Следете не

Lifestyle

Земјата е тркалезна: 500 години од патувањето на Магелан низ светот

Објавено пред

на

Фото: wikimedia.org

Пред 500 години беше завршено првото обиколување, кое даде доказ дека Земјата е тркалезна. За некои тој настан е поважен од слетувањето на Месечината, но некои сепак мислат дека Земјата е рамна.

И 500 години откако остатоците од експедицијата на Фердинанд Магелан се вратија во Шпанија и донесоа доказ дека Земјата е тркалезна, само во Бразил повеќе од 11 милиони луѓе веруваат дека земјата е рамна плоча. Ова го покажува новото истражување на јавното мислење на институтот „Датафолха“, пренесува Дојче веле.
„Рамните заземјувачи“ не му веруваат на Магелан

Неколку дена по точната 500-годишнина од крајот на експедицијата која докажа дека Земјата е тркалезна, на шпанскиот остров Менорка се одржува конгрес на шпанските „рамни заземјувачи“. Интересот за тој конгрес беше толку голем што организаторите беа принудени да бараат поголема сала, вели организаторот на тој собир Марија Љомпарт.

Таа и нејзините созаговорници веројатно ќе ги игнорираат државните свечености во вторник, 6 септември, кога шпанскиот крал Фелипе Шести ја одбележува 500-годишнината од враќањето на Викторија, единствениот од петте бродови што се врати во родното пристаниште Санлукар. де Барамеда во Андалузија по тригодишна одисеја.

Повеќето од 239-те морнари кои тргнале кон Индија во 1519 година во потрага по зачини не се вратиле живи. Меѓу нив бил и водачот на експедицијата Фернандо Магелан, Португалец кој пловел под шпанско знаме и по кого го добил името теснецот на крајниот југ на американскиот континент кој води од Атлантикот до Тихиот Океан.

До откритието поради бибер и цимет

„Историски гледано, тоа патување е поважно од слетувањето на човекот на Месечината. Тоа откритие тогаш практично промени сè“, изјави шпанскиот вицеадмирал Хоркада Рубио од комитетот за прослава на годишнината од обиколувањето на планетата Земја, која во Шпанија се слави под името „Пет века“.

На сличен став е и сонародникот на Магелан, претседателот на португалскиот парламент, Аугусто Сантос Силва. Тој го нарекува првото обиколување на светот „првата глобална акција“.

Португалската круна, сепак, не била заинтересирана за експедицијата на Магелан на запад во тоа време, бидејќи веќе воспоставила профитабилна трговија со зачини долж источната рута до Индија (откриена од португалскиот морепловец Васко де Гама).

Магелан ги оставил своите коски на Филипините

Пингвините, теснецот, соѕвездијата и телескопите се именувани по Магелан, но тој самиот не го преживеал патувањето околу светот. Загинал во 1521 година во битка со домородците на Филипините. Според приказните, тој лично бил убиен со отровна стрела од началникот Лапу-Лапу, кој денес на Филипините се слави како национален херој.

Копија од бродот „Викторија“ може да се посети денеска во пристаништето Санлукар де Барамеда. По повод годишнината, дури и стриминг сервисот „Нетфликс“ продуцираше серија за „Експедицијата што го промени светот“. Едно е речиси сигурно: Љомпарт и нејзиниот тим од рамна земја сигурно нема да ја гледаат таа серија.

Lifestyle

Дали заспивате со мобилен телефон? Ова може сериозно да му наштети на вашето здравје

Објавено пред

на

Фото: Paul Hanaoka @ unsplash
Фото: Paul Hanaoka @ unsplash

Научните истражувања откриваат нешто загрижувачко: вештачката светлина навечер може да го наруши биолошкиот часовник и да го зголеми ризикот од дијабетес тип 2, артериска хипертензија и дебелина.

Сè повеќе луѓе стануваат зависни од своите паметни телефони – тие се како продолжена рака. Но токму користењето телефон пред спиење е најголемиот проблем.

Зошто е опасна сината светлина?

Докторите предупредуваат: изложеноста на сината светлина од екранот пред спиење може да предизвика:

  • нарушување на хормонот мелатонин

  • намалување на времетраењето на сонот

  • појава на нарушувања на спиењето

Иако сината светлина директно не предизвикува дијабетес, експертите објаснуваат дека може да биде значаен ризик фактор за развој на болеста.

