишната граѓанска војна во Јужен Судан, додека 2,2 милиони ги напуштија своите домови поради конфликти и глад во земјата, според извори од ОН.

2017 – Во Извештајот на американскиот Стејт департмент за состојбата со човековите права во светот за 2016 година, се наведува дека слободата на говорот и здружувањето е намалена во светот и работата на опозициските групи и активисти за заштита на човековите правата стана потешка.

2019 година – На општите избори во Естонија, опозициската Реформска партија постигна најдобар резултат, но новата коалициска влада беше формирана два месеци подоцна од Партијата на Центар (социјални либерали), Домовина (конзервативци) и ЕКРЕ (десничарски популисти и националисти). ). Во предизборната кампања двете партии ветија дека нема да соработуваат со ЕКРЕ.

На денешен ден

Времеплов: На денешен ден – 27 ноември

Објавено пред

на

ФОТО: Unsplash.com / Lucian Alexe

На денешен ден 27 ноември, важни историски настани кои се случиле во различни години и делови од светот. Еве краток преглед на клучните теми и значење на овие настани по хронолошки ред по векови:

19. век

1879

  • Францускиот парламент бил преместен од Версај во Париз.

1895

  • Алфред Нобел во Париз го напишал својот тестамент, оставајќи големо богатство за развој на науката, литературата и мирот. Нобеловата награда се доделува од 1901 година.


20. век

1910-1930

1912

  • Шпанија воспоставила протекторат над Мароко.

1919

  • Во Неџија, Бугарија по Првата светска војна потпишала договор со кој:

    • Добруџа ѝ припаднала на Романија,

    • Источна Тракија на Грција,

    • Струмица, Димитровград и Босилеград на Кралството СХС.

1926

  • Ахмед Бен Зогу во Тирана потпишал договор со Италија, ставајќи ја Албанија под италијански протекторат.


1930-1950

1940

  • Нацистичка Германија ја анектирала француската покраина Лорена.

  • Во Романија, профашистичката „Железна гарда“ убила над 60 соработници на кралот Карол II, меѓу кои и поранешниот премиер Николае Јорго.

1941

  • Последните италијански сили во тврдината Гондар (Етиопија) капитулирале пред Сојузниците, кои заробиле 23.000 војници.

1942

  • Француската флота во Тулон била потопена за да не падне во германски раце.

1945

  • Норвешка станала членка на Обединетите нации.


1950-1970

1953

  • Хусо Хоџиќ, учесник во НОБ, прогласен за народен херој.

1968

  • Југословенската армија и полиција ги потиснале албанските демонстрации во Косово, одржани на Денот на знамето, со барање покраината да добие статус на република.


1970-1990

1970

  • Во Манила, колумбиски сликар преправен во свештеник се обидел да го убие папата Павле VI.

1974

  • На Телевизија Белград била емитувана првата епизода од „Коцки, коцки, коцки“.

1978

  • Поранешниот надзорник Ден Вајт ги убил градоначалникот Џорџ Москоне и политичарот Харви Милк во Сан Франциско.

1983

  • Колумбиски Боинг 747 се урнал кај Мадрид; загинале 181 лице.

1989

  • Колумбиски Боинг 727 експлодирал во лет; загинале сите 107 патници и членови на екипажот.

1990

  • Џон Мејџор станал премиер на Велика Британија и лидер на Конзервативната партија.


1990-2000

1991

  • Советот за безбедност на ОН овластил распоредување на УНПРОФОР во поранешна Југославија.

  • Во Пном Пен толпа го нападнала лидерот на Црвените Кмери Кије Самфан, кој бил евакуиран во Бангкок.

1996

  • Поради протестите против изборни фалсификати, властите ги затвориле Радио Б92 и Радио Индекс; работата ја продолжиле на 5 декември.

  • Над 90 рудари загинале во експлозија на гас во јагленокоп во кинеската провинција Шанкси.

1997

  • Судири кај Србица и во селото Резница: убиени двајца полицајци и еден Албанец, четворица полицајци ранети.


21. век

2000

  • Норвешкиот крал Харолд го отворил Лердалскиот тунел, најдолг патен тунел во светот (16.900 м).

  • Агенцијата за СИДА на ОН објавила дека од почетокот на пандемијата починале над 21 милион луѓе.

2001

  • НАСА објавила откривање атмосфера на планета оддалечена 150 милиони светлосни години – прво директно откривање надвор од Сончевиот систем.

  • Официјално бил отворен каспискиот нафтоводен систем за транспорт до Новоросијск.

