Следете не

На денешен ден

На денешен ден (12 март)

Објавено пред

на

1507.- Чезаре Борџија, италијански авантурист, политичар и кардинал, загинал во битка со бунтовниците во Навара. Синот на папата Александар VI му служел на Макијавели како модел на политички цинизам и се верува дека начинот на владеење на Борџија го инспирирал да го напише „Владетелот“.

1537.- Турците ја зазеле далматинската тврдина Клис, која долго време се спротивставувала на турскиот напад од Босна. Во битката загинал и легендарниот капетан на Сењ и принц на Клис, Петар Кружиќ. Истата година, Турците го основале Санџакот на Клис, кој ја опфаќал целата далматинска заднина и дел од Босна.

1832.- Роден е англискиот капетан Чарлс Канингем Бојкотирам, против кого во 1880 година, додека раководел со англиското газдарство во Ирска, бил применет ненасилен отпор со одбивање да соработува. Овој облик на отпор подоцна го добил неговото име – бојкот.

1848.- Во Виена избувнаа големи студентски демонстрации против апсолутистичкиот режим на канцеларот Клеменс Метерних (Метерних), што беше почеток на револуцијата што ги потресе темелите на Австрија и доведе до колапс на апсолутизмот на Метерних.

1854.- Велика Британија и Франција склучија сојуз со Отоманската империја против Русија во Кримската војна.

1856.- Роден е Степа Степановиќ, еден од најистакнатите српски војсководци во двете балкански војни и во Првата светска војна. Генералски чин добил во 1907 година, од 1908 година бил министер на војската, а по победата во Цер во август 1914 година бил унапреден во чин војвода. Тој го изврши пробивот на Солунскиот фронт и ја разби бугарската одбрана во Првата светска војна, што придонесе за капитулација на Бугарија во септември 1918 година.

1868.- Укината е забраната за правопис на Вук Стефановиќ Караџиќ и е дозволена неговата употреба. Одлуката за ова е донесена врз основа на одлуката на принцот Михаило Обреновиќ, министерот за образование Димитрије Црнобарац, доктор на науки од Виена и Париз. Забраната беше укината четири години по смртта на Караџиќ.

1880.- Роден е српскиот писател Владислав Петковиќ Дис, заедно со Сима Пандуровиќ и Милан Ракиќ, најважниот поет на српскиот модернизам од почетокот на 20 век. Враќајќи се од Франција во 1917 година, каде што избегал за време на Првата светска војна, Дис се удавил кај Крф кога германска подморница го торпедирала бродот на кој се наоѓал. Објавил две стихозбирки „Удавени души“ и „Го чекаме царот“.

1881.- Роден е турскиот државник Мустафа Кемал, познат како Ататурк, првиот претседател на Турција. Под негово водство, во 1922 година, беше соборен последниот султан Мухамед Шести, а во 1923 година беше прогласена република. Спроведе значајни реформи кои беа темел за создавање на модерна европска држава.

1907.- Најмалку 118 лица загинаа во експлозијата на воениот брод „Јена“ во француското пристаниште Тулон.

1925.- Умре кинескиот револуционер и државник Сун Јат Сен (Јат), татко на модерна Кина и нејзин прв претседател (1911-1212). Во 1894 година ја водел борбата за соборување на монархијата, а во 1905 година ја основал Федералната лига, од која во 1912 година произлегла партијата Куоминтанг. По неговата смрт, раководството на Куоминтанг го презеде десното крило на партијата предводена од Чианг Каи Шек.

1938.- Предводени од Адолф Хитлер, германските трупи влегоа во Австрија, припојувајќи ја таа земја кон Третиот рајх.

1947.- Американскиот претседател Хари Труман (Хари) во Конгресот ја прогласи доктрината за помош на земјите загрозени од комунизмот („Доктрина Труман“). Првите средства беа дадени на Грција и Турција.

