На денешен ден
18 септември – На денешен ден
1502.- Шпанскиот морепловец со италијанско потекло Кристофер Колумбо (Кристофоро Коломбо) пристигна во Костарика на своето четврто и последно патување до Новиот свет.
1709.- Роден е англискиот писател и лексикограф Семјуел Џонсон, автор на првиот модерен речник на англискиот јазик (Речник на англискиот јазик), кој бил објавен во 1755 година, а потоа бил темел на англиската литература повеќе од век (поемата „Суетата на човечките желби“, трагедија „Ирена“, сатира „Лондон“).
1739.- Со потпишувањето на Белградскиот мир заврши војната меѓу Австрија и Турција, која започнала во 1736 година. Австрија била истисната од Балканот, а Турција се вратила на Дунав и Сава. Србија повторно станала дел од Отоманската империја, а Австрија била принудена да им ја врати на Турците Мала Влашка и делови од Босна што ги добила со Пожаревачкиот мир во 1718 година.
1759.- По воениот пораз, Французите морале да им ја отстапат провинцијата Квебек во Канада на Англичаните, а во последната битка загинале и двајцата команданти – Англичанецот Џејмс Волф и Французинот Луис Монткалм.
1810.- Во Чиле започна востанието против шпанското колонијално владеење под водство на Бернард О’Хигинс (О’Хигинс), подоцна претседател на Чиле (1817-23).
1819.- Роден е францускиот физичар Леон Фуко (Фуко), кој ја докажал ротацијата на Земјата со експеримент со нишало (Фуково нишало). Тој го измислил жироскопот, го усовршил телескопот и открил вртложни струи во метални маси (струи на Фуко).
1822.- Францускиот египтолог Жан Франсоа Шамполион ја дешифрирал египетската азбука (хиероглифи).
1851.- Објавен е првиот број на американскиот дневен весник „Њујорк тајмс“, основан од Хенри Џарвис Рејмонд (Хенри Џарвис Рејмонд).
1905.- Родена е шведската филмска актерка Грета Луиза Густафсон (Луиза Густафсон), позната како Грета Гарбо, една од најголемите актерки на неми и звучни филмови. Светската слава ја стекна во Холивуд, а се повлече од филмот кога беше на врвот на кариерата. („Ана Каренина“, „Мата Хари“, Дама со камелии“).
1931.- Јапонија започна напад врз североисточна Кина, Манџурија, и на 3 март 1932 година, ја прогласи независноста на Манџурија предводена од соборениот кинески император Пу Џи (Ји) (Императори на Манчукуо).
1934 – СССР се приклучи на Лигата на народите.
1944.- По тешките борби, американските оклопни единици под команда на генералот Џорџ Патон (Џорџ Смит Патон) го освоија пристаништето Брест, важно воено поморско упориште во северозападна Франција, во Втората светска војна.
1961.- Во авионска несреќа над Северна Родезија, почина генералниот секретар на ОН од 1953 година, Швеѓанката Хјалмар Агне Даг Хамарскјолд (Хамарскјелд). Смртта ја прекина неговата мисија да ја реши кризата во Конго. Постхумно му беше доделена Нобеловата награда за мир.
1970.- Американскиот пејач и најпознатиот рок гитарист на 20 век, Џими Хендрикс, почина на 27-годишна возраст од предозирање со дрога.
1973 – Генералното собрание на ОН ги прими двете германски држави – Источна и Западна Германија – за членство со акламација. Бахамите исто така беа прифатени во членството на ОН.
1982.- Најмалку 800 луѓе беа убиени во масакрот извршен од либанската христијанска милиција со поддршка на израелската армија во палестинските бегалски кампови Сабра и Шатила во Бејрут. Тоа беше одмазда за атентатот извршен четири дена претходно, во кој беше убиен претседателот на Либан, Башир Гемајел. (Башир Гемајел).
1988.- За време на антивладините демонстрации, во кои беа убиени илјадници луѓе, воената хунта ја собори владата на бурманскиот претседател Маунг Маунг.