2004

  • Вселенскиот патријарх Вартоломеј I ги примил моштите на Свети Златоуст и Свети Григориј од папата Јован Павле II.

2005

  • Прва трансплантација на лице извршена во Амиен, Франција.

2006

  • Во Јасеновац бил отворен Образовен центар и Меморијален музеј со нова изложба за жртвите од логорот.

  • Канадскиот парламент го признал Квебек како „посебна нација во рамките на Канада“.

Прочитај повеќе...

На денешен ден

Светот на денешен ден (20 ноември)

Објавено пред

на

ФОТО: Unsplash.com

1531 – Капелскиот мировен договор ја утврдува конфесионалната поделба на Швајцарија.

1780 – Велика Британија објави војна на Холандија поради снабдувањето на американските бунтовници.

1818 – Симон Боливар ја прогласи независноста на Венецуела од Шпанија.

1873 – Обединување на Будим и Пешта во главниот град Будимпешта.

1903 – Демонстрации во Белград против режимот на кралот Александар Обреновиќ.

1910 – Франциско I. Мадеро повика на револуција и се прогласи за претседател на Мексико.

1917 – Украина беше прогласена за република.

1917 – Почеток на Битката кај Камбре во Првата светска војна.

1919 – Во Берлин нелегално започна првиот конгрес на младински организации и беше основана Комунистичката младинска интернационала.

1924 – Задушено курдското востание во Турција.

1962 – Кенеди ја укина американската блокада на Куба и формално ја заврши Кубанската ракетна криза.

1991 – Однесувањето на околу 260 луѓе од болницата во Вуковар до Овчара од страна на ЈНА.

1999 – Кина го лансира својот прв вселенски брод.

2003 – Експлозија на неколку бомби во Истанбул; уништен британскиот конзулат.

2003 – Уапсен Мајкл Џексон за наводна сексуална експлоатација на малолетници.

Прочитај повеќе...

На денешен ден

Светот на денешен ден (18 ноември)

Објавено пред

на

ФОТО: Unsplash.com @ Lucian Alexe

Среден век и големи откритија

  • 1477 – Основан е рускиот град Екатеринбург.

  • 1493Кристофер Колумбо за првпат го здогледува Порторико; следниот ден се истоварува и островот го нарекува Сан Хуан Батиста.

18. и 19. век

  • 1739 – Со Белградскиот договор Отоманската империја го враќа Белград и териториите северно од Западна Морава.

  • 1865 – Во Њујорк се објавува расказот на Марк Твен: „Прославената скокачка жаба од округот Калаверас“.

Почеток на 20. век

  • 1903 – САД потпишуваат договор со Панама за неограничено користење на Панамскиот канал.

  • 1905 – Принцот Чарлс од Данска станува крал на Норвешка под името Хакон VII.

  • 1909 – САД испраќаат два воени брода во Никарагва по масакрот што го наредил диктаторот Хозе Сантос Зелаја.

  • 1910 – Започнува Мексиканската селска револуција, предводена од Панчо Виља и Емилијано Сапата.

Првата светска војна и последици

  • 1918Латвија прогласува независност.

  • 1918 – Белгиската армија повторно влегува во Брисел по четиригодишна германска окупација.

1920-ти и 1930-ти

  • 1926 – Џорџ Бернард Шо ги одбива парите од Нобеловата награда.

  • 1928 – Во Њујорк е прикажан „Паробродот Вили“, првиот анимиран филм со Мики Маус.

  • 1936 – Германија и Италија ја признаваат владата на Франциско Франко во Шпанија.

Втора светска војна и по неа

  • 1941 – Прв судир меѓу четници и партизани во Хрватска, во Почитељ.

  • 1943 – 440 авиони на британските Кралски воздухопловни сили го бомбардираат Берлин, со минимална штета.

  • 1945 – На изборите во Бугарија победува комунистичкиот Отечествен фронт.

Втора половина на 20. век

  • 1959 – Премиера на филмот „Бен-Хур“ во Њујорк.

  • 1969 – „Аполо 12“ слетува на Месечината – второ успешно слетување на човечка мисија.

  • 1971 – „Лед Цепелин“ го објавува својот безнасловен албум („Led Zeppelin IV“).

  • 1978 – Масовното самоубиство во Џонстаун: 913 жртви.

  • 1982 – Боксерот Дук Ку Ким умира по мечот со Реј Манчини, што предизвикува реформи во боксот.

  • 1987 – Пожар во лондонската метро-станица Кингс Крос: 31 загинат.