Што велат експертите?

Горана Мирошевиќ, раководител на Институтот за ендокринологија, дијабетес и метаболички заболувања, посочува дека дијабетесот тип 2 може да настане од повеќе фактори: наследност, возраст, хормонални нарушувања кај жени, прекумерна телесна маса и седентарен начин на живот.

Таа додава дека сината светлина влијае на намалување на мелатонинот и на лош квалитет на спиењето, што индиректно го зголемува ризикот.

Што покажуваат студиите?

Минатата година во списанието „Лансет“ беше објавена студија со 85.000 учесници, која траела дури девет години. Анализирани биле повеќе од 13 милиони часови податоци преку светлосни сензори. Резултатите потврдија: луѓето кои ноќе биле повеќе изложени на вештачка светлина имале зголемен ризик од дијабетес.

Последици и други болести

Според Зринка Мах од Хрватското друштво за хронични болести, изложеноста на вештачка светлина ноќе е директно поврзана со појава на хронични незаразни болести.

Недостатокот на сон не носи само дијабетес и дебелина, туку и:

  • депресија

  • малигни заболувања

  • намалено лачење на хормони

Истражувањата потврдуваат едно: колку е поголемо изложувањето на светлина ноќе, толку е поголем ризикот по здравјето.

Извор: tportal

Прочитај повеќе...

Lifestyle

Појадувајте здраво во канцеларија: брз рецепт за 5 минути

Објавено пред

на

Фото: Jonas Kakaroto @ unsplash
Фото: Jonas Kakaroto @ unsplash

Долг ден во канцеларија секогаш бара паметен и хранлив почеток. Ако утрото ви е хаотично, а сепак сакате да останете верни на здравите навики, овој рецепт е вистински спас – готов е за само пет минути. Идеален е за сите кои трчаат по време, но сакаат енергија за целиот ден.

Состојки за здрав канцелариски појадок

• 3 лажици житни култури
• 1 лажица путер од бадеми – кремаст и хранлив
• 1 лажица мед (по желба, за сладок шмек)
• ½ ситно сечкано киви
• ½ ситно сечкано јаболко

За финалниот „допир“ одозгора:
• 3 лажици јогурт од бадеми – мек и кремаст
• Листови од зелено јаболко за свежина и крцкавост
• Неколку ф’стаци за луксузен шмек и текстура
• Сушени бобинки (боровинки или суво грозје) за совршена рамнотежа

Како да го подготвите?

• Измешајте ги сите состојки во сад.
• Додајте го јогуртот, јаболковите листови, ф’стаците и сушеното овошје како топинг.
• Уживајте веднаш или спакувајте го и понесете го во канцеларија.

Заклучок

Со само пет минути и малку добра волја, вашиот ден може да започне на највкусниот и најздрав начин. Без изговори за прескокнување појадок – овој рецепт е лесен, енергетски и идеален за секое утро.

Извор: B92

Прочитај повеќе...

Lifestyle

Како да ја направите вашата орхидеја да расцвета: 4 корисни совети

Објавено пред

на

Орхидеите се меѓу најубавите декоративни растенија за домот, но бараат посебна грижа и внимание. Многу луѓе погрешно мислат дека е потребно постојано наводнување, а токму тоа може да им наштети – корените брзо скапуваат, а листовите пожолтуваат.

Еве неколку практични совети како да ја одржите орхидејата здрава и да ја поттикнете да цвета:

1. Помалку вода, повеќе внимание

  • Ако орхидејата добие премногу влага, коренот станува мек и темен.

  • Во пролет и есен доволно е наводнување еднаш на секои две недели, а во лето – на секои десет дена.

  • Најдобар показател е изгледот на корените: суви и сребрени = време за полевање, додека зелените и влажни значат дека треба да почекате.

  • Користете вода на собна температура и полевајте наутро, за да се исуши вишокот во текот на денот.

2. Коцки мраз како едноставен трик

  • Ставете неколку коцки мраз на земјата.

  • Тие ќе се стопат полека и ќе обезбедат доволно влага без ризик од задушување на коренот.

