Следете не

На денешен ден

(28 јануари) – Светот на денешен ден

Објавено пред

на

814 – Чарлс I Велики, крал на Франките од 768 година и римско-германски император од 800 година, умрел кога бил крунисан од папата Лав III. Тој значително го проширил кралството и станал господар на речиси цела Западна и Централна Европа. Тој вовел систем на кралски вазали на кои им доделил наследни имоти (феуди) и на тој начин создал владејачка класа на големи земјопоседници.

1547.- Умрел англискиот крал Хенри VIII (Хенри), кој по доаѓањето на тронот во 1509 година ја проширил својата моќ во Велс, Шкотска и Ирска и со изградба на силна флота ги поставил темелите на идната поморска моќ. Се оженил шест пати, а по конфликтот со папата, кој одбил да му го поништи првиот брак, му ја одзел власта на папата над црквата во Англија, се прогласил за врховен поглавар на Црквата во 1534 година и ја основал Англиканската црква.

1573.- Почнал големиот хрватско-словенски селански бунт под раководство на Матија Гупач. Востанието беше задушено во крв на 9 февруари, а неговиот водач беше заробен и умре неколку дена подоцна како резултат на брутално мачење.

1596.- Умре англискиот пират и адмирал Френсис Дрејк, првиот Англичанец кој пловел околу светот (1577-80). Со пиратски напади врз шпанските бродови, тој придонесе за англиското освојување на колониите, особено во Северна Америка, а исто така одигра значајна улога во победата на британската морнарица во 1588 година над шпанската „Непобедлива армада“ во битката кај Ла Манш. . Тој донел компири во Европа од Америка во 1586 година.

1689.- Англискиот парламент ја објави абдикацијата на кралот Џејмс II (Џејмс). Последниот владетел од династијата Стјуарт бил принуден да абдицира поради неговите обиди да го врати католицизмот во Англија.

1812.- Роден е српскиот државник Илија Гарашанин, еден од водачите на уставобранителите и долги години министер за внатрешни работи во владите на уставобранителите. Креатор е на српската надворешна политика и националната програма „Начертаније“ (1844), која била основа на српската надворешна политика до Првата светска војна. Тој се смета за првиот голем српски политичар од 19 век.

1846.- „Српски квадрил“, дело составено од Јохан Штраус Џуниор по налог на принцот Милош Обреновиќ, за првпат беше изведено на бал во Виена.

1857.- Роден е српскиот политичар и публицист Стојан Протиќ, еден од основачите на Радикалната партија, првиот премиер на Кралството Срби, Хрвати и Словенци (1918). Ги издавал и уредувал списанието „Дело“ и весникот „Оѓек“. Тој е автор на одговорот на австроунгарскиот ултиматум до Србија во 1914 година.

1871.- Француската „Влада за национална одбрана“, која беше формирана во Париз по соборувањето на Наполеон III и прогласувањето на република, прифати капитулација во војната со Прусија, во која француската армија беше тешко поразена.

1878.- Првата телефонска централа била ставена во функција во Њу Хевен, САД, две години откако Александар Греам Бел го патентирал телефонот.

1887.- Роден е полскиот пијанист Артур Рубинштајн.

1935.- Исланд стана првата земја што го легализираше абортусот.

1939.- Умре ирскиот поет и драматург Вилијам Батлер Јејтс, најзначајната фигура на ирската национална преродба, еден од основачите и управителот на Националниот театар (театар Аби). Неговото дело го инспирирало процутот на ирската национална драма, а учествувал и во јавниот политички живот и бил сенатор од 1922 до 1928 година. Ја добил Нобеловата награда за литература во 1923 година.

1986.- Во експлозијата на американскиот вселенски шатл „Челинџер“, 72 секунди по лансирањето од Кејп Канаверал, загинаа сите седум астронаути.

1994.- Во Мостар беа убиени тројца италијански новинари, а во Зеница еден Британец, а двајца тешко ранети. Британците биле службеници на агенцијата за испорака на хуманитарна помош во Босна.

1995.- Во најкрвавиот конфликт од почетокот на насилството на исламските екстремисти во Египет, загинаа 14 екстремисти, двајца полицајци и двајца случајни минувачи кои беа фатени во вкрстен оган.

1998.- Во Индија, сите 26 обвинети беа осудени на смрт за учество во заговор и убиство на поранешниот премиер Раџив Ганди.

2001.- Во Загреб умре хрватскиот писател Ранко Маринковиќ. Добитник е на многу книжевни награди, а неговите дела, како што се романите „Киклоп“ и „Глорија“, заедно со делото на Мирослав Крлежа, се едни од најголемите достигнувања на хрватската литература.

2002.- Во Стокхолм умре шведската писателка Астрид Линдгрен, креаторка на Пипи Долгиот Чорап. Напишала повеќе од 100 дела, а нејзините книги се продадени во повеќе од 100 милиони примероци.