1989.- Индиската влада одлучи да ги прекине воените операции против Тамилските тигри и да ги повлече војниците од Шри Ланка до крајот на годината.
1997.- Исламски терористи нападнаа туристички автобус во центарот на Каиро и убија девет германски туристи и еден египетски возач.
2005.- По 30 години конфликт, во Авганистан се одржаа првите парламентарни и покраински избори од 1969 година.
2007.- Умре Љиљана Молнар-Талајиќ, една од најголемите оперски уметници во поранешна Југославија и долгогодишна професорка на Академијата во Загреб.
2008.- Умре кубанскиот режисер Умберто Солас (Хумберто), еден од најважните латиноамерикански режисери. Меѓу неговите најпознати филмови се „Barrio Cuba“, „Lucia“ и „El Siglo de as Luces“.
2010 – Во Авганистан се одржаа парламентарни избори на кои учествуваа над 40 проценти од населението. Изборите беа одржани и покрај заканите на Талибанците за бомбашки напади, беа проследени со насилство, а во нападите на екстремистите беа убиени 14 лица, а повеќе од десетина беа ранети.
2014.- На референдумот за независност на Шкотска граѓаните со 55,3 отсто гласови одлучија Шкотска да остане дел од Обединетото Кралство.
2018 – Руски воен авион со 15 членови на екипажот беше соборен во Сирија.
На денешен ден
Времеплов: На денешен ден – 27 ноември
На денешен ден 27 ноември, важни историски настани кои се случиле во различни години и делови од светот. Еве краток преглед на клучните теми и значење на овие настани по хронолошки ред по векови:
19. век
1879
-
Францускиот парламент бил преместен од Версај во Париз.
1895
-
Алфред Нобел во Париз го напишал својот тестамент, оставајќи големо богатство за развој на науката, литературата и мирот. Нобеловата награда се доделува од 1901 година.
20. век
1910-1930
1912
-
Шпанија воспоставила протекторат над Мароко.
1919
-
Во Неџија, Бугарија по Првата светска војна потпишала договор со кој:
-
Добруџа ѝ припаднала на Романија,
-
Источна Тракија на Грција,
-
Струмица, Димитровград и Босилеград на Кралството СХС.
-
1926
-
Ахмед Бен Зогу во Тирана потпишал договор со Италија, ставајќи ја Албанија под италијански протекторат.
1930-1950
1940
-
Нацистичка Германија ја анектирала француската покраина Лорена.
-
Во Романија, профашистичката „Железна гарда“ убила над 60 соработници на кралот Карол II, меѓу кои и поранешниот премиер Николае Јорго.
1941
-
Последните италијански сили во тврдината Гондар (Етиопија) капитулирале пред Сојузниците, кои заробиле 23.000 војници.
1942
-
Француската флота во Тулон била потопена за да не падне во германски раце.
1945
-
Норвешка станала членка на Обединетите нации.
1950-1970
1953
-
Хусо Хоџиќ, учесник во НОБ, прогласен за народен херој.
1968
-
Југословенската армија и полиција ги потиснале албанските демонстрации во Косово, одржани на Денот на знамето, со барање покраината да добие статус на република.
1970-1990
1970
-
Во Манила, колумбиски сликар преправен во свештеник се обидел да го убие папата Павле VI.
1974
-
На Телевизија Белград била емитувана првата епизода од „Коцки, коцки, коцки“.
1978
-
Поранешниот надзорник Ден Вајт ги убил градоначалникот Џорџ Москоне и политичарот Харви Милк во Сан Франциско.
1983
-
Колумбиски Боинг 747 се урнал кај Мадрид; загинале 181 лице.
1989
-
Колумбиски Боинг 727 експлодирал во лет; загинале сите 107 патници и членови на екипажот.
1990
-
Џон Мејџор станал премиер на Велика Британија и лидер на Конзервативната партија.
