Следете не

На денешен ден

12 декември – На денешен ден

Објавено пред

на

1586.- Почина Иштван Батори, принцот од Трансилванија од 1571 година и крал на Полска од 1575 година, кој за време на неговото владеење успеа да ја консолидира ситуацијата во земјата и да обезбеди полска надмоќ на Балтикот. Тој го основал Универзитетот во Вилнус во 1579 година.

1821.- Роден е Густав Флобер (Густав Флобер), класичен француски реалистичен роман, автор на „Госпоѓа Бовари“, за кој беше обвинет за кршење на јавниот морал („Бувар и Пекиш“, „Сентиментално образование“, „Саламбо“, „Искушенија. на Свети Антониј“).

1863.- Роден е норвешкиот сликар Едвард Мунк (Мунк), еден од основоположниците на експресионистичкото уметничко изразување. Сликал портрети (Ибзен, Стриндберг, Маларме) и пејсажи, а меѓу неговите најпознати слики се делата „Крисок“ и „Девојки на мостот“.

1873.- Во Србија динарот е воведен како парична единица, со што е елиминиран монетарниот хаос и употребата на повеќе од 40 видови странски метални пари – дукати, форинти, талери.

1894.- Јапонските трупи ја започнаа инвазијата на Кореја.

1896.- Гуглиелмо Маркони за прв пат јавно демонстрираше безжична радиотелеграфија во Лондон.

1913.- Сликата „Мона Лиза“ на Леонардо да Винчи (Винчи) е пронајдена во Фиренца, две години откако била украдена од парискиот музеј „Лувр“.

1915.- Полета првиот авион целосно изработен од метал, конструиран од Германецот Хуго Јункерс.

1915.- Роден е американскиот пејач и филмски актер Френк Синатра (Френк), кој светската слава ја стекна со серија музички хитови како „Strangers in the Night“ и „New York, New York“. Доби Оскар за филмот „Од овде до вечноста“.

1918.- По завршувањето на Првата светска војна, српската војска влегла во Земун, со што завршила двовековното владеење на Хабсбуршката монархија во тој град.

1920.- Формирано е основачко собрание на Кралството Срби, Хрвати и Словенци. Работата на собранието, со која претседаваше хрватскиот политичар Иван Рибар, траеше повеќе од шест месеци и заврши со донесување на Видовданскиот устав на 28 јуни 1921 година.

1940.- За време на Втората светска војна, Кралството Југославија потпиша пакт за вечно пријателство со Унгарија, со намера да ги подобри односите со Германија.

1958.- Умре српскиот правник и историчар Слободан Јовановиќ, професор на Универзитетот во Белград, претседател на Српската кралска академија, најзначајниот српски правен писател и теоретичар на државата во 20 век. За време на Втората светска војна бил претседател на југословенската влада во егзил во Лондон (1942-43), а по војната бил осуден во отсуство на 20 години затвор на судењето на Дража Михаиловиќ. Починал во емиграција во Велика Британија. Тој беше рехабилитиран со одлука на Окружниот суд во Белград на 26 октомври 2007 година.

1958.- Умре српскиот математичар, астроном и геофизичар Милутин Миланковиќ, основач на Катедрата за небесна механика на Универзитетот во Белград, творец на теоријата за движењето на половите на Земјата. Напишал повеќе од 700 монографии, студии, учебници и популарни дела.

1963 – Кенија стана независна земја во рамките на Британскиот Комонвелт со Џомо Кенијата како премиер. На истиот ден во 1964 година, таа стана република, а Кенијата стана првиот претседател.

1969.- Грција се повлече од Советот на Европа и со тоа избегна да биде исфрлена од таа европска институција поради воениот режим и кршењето на човековите права.

1979.- Група генерали извршија воен удар во Јужна Кореја и ја презедоа власта.

1983.- Шиитските екстремисти поставија автомобили бомби пред амбасадите на САД и Франција во Кувајт. Пет лица загинаа, а 86 се ранети.

1992.- Најмалку 2.200 луѓе загинаа во земјотрес на индонезиските острови Флорес и Баби.

1993.- На референдум, прво слободно гласање од 1917 година, Русите гласаа за нов устав со кој на претседателот Борис Елцин му се дадени широки овластувања. Спорот за уставот доведе на почетокот на октомври до трагичен конфликт со комунистите и екстремните националисти во кој загинаа повеќе од 150 луѓе.

2000 – Еритреја и Етиопија потпишаа мировен договор во Алжир, со што заврши двегодишната гранична војна.

2000.- Умре Ндабанинги Ситоле, еден од водечките црни водачи од 60-тите и 70-тите години на минатиот век. Тој беше основач и претседател на Африканската национална унија на Зимбабве, која ја основаше во 1963 година.