2003.- Во Белград умре Милош Милутиновиќ, еден од најдобрите југословенски фудбалери на сите времиња.

2003.- Десничарската партија Ликуд, чиј лидер е израелскиот премиер Ариел Шарон, победи на општите избори во Израел.

2004.- Претседателот на британската медиумска корпорација Би-Би-Си (Би-Би-Си) Гевин Дејвис поднесе оставка, а компанијата се извини што не известувала за вооружувањето на Ирак пред војната во таа земја. Оставка поднесе и новинарот на Би-Би-Си, Ендрју Гилиган, автор на контроверзните текстови во кои се обвинува британската влада дека ја преувеличува опасноста од ирачкото оружје.

2011.- Почина оперската дива Маргарет Прајс, која важеше за една од водечките светски сопрани. Најпозната е по изведувањето на сложените композиции на Моцарт.

2013 – Седумдесет и петгодишната холандска кралица Беатрикс абдицираше во корист на нејзиниот син, принцот Вилем-Александер, кој стана крал на земјата на 30 април.

2016 – Почина Џеф Николс, клавијатурист на британскиот хард рок и хеви метал бенд Блек Сабат.

2017 – Американскиот претседател Доналд Трамп (Трамп) издаде декрет за привремена забрана за влез во САД за бегалци и посетители од седум земји со мнозинско муслиманско население (Ирак, Иран, Судан, Либија, Сомалија, Јемен и Сирија). Одлуката предизвика лавина бес во овие земји и во светот.

2021 – Туристичкиот сектор во светот загуби 1.300 милијарди долари во 2020 година поради ограничувањата на движењето поради пандемијата на корона вирусот.

На денешен ден

Времеплов: На денешен ден – 27 ноември

Објавено пред

на

ФОТО: Unsplash.com / Lucian Alexe

На денешен ден 27 ноември, важни историски настани кои се случиле во различни години и делови од светот. Еве краток преглед на клучните теми и значење на овие настани по хронолошки ред по векови:

19. век

1879

  • Францускиот парламент бил преместен од Версај во Париз.

1895

  • Алфред Нобел во Париз го напишал својот тестамент, оставајќи големо богатство за развој на науката, литературата и мирот. Нобеловата награда се доделува од 1901 година.


20. век

1910-1930

1912

  • Шпанија воспоставила протекторат над Мароко.

1919

  • Во Неџија, Бугарија по Првата светска војна потпишала договор со кој:

    • Добруџа ѝ припаднала на Романија,

    • Источна Тракија на Грција,

    • Струмица, Димитровград и Босилеград на Кралството СХС.

1926

  • Ахмед Бен Зогу во Тирана потпишал договор со Италија, ставајќи ја Албанија под италијански протекторат.


1930-1950

1940

  • Нацистичка Германија ја анектирала француската покраина Лорена.

  • Во Романија, профашистичката „Железна гарда“ убила над 60 соработници на кралот Карол II, меѓу кои и поранешниот премиер Николае Јорго.

1941

  • Последните италијански сили во тврдината Гондар (Етиопија) капитулирале пред Сојузниците, кои заробиле 23.000 војници.

1942

  • Француската флота во Тулон била потопена за да не падне во германски раце.

1945

  • Норвешка станала членка на Обединетите нации.


1950-1970

1953

  • Хусо Хоџиќ, учесник во НОБ, прогласен за народен херој.

1968

  • Југословенската армија и полиција ги потиснале албанските демонстрации во Косово, одржани на Денот на знамето, со барање покраината да добие статус на република.


1970-1990

1970

  • Во Манила, колумбиски сликар преправен во свештеник се обидел да го убие папата Павле VI.

1974

  • На Телевизија Белград била емитувана првата епизода од „Коцки, коцки, коцки“.

1978

  • Поранешниот надзорник Ден Вајт ги убил градоначалникот Џорџ Москоне и политичарот Харви Милк во Сан Франциско.

1983

  • Колумбиски Боинг 747 се урнал кај Мадрид; загинале 181 лице.

1989

  • Колумбиски Боинг 727 експлодирал во лет; загинале сите 107 патници и членови на екипажот.

1990

  • Џон Мејџор станал премиер на Велика Британија и лидер на Конзервативната партија.


1990-2000

1991

  • Советот за безбедност на ОН овластил распоредување на УНПРОФОР во поранешна Југославија.

  • Во Пном Пен толпа го нападнала лидерот на Црвените Кмери Кије Самфан, кој бил евакуиран во Бангкок.

1996

  • Поради протестите против изборни фалсификати, властите ги затвориле Радио Б92 и Радио Индекс; работата ја продолжиле на 5 декември.

  • Над 90 рудари загинале во експлозија на гас во јагленокоп во кинеската провинција Шанкси.