1990-2000
1991
-
Советот за безбедност на ОН овластил распоредување на УНПРОФОР во поранешна Југославија.
-
Во Пном Пен толпа го нападнала лидерот на Црвените Кмери Кије Самфан, кој бил евакуиран во Бангкок.
1996
-
Поради протестите против изборни фалсификати, властите ги затвориле Радио Б92 и Радио Индекс; работата ја продолжиле на 5 декември.
-
Над 90 рудари загинале во експлозија на гас во јагленокоп во кинеската провинција Шанкси.
1997
-
Судири кај Србица и во селото Резница: убиени двајца полицајци и еден Албанец, четворица полицајци ранети.
21. век
2000
-
Норвешкиот крал Харолд го отворил Лердалскиот тунел, најдолг патен тунел во светот (16.900 м).
-
Агенцијата за СИДА на ОН објавила дека од почетокот на пандемијата починале над 21 милион луѓе.
2001
-
НАСА објавила откривање атмосфера на планета оддалечена 150 милиони светлосни години – прво директно откривање надвор од Сончевиот систем.
-
Официјално бил отворен каспискиот нафтоводен систем за транспорт до Новоросијск.
2004
-
Вселенскиот патријарх Вартоломеј I ги примил моштите на Свети Златоуст и Свети Григориј од папата Јован Павле II.
2005
-
Прва трансплантација на лице извршена во Амиен, Франција.
2006
-
Во Јасеновац бил отворен Образовен центар и Меморијален музеј со нова изложба за жртвите од логорот.
-
Канадскиот парламент го признал Квебек како „посебна нација во рамките на Канада“.
На денешен ден
Светот на денешен ден (20 ноември)
1531 – Капелскиот мировен договор ја утврдува конфесионалната поделба на Швајцарија.
1780 – Велика Британија објави војна на Холандија поради снабдувањето на американските бунтовници.
1818 – Симон Боливар ја прогласи независноста на Венецуела од Шпанија.
1873 – Обединување на Будим и Пешта во главниот град Будимпешта.
1903 – Демонстрации во Белград против режимот на кралот Александар Обреновиќ.
1910 – Франциско I. Мадеро повика на револуција и се прогласи за претседател на Мексико.
1917 – Украина беше прогласена за република.
1917 – Почеток на Битката кај Камбре во Првата светска војна.
1919 – Во Берлин нелегално започна првиот конгрес на младински организации и беше основана Комунистичката младинска интернационала.
1924 – Задушено курдското востание во Турција.
1962 – Кенеди ја укина американската блокада на Куба и формално ја заврши Кубанската ракетна криза.
1991 – Однесувањето на околу 260 луѓе од болницата во Вуковар до Овчара од страна на ЈНА.
1999 – Кина го лансира својот прв вселенски брод.
2003 – Експлозија на неколку бомби во Истанбул; уништен британскиот конзулат.
2003 – Уапсен Мајкл Џексон за наводна сексуална експлоатација на малолетници.
На денешен ден
Светот на денешен ден (18 ноември)
Среден век и големи откритија
-
1477 – Основан е рускиот град Екатеринбург.
-
1493 – Кристофер Колумбо за првпат го здогледува Порторико; следниот ден се истоварува и островот го нарекува Сан Хуан Батиста.
18. и 19. век
-
1739 – Со Белградскиот договор Отоманската империја го враќа Белград и териториите северно од Западна Морава.
-
1865 – Во Њујорк се објавува расказот на Марк Твен: „Прославената скокачка жаба од округот Калаверас“.
Почеток на 20. век
-
1903 – САД потпишуваат договор со Панама за неограничено користење на Панамскиот канал.
-
1905 – Принцот Чарлс од Данска станува крал на Норвешка под името Хакон VII.
-
1909 – САД испраќаат два воени брода во Никарагва по масакрот што го наредил диктаторот Хозе Сантос Зелаја.
-
1910 – Започнува Мексиканската селска револуција, предводена од Панчо Виља и Емилијано Сапата.