2002.- Во Виена, Постојаниот совет на ОБСЕ одлучи да ги продолжи мандатите на своите мисии на територијата на поранешна Југославија.

2003.- Почина поранешниот претседател на Азербејџан Хејдар Алиев, кој беше на политичката сцена во таа земја повеќе од 30 години.

2005.- Американскиот претседател Џорџ Буш изјави дека околу 30.000 ирачки граѓани загинале во војната во таа земја од почетокот на инвазијата на 20 март 2003 година.

2008 – Тасос Пападопулос, кипарски политичар и државник, кој во периодот додека беше претседател на Кипар (2003-2008) го отфрли планот на Обединетите нации за повторно обединување на овој остров, поделен од 1974 година на турски дел, на север. , а грчкиот дел, на југ, умре.

2012 – Хашкиот трибунал го осуди генералот на војската на Република Српска Здравко Толимир на доживотен затвор, прогласувајќи го за виновен за геноцид врз муслиманите од Сребреница во летото 1995 година.

2014.- Првиот авион од Белград по 23 години слета на загрепскиот аеродром Плесо.

2015 – Претставници на 195 земји во Париз усвоија глобален договор за борба против климатските промени и глобалното затоплување. Целта на договорот е глобалното затоплување да се задржи под два степени, односно до 1,5 Целзиусови степени, како што бараат земјите најпогодени од климатските промени.

2020 – Генералниот секретар на ОН Антонио Гутереш ги повика земјите да прогласат климатска вонредна состојба на виртуелен самит по повод петгодишнината од Парискиот договор.

На денешен ден

Времеплов: На денешен ден – 27 ноември

Објавено пред

на

ФОТО: Unsplash.com / Lucian Alexe

На денешен ден 27 ноември, важни историски настани кои се случиле во различни години и делови од светот. Еве краток преглед на клучните теми и значење на овие настани по хронолошки ред по векови:

19. век

1879

  • Францускиот парламент бил преместен од Версај во Париз.

1895

  • Алфред Нобел во Париз го напишал својот тестамент, оставајќи големо богатство за развој на науката, литературата и мирот. Нобеловата награда се доделува од 1901 година.


20. век

1910-1930

1912

  • Шпанија воспоставила протекторат над Мароко.

1919

  • Во Неџија, Бугарија по Првата светска војна потпишала договор со кој:

    • Добруџа ѝ припаднала на Романија,

    • Источна Тракија на Грција,

    • Струмица, Димитровград и Босилеград на Кралството СХС.

1926

  • Ахмед Бен Зогу во Тирана потпишал договор со Италија, ставајќи ја Албанија под италијански протекторат.


1930-1950

1940

  • Нацистичка Германија ја анектирала француската покраина Лорена.

  • Во Романија, профашистичката „Железна гарда“ убила над 60 соработници на кралот Карол II, меѓу кои и поранешниот премиер Николае Јорго.

1941

  • Последните италијански сили во тврдината Гондар (Етиопија) капитулирале пред Сојузниците, кои заробиле 23.000 војници.

1942

  • Француската флота во Тулон била потопена за да не падне во германски раце.

1945

  • Норвешка станала членка на Обединетите нации.


1950-1970

1953

  • Хусо Хоџиќ, учесник во НОБ, прогласен за народен херој.

1968

  • Југословенската армија и полиција ги потиснале албанските демонстрации во Косово, одржани на Денот на знамето, со барање покраината да добие статус на република.


1970-1990

1970

  • Во Манила, колумбиски сликар преправен во свештеник се обидел да го убие папата Павле VI.

1974

  • На Телевизија Белград била емитувана првата епизода од „Коцки, коцки, коцки“.

1978

  • Поранешниот надзорник Ден Вајт ги убил градоначалникот Џорџ Москоне и политичарот Харви Милк во Сан Франциско.

1983

  • Колумбиски Боинг 747 се урнал кај Мадрид; загинале 181 лице.

1989

  • Колумбиски Боинг 727 експлодирал во лет; загинале сите 107 патници и членови на екипажот.

1990

  • Џон Мејџор станал премиер на Велика Британија и лидер на Конзервативната партија.


1990-2000

1991

  • Советот за безбедност на ОН овластил распоредување на УНПРОФОР во поранешна Југославија.

  • Во Пном Пен толпа го нападнала лидерот на Црвените Кмери Кије Самфан, кој бил евакуиран во Бангкок.

1996

  • Поради протестите против изборни фалсификати, властите ги затвориле Радио Б92 и Радио Индекс; работата ја продолжиле на 5 декември.

  • Над 90 рудари загинале во експлозија на гас во јагленокоп во кинеската провинција Шанкси.

1997

  • Судири кај Србица и во селото Резница: убиени двајца полицајци и еден Албанец, четворица полицајци ранети.