  • 1988 – Претседателот Реган потпишува закон со кој дилерите на дрога можат да бидат осудени на смрт.

  • 1990 – Првите општи избори во СР Босна и Херцеговина.

Распадот на Југославија

  • 1991 – ЈНА го освојува Вуковар.

  • 1991 – Мате Бобан ја прогласува „Хрватска заедница Херцег-Босна“.

  • 1991 – Македонското собрание го усвојува Уставот, прогласувајќи независност.

  • 1993 – Јужноафриканските лидери го одобруваат уставот што го означува крајот на апартхејдот.

Кон крајот на векот

  • 1996 – Пожар во тунелот под Ла Манш.

  • 1998 – Алис Мекдермот ја добива Националната награда за книга за „Шармантниот Били“.

  • 1999 – На самитот на ОБСЕ во Истанбул е усвоена Повелбата за европска безбедност.

21. век

  • 2002 – Тимот на Ханс Бликс пристигнува во Ирак како ОН-инспектори за нуклеарно оружје.

  • 2003 – Хашкиот трибунал го обвинува Милан Бабиќ за злосторства против човештвото; подоцна осуден на 13 години.

  • 2003 – Последна седница на коалицијата ДОС во Белград.

  • 2004 – Русија го ратификува Протоколот од Кјото.

  • 2004 – Чешка укинува задолжителен воен рок и преминува на професионална армија.

  • 2006 – Тони Блер признава дека интервенцијата во Ирак била грешка.

  • 2006 – Поплави во авганистанската покраина Бадгис: 53 загинати.

Прочитај повеќе...

Facebook

Последни објави

Хороскоп5 часа

Хороскоп за сабота (29 ноември)

Овен Не сте баш расположени, но наместо да бидете сами, поминувајте време со блиски луѓе, тоа ќе ве израдува. На...

ФОТО: Unsplash.com @ appshunter.io ФОТО: Unsplash.com @ appshunter.io
Свет6 часа

Руските власти предупредуваат дека целосно ќе ја блокираат апликацијата за пораки „WhatsApp“

Руските власти денеска предупредија дека може да ја блокираат целосно услугата за пораки WhatsApp, обвинувајќи ја за недостаток на акција...

Кичево14 часа

Кичевски „ЈКП Комуналец“ ги засука ракавите за почисто и поубаво Кичево во пресрет на новогодишните празници

Според она што граѓаните на град Кичево можат да го видат, повеќе од евидентно е дека „ЈКП Комуналец“ – Кичево...

Култура17 часа

Денес започнува Божиќниот пост кој трае 40 дена и завршува на денот кога се слави Христовото раѓање, Лесни и богоугодни пости!

Денес започнува Божиќниот пост, кој трае 40 дена и завршува на 7 јануари денот кога се слави Христовото раѓање. Овој...

Магазин19 часа

За напредување на вашите мускули при вежбање, следните вообичаени грешки треба да ги одбегнувате

Изградбата на мускули и зајакнувањето на телото започнуваат веднаш штом ќе почнете да тренирате. Но, по одредено време, мускулите можат...

Хороскоп1 ден

Хороскоп за петок (28 ноември)

Овен Денес, комуникацијата со луѓето е многу подобра од вообичаеното, искористете ја. Наизглед безначајна идеја во разговор со пријателите може...

Македонија2 дена

Бензините остануваат исто, додека Дизелот од ноќеска со нова намалена цена за литар

Малопродажната цена на ЕУРОДИЗЕЛ (Д-Е V), се намалува за 2,50 ден/лит, во однос на малопродажната цена утврдена со одлуката за...

Lifestyle2 дена

„Travelers Cycling Macedonia“ – Кичево ја лансира првата андроид мобилна апликација за велосипедизам во Македонија

Пред неколку недели во употреба е пуштена првата мобилна апликација за велосипедизам во Македонија – „Travelers Cycling Macedonia“. Апликацијата има за...

Кичево2 дена

ОВР Кичево поднесе кривична за лице од скопско, најдена банкарска картичка употребил за купување на производи

ОВР Кичево поднесе кривична пријава против Ќ.И. (47) од скопското село Палиград, поради постоење основи на сомнение за сторено кривично...

Македонија2 дена

АМСМ: На патниот правец Отешево – Сирхан, поради одрон на патот, сообраќајот се одвива по една сообраќајна лента

Внимание на патниот правец Отешево – Сирхан, поради одрон на патот, сообраќајот се одвива по една сообраќајна лента, рано утрово...

НАЈЧИТАНИ