1964.- Умре српскиот сликар Јован Бијелиќ, член на Српската академија на науките, еден од најзначајните српски и југословенски уметници во 20 век. Од 1919 до 1925 година е сценограф на Народниот театар во Белград, а се истакнал и како педагог („Портрет на девојче“, „Бањачка“, „Јајца“, „Ќерката на уметникот“, „Двор“).

1966.- Индонезискиот парламент му ги одзеде сите позиции на Ахмед Сукарно, вклучително и функцијата претседател на Републиката, а генералот Сухарто стана вршител на должноста шеф на државата.

1971.- Премиерот Хафез ал-Асад (Асад) на референдум беше избран за претседател на Сирија.

1978.- Левичарските партии освоија апсолутно мнозинство во првиот круг од парламентарните избори за прв пат во историјата на Франција.

1984.- Во Велика Британија започна генералниот штрајк на рударите.

1993.- Во серија експлозии на 13 поставени бомби во индискиот град Бомбај (Мумбаи), загинаа најмалку 200 луѓе, а 1.100 беа повредени.

1999.- Полска, Чешка и Унгарија станаа членки на НАТО пактот. Тие беа првите земји од поранешниот Варшавски пакт што се приклучија на НАТО.

1999.- Умре Јехуди Менухин, еден од најголемите виолинисти на 20 век. Почнал да свири на петгодишна возраст, а светска слава стекнал на седум години, кога на концерт во Сан Франциско го свирел концертот за виолина на Менделсон. Во 1963 година го основал училиштето Јехуди Менухин за музички надарени деца.

2001.- Со посредство на меѓународната заедница, претставниците на српската влада и бунтовничките Албанци во јужна Србија потпишаа договор за прекин на огнот.

2002.- На предлог на САД, Советот за безбедност на ОН усвои резолуција во која за прв пат Палестина се споменува како посебна држава, покрај Израел.

2003.- Премиерот на Србија и лидер на Демократската партија (ДС), Зоран Ѓинѓиќ, беше убиен во обид за атентат во Белград, пред седиштето на Владата. Тој беше првиот демократски премиер на Србија. За време на неговиот мандат беа укинати санкциите воведени за време на режимот на Слободан Милошевиќ, започна процесот на демократизација на општеството и основните економски и социјални реформи, а Србија се отвори кон светот.

2009.- Американскиот финансиски шпекулант Бернард Медоф (73) пред Сојузниот суд на Менхетен призна дека е автор на најголемата финансиска измама во историјата, со која ги оштетил клиентите на неговата „понзи шема“, инвестициски еквивалент на пирамидални заштеди, за дури 65 милијарди долари. Медоф беше осуден на 150 години затвор.

2015.- Почина Теренс Дејвид Џон „Тери“ Прачет, британски писател еден од најпознатите во областа на фантазијата, кој светска слава стекна со серијалот романи за Дисксветот.

2017 – Јужнокорејската претседателка Парк Геун беше сменета откако Уставниот суд донесе одлука за нејзино отповикување поради корупциски скандал.

2021 – Американскиот град Минеаполис плати 27 милиони долари на семејството на Афроамериканецот Џорџ Флојд, кој беше убиен при неговото апсење, за да се откаже од тужбата. Флојд беше прогласен за мртов на 25 мај минатата година, откако бел полицаец, Дерек Шовин, го притискаше неговото колено на вратот 8 минути и 46 секунди.

На денешен ден

Времеплов: На денешен ден – 27 ноември

Објавено пред

на

ФОТО: Unsplash.com / Lucian Alexe

На денешен ден 27 ноември, важни историски настани кои се случиле во различни години и делови од светот. Еве краток преглед на клучните теми и значење на овие настани по хронолошки ред по векови:

19. век

1879

  • Францускиот парламент бил преместен од Версај во Париз.

1895

  • Алфред Нобел во Париз го напишал својот тестамент, оставајќи големо богатство за развој на науката, литературата и мирот. Нобеловата награда се доделува од 1901 година.


20. век

1910-1930

1912

  • Шпанија воспоставила протекторат над Мароко.