21. век

2000

  • Норвешкиот крал Харолд го отворил Лердалскиот тунел, најдолг патен тунел во светот (16.900 м).

  • Агенцијата за СИДА на ОН објавила дека од почетокот на пандемијата починале над 21 милион луѓе.

2001

  • НАСА објавила откривање атмосфера на планета оддалечена 150 милиони светлосни години – прво директно откривање надвор од Сончевиот систем.

  • Официјално бил отворен каспискиот нафтоводен систем за транспорт до Новоросијск.

2004

  • Вселенскиот патријарх Вартоломеј I ги примил моштите на Свети Златоуст и Свети Григориј од папата Јован Павле II.

2005

  • Прва трансплантација на лице извршена во Амиен, Франција.

2006

  • Во Јасеновац бил отворен Образовен центар и Меморијален музеј со нова изложба за жртвите од логорот.

  • Канадскиот парламент го признал Квебек како „посебна нација во рамките на Канада“.

Прочитај повеќе...

На денешен ден

Светот на денешен ден (20 ноември)

Објавено пред

на

ФОТО: Unsplash.com

1531 – Капелскиот мировен договор ја утврдува конфесионалната поделба на Швајцарија.

1780 – Велика Британија објави војна на Холандија поради снабдувањето на американските бунтовници.

1818 – Симон Боливар ја прогласи независноста на Венецуела од Шпанија.

1873 – Обединување на Будим и Пешта во главниот град Будимпешта.

1903 – Демонстрации во Белград против режимот на кралот Александар Обреновиќ.

1910 – Франциско I. Мадеро повика на револуција и се прогласи за претседател на Мексико.

1917 – Украина беше прогласена за република.

1917 – Почеток на Битката кај Камбре во Првата светска војна.

1919 – Во Берлин нелегално започна првиот конгрес на младински организации и беше основана Комунистичката младинска интернационала.

1924 – Задушено курдското востание во Турција.

1962 – Кенеди ја укина американската блокада на Куба и формално ја заврши Кубанската ракетна криза.

1991 – Однесувањето на околу 260 луѓе од болницата во Вуковар до Овчара од страна на ЈНА.

1999 – Кина го лансира својот прв вселенски брод.

2003 – Експлозија на неколку бомби во Истанбул; уништен британскиот конзулат.

2003 – Уапсен Мајкл Џексон за наводна сексуална експлоатација на малолетници.

Прочитај повеќе...

На денешен ден

Светот на денешен ден (18 ноември)

Објавено пред

на

ФОТО: Unsplash.com @ Lucian Alexe

Среден век и големи откритија

  • 1477 – Основан е рускиот град Екатеринбург.

  • 1493Кристофер Колумбо за првпат го здогледува Порторико; следниот ден се истоварува и островот го нарекува Сан Хуан Батиста.

18. и 19. век

  • 1739 – Со Белградскиот договор Отоманската империја го враќа Белград и териториите северно од Западна Морава.

  • 1865 – Во Њујорк се објавува расказот на Марк Твен: „Прославената скокачка жаба од округот Калаверас“.

Почеток на 20. век

  • 1903 – САД потпишуваат договор со Панама за неограничено користење на Панамскиот канал.

  • 1905 – Принцот Чарлс од Данска станува крал на Норвешка под името Хакон VII.

  • 1909 – САД испраќаат два воени брода во Никарагва по масакрот што го наредил диктаторот Хозе Сантос Зелаја.

  • 1910 – Започнува Мексиканската селска револуција, предводена од Панчо Виља и Емилијано Сапата.

Првата светска војна и последици

  • 1918Латвија прогласува независност.

  • 1918 – Белгиската армија повторно влегува во Брисел по четиригодишна германска окупација.

1920-ти и 1930-ти

  • 1926 – Џорџ Бернард Шо ги одбива парите од Нобеловата награда.

  • 1928 – Во Њујорк е прикажан „Паробродот Вили“, првиот анимиран филм со Мики Маус.

  • 1936 – Германија и Италија ја признаваат владата на Франциско Франко во Шпанија.

Втора светска војна и по неа

  • 1941 – Прв судир меѓу четници и партизани во Хрватска, во Почитељ.

  • 1943 – 440 авиони на британските Кралски воздухопловни сили го бомбардираат Берлин, со минимална штета.

  • 1945 – На изборите во Бугарија победува комунистичкиот Отечествен фронт.

Втора половина на 20. век

  • 1959 – Премиера на филмот „Бен-Хур“ во Њујорк.

  • 1969 – „Аполо 12“ слетува на Месечината – второ успешно слетување на човечка мисија.

  • 1971 – „Лед Цепелин“ го објавува својот безнасловен албум („Led Zeppelin IV“).