1997

  • Судири кај Србица и во селото Резница: убиени двајца полицајци и еден Албанец, четворица полицајци ранети.


21. век

2000

  • Норвешкиот крал Харолд го отворил Лердалскиот тунел, најдолг патен тунел во светот (16.900 м).

  • Агенцијата за СИДА на ОН објавила дека од почетокот на пандемијата починале над 21 милион луѓе.

2001

  • НАСА објавила откривање атмосфера на планета оддалечена 150 милиони светлосни години – прво директно откривање надвор од Сончевиот систем.

  • Официјално бил отворен каспискиот нафтоводен систем за транспорт до Новоросијск.

2004

  • Вселенскиот патријарх Вартоломеј I ги примил моштите на Свети Златоуст и Свети Григориј од папата Јован Павле II.

2005

  • Прва трансплантација на лице извршена во Амиен, Франција.

2006

  • Во Јасеновац бил отворен Образовен центар и Меморијален музеј со нова изложба за жртвите од логорот.

  • Канадскиот парламент го признал Квебек како „посебна нација во рамките на Канада“.

Прочитај повеќе...

На денешен ден

Светот на денешен ден (20 ноември)

Објавено пред

на

ФОТО: Unsplash.com

1531 – Капелскиот мировен договор ја утврдува конфесионалната поделба на Швајцарија.

1780 – Велика Британија објави војна на Холандија поради снабдувањето на американските бунтовници.

1818 – Симон Боливар ја прогласи независноста на Венецуела од Шпанија.

1873 – Обединување на Будим и Пешта во главниот град Будимпешта.

1903 – Демонстрации во Белград против режимот на кралот Александар Обреновиќ.

1910 – Франциско I. Мадеро повика на револуција и се прогласи за претседател на Мексико.

1917 – Украина беше прогласена за република.

1917 – Почеток на Битката кај Камбре во Првата светска војна.

1919 – Во Берлин нелегално започна првиот конгрес на младински организации и беше основана Комунистичката младинска интернационала.

1924 – Задушено курдското востание во Турција.

1962 – Кенеди ја укина американската блокада на Куба и формално ја заврши Кубанската ракетна криза.

1991 – Однесувањето на околу 260 луѓе од болницата во Вуковар до Овчара од страна на ЈНА.

1999 – Кина го лансира својот прв вселенски брод.

2003 – Експлозија на неколку бомби во Истанбул; уништен британскиот конзулат.

2003 – Уапсен Мајкл Џексон за наводна сексуална експлоатација на малолетници.

Прочитај повеќе...

На денешен ден

Светот на денешен ден (18 ноември)

Објавено пред

на

ФОТО: Unsplash.com @ Lucian Alexe

Среден век и големи откритија

  • 1477 – Основан е рускиот град Екатеринбург.

  • 1493Кристофер Колумбо за првпат го здогледува Порторико; следниот ден се истоварува и островот го нарекува Сан Хуан Батиста.

18. и 19. век

  • 1739 – Со Белградскиот договор Отоманската империја го враќа Белград и териториите северно од Западна Морава.

  • 1865 – Во Њујорк се објавува расказот на Марк Твен: „Прославената скокачка жаба од округот Калаверас“.

Почеток на 20. век

  • 1903 – САД потпишуваат договор со Панама за неограничено користење на Панамскиот канал.

  • 1905 – Принцот Чарлс од Данска станува крал на Норвешка под името Хакон VII.

  • 1909 – САД испраќаат два воени брода во Никарагва по масакрот што го наредил диктаторот Хозе Сантос Зелаја.

  • 1910 – Започнува Мексиканската селска револуција, предводена од Панчо Виља и Емилијано Сапата.

Првата светска војна и последици

  • 1918Латвија прогласува независност.

  • 1918 – Белгиската армија повторно влегува во Брисел по четиригодишна германска окупација.

1920-ти и 1930-ти

  • 1926 – Џорџ Бернард Шо ги одбива парите од Нобеловата награда.

  • 1928 – Во Њујорк е прикажан „Паробродот Вили“, првиот анимиран филм со Мики Маус.

  • 1936 – Германија и Италија ја признаваат владата на Франциско Франко во Шпанија.

Втора светска војна и по неа

  • 1941 – Прв судир меѓу четници и партизани во Хрватска, во Почитељ.

  • 1943 – 440 авиони на британските Кралски воздухопловни сили го бомбардираат Берлин, со минимална штета.

  • 1945 – На изборите во Бугарија победува комунистичкиот Отечествен фронт.

Втора половина на 20. век

  • 1959 – Премиера на филмот „Бен-Хур“ во Њујорк.

  • 1969 – „Аполо 12“ слетува на Месечината – второ успешно слетување на човечка мисија.

  • 1971 – „Лед Цепелин“ го објавува својот безнасловен албум („Led Zeppelin IV“).