1919

  • Во Неџија, Бугарија по Првата светска војна потпишала договор со кој:

    • Добруџа ѝ припаднала на Романија,

    • Источна Тракија на Грција,

    • Струмица, Димитровград и Босилеград на Кралството СХС.

1926

  • Ахмед Бен Зогу во Тирана потпишал договор со Италија, ставајќи ја Албанија под италијански протекторат.


1930-1950

1940

  • Нацистичка Германија ја анектирала француската покраина Лорена.

  • Во Романија, профашистичката „Железна гарда“ убила над 60 соработници на кралот Карол II, меѓу кои и поранешниот премиер Николае Јорго.

1941

  • Последните италијански сили во тврдината Гондар (Етиопија) капитулирале пред Сојузниците, кои заробиле 23.000 војници.

1942

  • Француската флота во Тулон била потопена за да не падне во германски раце.

1945

  • Норвешка станала членка на Обединетите нации.


1950-1970

1953

  • Хусо Хоџиќ, учесник во НОБ, прогласен за народен херој.

1968

  • Југословенската армија и полиција ги потиснале албанските демонстрации во Косово, одржани на Денот на знамето, со барање покраината да добие статус на република.


1970-1990

1970

  • Во Манила, колумбиски сликар преправен во свештеник се обидел да го убие папата Павле VI.

1974

  • На Телевизија Белград била емитувана првата епизода од „Коцки, коцки, коцки“.

1978

  • Поранешниот надзорник Ден Вајт ги убил градоначалникот Џорџ Москоне и политичарот Харви Милк во Сан Франциско.

1983

  • Колумбиски Боинг 747 се урнал кај Мадрид; загинале 181 лице.

1989

  • Колумбиски Боинг 727 експлодирал во лет; загинале сите 107 патници и членови на екипажот.

1990

  • Џон Мејџор станал премиер на Велика Британија и лидер на Конзервативната партија.


1990-2000

1991

  • Советот за безбедност на ОН овластил распоредување на УНПРОФОР во поранешна Југославија.

  • Во Пном Пен толпа го нападнала лидерот на Црвените Кмери Кије Самфан, кој бил евакуиран во Бангкок.

1996

  • Поради протестите против изборни фалсификати, властите ги затвориле Радио Б92 и Радио Индекс; работата ја продолжиле на 5 декември.

  • Над 90 рудари загинале во експлозија на гас во јагленокоп во кинеската провинција Шанкси.

1997

  • Судири кај Србица и во селото Резница: убиени двајца полицајци и еден Албанец, четворица полицајци ранети.


21. век

2000

  • Норвешкиот крал Харолд го отворил Лердалскиот тунел, најдолг патен тунел во светот (16.900 м).

  • Агенцијата за СИДА на ОН објавила дека од почетокот на пандемијата починале над 21 милион луѓе.

2001

  • НАСА објавила откривање атмосфера на планета оддалечена 150 милиони светлосни години – прво директно откривање надвор од Сончевиот систем.

  • Официјално бил отворен каспискиот нафтоводен систем за транспорт до Новоросијск.

2004

  • Вселенскиот патријарх Вартоломеј I ги примил моштите на Свети Златоуст и Свети Григориј од папата Јован Павле II.

2005

  • Прва трансплантација на лице извршена во Амиен, Франција.

2006

  • Во Јасеновац бил отворен Образовен центар и Меморијален музеј со нова изложба за жртвите од логорот.

  • Канадскиот парламент го признал Квебек како „посебна нација во рамките на Канада“.

Прочитај повеќе...

На денешен ден

Светот на денешен ден (20 ноември)

Објавено пред

на

ФОТО: Unsplash.com

1531 – Капелскиот мировен договор ја утврдува конфесионалната поделба на Швајцарија.

1780 – Велика Британија објави војна на Холандија поради снабдувањето на американските бунтовници.

1818 – Симон Боливар ја прогласи независноста на Венецуела од Шпанија.

1873 – Обединување на Будим и Пешта во главниот град Будимпешта.