  • 1978 – Масовното самоубиство во Џонстаун: 913 жртви.

  • 1982 – Боксерот Дук Ку Ким умира по мечот со Реј Манчини, што предизвикува реформи во боксот.

  • 1987 – Пожар во лондонската метро-станица Кингс Крос: 31 загинат.

  • 1988 – Претседателот Реган потпишува закон со кој дилерите на дрога можат да бидат осудени на смрт.

  • 1990 – Првите општи избори во СР Босна и Херцеговина.

Распадот на Југославија

  • 1991 – ЈНА го освојува Вуковар.

  • 1991 – Мате Бобан ја прогласува „Хрватска заедница Херцег-Босна“.

  • 1991 – Македонското собрание го усвојува Уставот, прогласувајќи независност.

  • 1993 – Јужноафриканските лидери го одобруваат уставот што го означува крајот на апартхејдот.

Кон крајот на векот

  • 1996 – Пожар во тунелот под Ла Манш.

  • 1998 – Алис Мекдермот ја добива Националната награда за книга за „Шармантниот Били“.

  • 1999 – На самитот на ОБСЕ во Истанбул е усвоена Повелбата за европска безбедност.

21. век

  • 2002 – Тимот на Ханс Бликс пристигнува во Ирак како ОН-инспектори за нуклеарно оружје.

  • 2003 – Хашкиот трибунал го обвинува Милан Бабиќ за злосторства против човештвото; подоцна осуден на 13 години.

  • 2003 – Последна седница на коалицијата ДОС во Белград.

  • 2004 – Русија го ратификува Протоколот од Кјото.

  • 2004 – Чешка укинува задолжителен воен рок и преминува на професионална армија.

  • 2006 – Тони Блер признава дека интервенцијата во Ирак била грешка.

  • 2006 – Поплави во авганистанската покраина Бадгис: 53 загинати.

Прочитај повеќе...

Facebook

Последни објави

Спорт1 час

Македонската женска фудбалска репрезентација до 19 години со втора победа на турнирот за ЕП

Македонската женска фудбалска репрезентација до 19 години ја забележа втората победа на квалификацискиот турнир (Рунда 1, Група Б5) за Европското...

Спорт2 часа

(ФОТО) „ФК Напредок“ и официјално со победа го заврши есенскиот дел од натпреварите против екипата на „ФК Ренова“ на гостински терен

Кичевски „ФК Напредок“ со победа на гостински терен против екипата на „ФК Ренова“ и официјално го заврши есенскиот дел од...

Здравје и убавина2 часа

„Солта“ го подобрува вкусот на храната, но истовремено има силно влијание врз организмот ако ја користиме прекумерно

Солта го подобрува вкусот на храната, но истовремено има силно влијание врз организмот многу поголемо отколку што мислиме. Таа е...

Македонија7 часа

Спречен канал на илегално внесување на ловечка муниција на Граничен премин Стар Дојран, лишени од слобода три лица

На 28.11.2025 година на Граничен премин Стар Дојран лишени од слобода се три лица поради основано сомнение за сторено кривично...

Хороскоп19 часа

Хороскоп за сабота (29 ноември)

Овен Не сте баш расположени, но наместо да бидете сами, поминувајте време со блиски луѓе, тоа ќе ве израдува. На...

ФОТО: Unsplash.com @ appshunter.io ФОТО: Unsplash.com @ appshunter.io
Свет20 часа

Руските власти предупредуваат дека целосно ќе ја блокираат апликацијата за пораки „WhatsApp“

Руските власти денеска предупредија дека може да ја блокираат целосно услугата за пораки WhatsApp, обвинувајќи ја за недостаток на акција...

Кичево1 ден

Кичевски „ЈКП Комуналец“ ги засука ракавите за почисто и поубаво Кичево во пресрет на новогодишните празници

Според она што граѓаните на град Кичево можат да го видат, повеќе од евидентно е дека „ЈКП Комуналец“ – Кичево...

Култура1 ден

Денес започнува Божиќниот пост кој трае 40 дена и завршува на денот кога се слави Христовото раѓање, Лесни и богоугодни пости!

Денес започнува Божиќниот пост, кој трае 40 дена и завршува на 7 јануари денот кога се слави Христовото раѓање. Овој...

Магазин1 ден

За напредување на вашите мускули при вежбање, следните вообичаени грешки треба да ги одбегнувате

Изградбата на мускули и зајакнувањето на телото започнуваат веднаш штом ќе почнете да тренирате. Но, по одредено време, мускулите можат...

Хороскоп2 дена

Хороскоп за петок (28 ноември)

Овен Денес, комуникацијата со луѓето е многу подобра од вообичаеното, искористете ја. Наизглед безначајна идеја во разговор со пријателите може...

НАЈЧИТАНИ