  • 1978 – Масовното самоубиство во Џонстаун: 913 жртви.

  • 1982 – Боксерот Дук Ку Ким умира по мечот со Реј Манчини, што предизвикува реформи во боксот.

  • 1987 – Пожар во лондонската метро-станица Кингс Крос: 31 загинат.

  • 1988 – Претседателот Реган потпишува закон со кој дилерите на дрога можат да бидат осудени на смрт.

  • 1990 – Првите општи избори во СР Босна и Херцеговина.

Распадот на Југославија

  • 1991 – ЈНА го освојува Вуковар.

  • 1991 – Мате Бобан ја прогласува „Хрватска заедница Херцег-Босна“.

  • 1991 – Македонското собрание го усвојува Уставот, прогласувајќи независност.

  • 1993 – Јужноафриканските лидери го одобруваат уставот што го означува крајот на апартхејдот.

Кон крајот на векот

  • 1996 – Пожар во тунелот под Ла Манш.

  • 1998 – Алис Мекдермот ја добива Националната награда за книга за „Шармантниот Били“.

  • 1999 – На самитот на ОБСЕ во Истанбул е усвоена Повелбата за европска безбедност.

21. век

  • 2002 – Тимот на Ханс Бликс пристигнува во Ирак како ОН-инспектори за нуклеарно оружје.

  • 2003 – Хашкиот трибунал го обвинува Милан Бабиќ за злосторства против човештвото; подоцна осуден на 13 години.

  • 2003 – Последна седница на коалицијата ДОС во Белград.

  • 2004 – Русија го ратификува Протоколот од Кјото.

  • 2004 – Чешка укинува задолжителен воен рок и преминува на професионална армија.

  • 2006 – Тони Блер признава дека интервенцијата во Ирак била грешка.

  • 2006 – Поплави во авганистанската покраина Бадгис: 53 загинати.

Прочитај повеќе...

Facebook

Последни објави

Хороскоп8 часа

Хороскоп за сабота (29 ноември)

Овен Не сте баш расположени, но наместо да бидете сами, поминувајте време со блиски луѓе, тоа ќе ве израдува. На...

ФОТО: Unsplash.com @ appshunter.io ФОТО: Unsplash.com @ appshunter.io
Свет9 часа

Руските власти предупредуваат дека целосно ќе ја блокираат апликацијата за пораки „WhatsApp“

Руските власти денеска предупредија дека може да ја блокираат целосно услугата за пораки WhatsApp, обвинувајќи ја за недостаток на акција...

Кичево17 часа

Кичевски „ЈКП Комуналец“ ги засука ракавите за почисто и поубаво Кичево во пресрет на новогодишните празници

Според она што граѓаните на град Кичево можат да го видат, повеќе од евидентно е дека „ЈКП Комуналец“ – Кичево...

Култура20 часа

Денес започнува Божиќниот пост кој трае 40 дена и завршува на денот кога се слави Христовото раѓање, Лесни и богоугодни пости!

Денес започнува Божиќниот пост, кој трае 40 дена и завршува на 7 јануари денот кога се слави Христовото раѓање. Овој...

Магазин22 часа

За напредување на вашите мускули при вежбање, следните вообичаени грешки треба да ги одбегнувате

Изградбата на мускули и зајакнувањето на телото започнуваат веднаш штом ќе почнете да тренирате. Но, по одредено време, мускулите можат...

Хороскоп1 ден

Хороскоп за петок (28 ноември)

Овен Денес, комуникацијата со луѓето е многу подобра од вообичаеното, искористете ја. Наизглед безначајна идеја во разговор со пријателите може...

Македонија2 дена

Бензините остануваат исто, додека Дизелот од ноќеска со нова намалена цена за литар

Малопродажната цена на ЕУРОДИЗЕЛ (Д-Е V), се намалува за 2,50 ден/лит, во однос на малопродажната цена утврдена со одлуката за...

Lifestyle2 дена

„Travelers Cycling Macedonia“ – Кичево ја лансира првата андроид мобилна апликација за велосипедизам во Македонија

Пред неколку недели во употреба е пуштена првата мобилна апликација за велосипедизам во Македонија – „Travelers Cycling Macedonia“. Апликацијата има за...

Кичево2 дена

ОВР Кичево поднесе кривична за лице од скопско, најдена банкарска картичка употребил за купување на производи

ОВР Кичево поднесе кривична пријава против Ќ.И. (47) од скопското село Палиград, поради постоење основи на сомнение за сторено кривично...

Македонија2 дена

АМСМ: На патниот правец Отешево – Сирхан, поради одрон на патот, сообраќајот се одвива по една сообраќајна лента

Внимание на патниот правец Отешево – Сирхан, поради одрон на патот, сообраќајот се одвива по една сообраќајна лента, рано утрово...

НАЈЧИТАНИ