1903 – Демонстрации во Белград против режимот на кралот Александар Обреновиќ.

1910 – Франциско I. Мадеро повика на револуција и се прогласи за претседател на Мексико.

1917 – Украина беше прогласена за република.

1917 – Почеток на Битката кај Камбре во Првата светска војна.

1919 – Во Берлин нелегално започна првиот конгрес на младински организации и беше основана Комунистичката младинска интернационала.

1924 – Задушено курдското востание во Турција.

1962 – Кенеди ја укина американската блокада на Куба и формално ја заврши Кубанската ракетна криза.

1991 – Однесувањето на околу 260 луѓе од болницата во Вуковар до Овчара од страна на ЈНА.

1999 – Кина го лансира својот прв вселенски брод.

2003 – Експлозија на неколку бомби во Истанбул; уништен британскиот конзулат.

2003 – Уапсен Мајкл Џексон за наводна сексуална експлоатација на малолетници.

Прочитај повеќе...

На денешен ден

Светот на денешен ден (18 ноември)

Објавено пред

на

ФОТО: Unsplash.com @ Lucian Alexe

Среден век и големи откритија

  • 1477 – Основан е рускиот град Екатеринбург.

  • 1493Кристофер Колумбо за првпат го здогледува Порторико; следниот ден се истоварува и островот го нарекува Сан Хуан Батиста.

18. и 19. век

  • 1739 – Со Белградскиот договор Отоманската империја го враќа Белград и териториите северно од Западна Морава.

  • 1865 – Во Њујорк се објавува расказот на Марк Твен: „Прославената скокачка жаба од округот Калаверас“.

Почеток на 20. век

  • 1903 – САД потпишуваат договор со Панама за неограничено користење на Панамскиот канал.

  • 1905 – Принцот Чарлс од Данска станува крал на Норвешка под името Хакон VII.

  • 1909 – САД испраќаат два воени брода во Никарагва по масакрот што го наредил диктаторот Хозе Сантос Зелаја.

  • 1910 – Започнува Мексиканската селска револуција, предводена од Панчо Виља и Емилијано Сапата.

Првата светска војна и последици

  • 1918Латвија прогласува независност.

  • 1918 – Белгиската армија повторно влегува во Брисел по четиригодишна германска окупација.

1920-ти и 1930-ти

  • 1926 – Џорџ Бернард Шо ги одбива парите од Нобеловата награда.

  • 1928 – Во Њујорк е прикажан „Паробродот Вили“, првиот анимиран филм со Мики Маус.

  • 1936 – Германија и Италија ја признаваат владата на Франциско Франко во Шпанија.

Втора светска војна и по неа

  • 1941 – Прв судир меѓу четници и партизани во Хрватска, во Почитељ.

  • 1943 – 440 авиони на британските Кралски воздухопловни сили го бомбардираат Берлин, со минимална штета.

  • 1945 – На изборите во Бугарија победува комунистичкиот Отечествен фронт.

Втора половина на 20. век

  • 1959 – Премиера на филмот „Бен-Хур“ во Њујорк.

  • 1969 – „Аполо 12“ слетува на Месечината – второ успешно слетување на човечка мисија.

  • 1971 – „Лед Цепелин“ го објавува својот безнасловен албум („Led Zeppelin IV“).

  • 1978 – Масовното самоубиство во Џонстаун: 913 жртви.

  • 1982 – Боксерот Дук Ку Ким умира по мечот со Реј Манчини, што предизвикува реформи во боксот.

  • 1987 – Пожар во лондонската метро-станица Кингс Крос: 31 загинат.

  • 1988 – Претседателот Реган потпишува закон со кој дилерите на дрога можат да бидат осудени на смрт.

  • 1990 – Првите општи избори во СР Босна и Херцеговина.

Распадот на Југославија

  • 1991 – ЈНА го освојува Вуковар.

  • 1991 – Мате Бобан ја прогласува „Хрватска заедница Херцег-Босна“.

  • 1991 – Македонското собрание го усвојува Уставот, прогласувајќи независност.