  • Важно е саксијата да има добра дренажа и редовно да се отстранува вишокот вода.

3. Исхрана за побујно цветање

  • Ако орхидејата изгледа здрава, но не цвета, најчесто ѝ недостигаат хранливи материи.

  • Во периодот на раст, на секои 2–3 недели додавајте течно ѓубриво за орхидеи.

  • По завршувањето на цветањето, неколку капки ѓубриво ќе помогнат за развој на нови пупки.

  • При појава на млади изданоци, користете препарати со повеќе фосфор, но во пониска концентрација од препорачаната.

4. Светлина и просторни услови

  • Орхидеите сакаат дифузна светлина – идеално место е источниот прозорец со утринско сонце.

  • Избегнувајте директни попладневни зраци, бидејќи можат да ја оштетат.

  • Идеална температура е 18–24°C преку ден, а малку пониска навечер за да се поттикне цветањето.

Со почитување на овие едноставни правила и со малку трпение, вашата орхидеја ќе ве награди со раскошни цветови и ќе го разубави просторот во домот.

Извор: Informer

Прочитај повеќе...

Facebook

Последни објави

Фото: Paul Hanaoka @ unsplash Фото: Paul Hanaoka @ unsplash
Lifestyle4 часа

Дали заспивате со мобилен телефон? Ова може сериозно да му наштети на вашето здравје

Научните истражувања откриваат нешто загрижувачко: вештачката светлина навечер може да го наруши биолошкиот часовник и да го зголеми ризикот од...

Фото: Jonas Kakaroto @ unsplash Фото: Jonas Kakaroto @ unsplash
Lifestyle4 часа

Појадувајте здраво во канцеларија: брз рецепт за 5 минути

Долг ден во канцеларија секогаш бара паметен и хранлив почеток. Ако утрото ви е хаотично, а сепак сакате да останете...

Фото: Giuseppe Peletti @ unsplash Фото: Giuseppe Peletti @ unsplash
Магазин4 часа

Samsung Galaxy Tab S11 – протекоа цените за Европа

Новата серија таблети Samsung Galaxy Tab S11 иако сè уште не е официјално претставена, веќе е во центар на вниманието....

Фото: Val Vesa @ unsplash Фото: Val Vesa @ unsplash
Автомобили4 часа

Volkswagen ја гради иднината на производството со вештачка интелигенција и AWS

Групацијата Volkswagen ја гледа иднината на автомобилската индустрија во вештачката интелигенција и облак технологиите. Компанијата веќе имплементираше AWS cloud решенија...

Кичево5 часа

Сечесниот празник на Успението на Пресвета Богородица се прослави со сеноќно бдение во нејзиниот кичевски величествен храм

Ова празнично славословие беше дотолку порадосно и возвишено, зашто оваа година, по првпат, сечесниот празник на Успението на Пресвета Богородица...

Скопје6 часа

Скопската полиција синоќа констатираше 128 сообраќајни прекршоци, 94 возачи на мотоцикл, лишено од слобода едно лице, пронајден кокаин

Во текот на изминатата вечер (28/29.08.2025) во периодот од 17.00 до 01.00 часот од страна на Одделението за безбедност на...

Временска прогноза8 часа

Од утре промена во атмосферата, најава за дестабилизација на времето кое носи нови врнежи од дожд и засилен ветер, ова се информациите…

Под влијание на влажна и на нестабилна воздушна маса која е поврзана со циклонска активност со центар над Џеновскиот залив,...

На денешен ден8 часа

Времеплов: На денешен ден (29 август)

На денешен ден 29 август, важни историски настани кои се случиле во различни години и делови од светот. 1189 – Дубровник склучил...

Хороскоп17 часа

Хороскоп за петок (29 август)

Овен Успевате да ги решите сите проблеми кои ве оптоваруваа изминатиот период. Денеска ќе се чувствувате многу подобро. Имате потреба...

Хроника1 ден

Во хотелска соба бил пронајден починат 69-годишник од Австралија

На 27.08.2025 во СВР Битола, било пријавено дека во хотелска соба во Битола бил пронајден починат С.С. (69) од Австралија....

НАЈЧИТАНИ