Првата светска војна и последици
-
1918 – Латвија прогласува независност.
-
1918 – Белгиската армија повторно влегува во Брисел по четиригодишна германска окупација.
1920-ти и 1930-ти
-
1926 – Џорџ Бернард Шо ги одбива парите од Нобеловата награда.
-
1928 – Во Њујорк е прикажан „Паробродот Вили“, првиот анимиран филм со Мики Маус.
-
1936 – Германија и Италија ја признаваат владата на Франциско Франко во Шпанија.
Втора светска војна и по неа
-
1941 – Прв судир меѓу четници и партизани во Хрватска, во Почитељ.
-
1943 – 440 авиони на британските Кралски воздухопловни сили го бомбардираат Берлин, со минимална штета.
-
1945 – На изборите во Бугарија победува комунистичкиот Отечествен фронт.
Втора половина на 20. век
-
1959 – Премиера на филмот „Бен-Хур“ во Њујорк.
-
1969 – „Аполо 12“ слетува на Месечината – второ успешно слетување на човечка мисија.
-
1971 – „Лед Цепелин“ го објавува својот безнасловен албум („Led Zeppelin IV“).
-
1978 – Масовното самоубиство во Џонстаун: 913 жртви.
-
1982 – Боксерот Дук Ку Ким умира по мечот со Реј Манчини, што предизвикува реформи во боксот.
-
1987 – Пожар во лондонската метро-станица Кингс Крос: 31 загинат.
-
1988 – Претседателот Реган потпишува закон со кој дилерите на дрога можат да бидат осудени на смрт.
-
1990 – Првите општи избори во СР Босна и Херцеговина.
Распадот на Југославија
-
1991 – ЈНА го освојува Вуковар.
-
1991 – Мате Бобан ја прогласува „Хрватска заедница Херцег-Босна“.
-
1991 – Македонското собрание го усвојува Уставот, прогласувајќи независност.
-
1993 – Јужноафриканските лидери го одобруваат уставот што го означува крајот на апартхејдот.
Кон крајот на векот
-
1996 – Пожар во тунелот под Ла Манш.
-
1998 – Алис Мекдермот ја добива Националната награда за книга за „Шармантниот Били“.
-
1999 – На самитот на ОБСЕ во Истанбул е усвоена Повелбата за европска безбедност.
21. век
-
2002 – Тимот на Ханс Бликс пристигнува во Ирак како ОН-инспектори за нуклеарно оружје.
-
2003 – Хашкиот трибунал го обвинува Милан Бабиќ за злосторства против човештвото; подоцна осуден на 13 години.
-
2003 – Последна седница на коалицијата ДОС во Белград.
-
2004 – Русија го ратификува Протоколот од Кјото.
-
2004 – Чешка укинува задолжителен воен рок и преминува на професионална армија.
-
2006 – Тони Блер признава дека интервенцијата во Ирак била грешка.
-
2006 – Поплави во авганистанската покраина Бадгис: 53 загинати.
-
Кичево20 часаКичевски „ЈКП Комуналец“ ги засука ракавите за почисто и поубаво Кичево во пресрет на новогодишните празници
-
Кичево2 денаОВР Кичево поднесе кривична за лице од скопско, најдена банкарска картичка употребил за купување на производи
-
Хороскоп2 денаХороскоп за петок (28 ноември)
-
Lifestyle2 дена„Travelers Cycling Macedonia“ – Кичево ја лансира првата андроид мобилна апликација за велосипедизам во Македонија
-
Македонија2 денаБензините остануваат исто, додека Дизелот од ноќеска со нова намалена цена за литар
-
Хороскоп11 часаХороскоп за сабота (29 ноември)
-
Култура24 часаДенес започнува Божиќниот пост кој трае 40 дена и завршува на денот кога се слави Христовото раѓање, Лесни и богоугодни пости!
-
Магазин1 денЗа напредување на вашите мускули при вежбање, следните вообичаени грешки треба да ги одбегнувате