  • 1993 – Јужноафриканските лидери го одобруваат уставот што го означува крајот на апартхејдот.

Кон крајот на векот

  • 1996 – Пожар во тунелот под Ла Манш.

  • 1998 – Алис Мекдермот ја добива Националната награда за книга за „Шармантниот Били“.

  • 1999 – На самитот на ОБСЕ во Истанбул е усвоена Повелбата за европска безбедност.

21. век

  • 2002 – Тимот на Ханс Бликс пристигнува во Ирак како ОН-инспектори за нуклеарно оружје.

  • 2003 – Хашкиот трибунал го обвинува Милан Бабиќ за злосторства против човештвото; подоцна осуден на 13 години.

  • 2003 – Последна седница на коалицијата ДОС во Белград.

  • 2004 – Русија го ратификува Протоколот од Кјото.

  • 2004 – Чешка укинува задолжителен воен рок и преминува на професионална армија.

  • 2006 – Тони Блер признава дека интервенцијата во Ирак била грешка.

  • 2006 – Поплави во авганистанската покраина Бадгис: 53 загинати.

Прочитај повеќе...

Facebook

Последни објави

Хороскоп3 часа

Хороскоп за недела (30 ноември)

ОВЕН Вложувате големи напори за да постигнете позитивни резултати во деловното изразување, но има редослед на настани што ги нарушуваат...

Спорт9 часа

Македонската женска фудбалска репрезентација до 19 години со втора победа на турнирот за ЕП

Македонската женска фудбалска репрезентација до 19 години ја забележа втората победа на квалификацискиот турнир (Рунда 1, Група Б5) за Европското...

Спорт9 часа

(ФОТО) „ФК Напредок“ и официјално со победа го заврши есенскиот дел од натпреварите против екипата на „ФК Ренова“ на гостински терен

Кичевски „ФК Напредок“ со победа на гостински терен против екипата на „ФК Ренова“ и официјално го заврши есенскиот дел од...

Здравје и убавина10 часа

„Солта“ го подобрува вкусот на храната, но истовремено има силно влијание врз организмот ако ја користиме прекумерно

Солта го подобрува вкусот на храната, но истовремено има силно влијание врз организмот многу поголемо отколку што мислиме. Таа е...

Македонија15 часа

Спречен канал на илегално внесување на ловечка муниција на Граничен премин Стар Дојран, лишени од слобода три лица

На 28.11.2025 година на Граничен премин Стар Дојран лишени од слобода се три лица поради основано сомнение за сторено кривично...

Хороскоп1 ден

Хороскоп за сабота (29 ноември)

Овен Не сте баш расположени, но наместо да бидете сами, поминувајте време со блиски луѓе, тоа ќе ве израдува. На...

ФОТО: Unsplash.com @ appshunter.io ФОТО: Unsplash.com @ appshunter.io
Свет1 ден

Руските власти предупредуваат дека целосно ќе ја блокираат апликацијата за пораки „WhatsApp“

Руските власти денеска предупредија дека може да ја блокираат целосно услугата за пораки WhatsApp, обвинувајќи ја за недостаток на акција...

Кичево1 ден

Кичевски „ЈКП Комуналец“ ги засука ракавите за почисто и поубаво Кичево во пресрет на новогодишните празници

Според она што граѓаните на град Кичево можат да го видат, повеќе од евидентно е дека „ЈКП Комуналец“ – Кичево...

Култура2 дена

Денес започнува Божиќниот пост кој трае 40 дена и завршува на денот кога се слави Христовото раѓање, Лесни и богоугодни пости!

Денес започнува Божиќниот пост, кој трае 40 дена и завршува на 7 јануари денот кога се слави Христовото раѓање. Овој...

Магазин2 дена

За напредување на вашите мускули при вежбање, следните вообичаени грешки треба да ги одбегнувате

Изградбата на мускули и зајакнувањето на телото започнуваат веднаш штом ќе почнете да тренирате. Но, по одредено време, мускулите можат...

НАЈЧИТАНИ