На денешен ден
На денешен ден – 19 март
1563.- Амбуасовиот мир ја заврши првата верска војна во Франција, по што Хугенотите (протестантите) добија ограничена слобода на вероисповед. Хугенотските војни ја распаднаа Франција повеќе од 30 години.
1628.- Англичаните ја основале колонијата Масачусетс во Америка.
1796.- Француската Република донесе Указ за слобода на печатот, кој престана да важи кога Наполеон дојде на власт две години подоцна, а печатот беше подложен на строга цензура.
1812.- Шпанскиот парламент усвои либерален устав во Кадиз, кој стана идеал на слободоумните аспирации на буржоаската класа во европските земји. По враќањето на тронот во 1813 година, кралот Фердинанд VII го укина Уставот и го врати феудално-апсолутистичкиот поредок, но по избувнувањето на востанието во 1820 година, тој беше принуден да го врати.
1813.- Роден е шкотскиот мисионер и истражувач на Африка Дејвид Ливингстон, кој ги открил Викторините водопади во 1855 година. Тој беше првиот што ја истражуваше пустината Калахари, сливот на реката Замбези и изворот на реката Конго. Како најголем британски истражувач на Африка, тој беше погребан во Вестминстерската катедрала во Лондон.
1861.- По долгогодишни борби, Англичаните го потиснале бунтот на домородното население Маори во Нов Зеланд и тие се повлекле во внатрешноста на островот.
1872.- Роден е рускиот балетски кореограф Сергеј Павлович Дијагилев, основач на групата „Руски балет“, која со исклучителен успех настапувала од 1909 до 1929 година.
1920.- САД одбија да го потпишат Версајскиот договор по Првата светска војна и да се приклучат на Друштвото на народите, поради стравување дека ќе бидат вовлечени во војната во случај на напад врз член на Лигата.
1930.- Умре англискиот државник Артур Џејмс Балфур, премиер на Велика Британија од 1902 до 1906 година. Како министер за надворешни работи, тој во 1917 година објави план за создавање еврејска национална држава во Палестина (Балфуровата декларација).
1945.- Велика Британија ја призна владата на Демократска Федеративна Југославија предводена од Јосип Броз Тито. DFJ тогаш беше признат и од САД (18 март) и од СССР (29 март).
1950.- Умре американскиот писател Едгар Рајс Бароуз, автор на авантуристичките романи за Тарзан.
1970.- Шефовите на влади на Источна и Западна Германија, Вили Брант и Вили Стоф, се сретнаа во Ерфурт. Тоа беше прва средба меѓу високи претставници на двете земји по поделбата на Германија во 1949 година.
1977.- Претседателот на Конго Мариен Нгуаби беше убиен во неговата резиденција во Бразавил. Поранешниот шеф на државата Алфонс Масабма Деба беше обвинет за убиство, а потоа и егзекутиран. Воена хунта ја презеде власта, а полковникот Јоаким Јомби беше прогласен за претседател во април 1977 година.
1978.- Израелската армија го окупираше поголемиот дел од јужен Либан.
1991.- Народното собрание на Србија ги презеде надлежностите на распуштеното Собрание на Косово и го разреши Риза Сапунџија, член на Претседателството на СФР Југославија од Косово.
1994.- Владините трупи во Пном Пен го зазедоа градот Паилин во источна Камбоџа, главното упориште на маоистичкото герилско движење Црвени Кмери.
1994.- Во експлозија на бомба во метрото во главниот град на Азербејџан, Баку, загинаа 12, а беа повредени повеќе од 50 луѓе.
1996.- Полицијата на Федерацијата Босна и Херцеговина влегла во Грбавица, последната сараевска општина која ја држеле српските сили за време на војната во Босна. Со тоа се заокружи трансферот на власта во сараевските општини, кои според Дејтонскиот договор и припаѓаа на Федерацијата Босна и Херцеговина. Поголемиот дел од српското население ја напушти Грбавица два дена порано, а според податоците на Ифор, 60.000 Срби се иселиле од Сараево за време на трансферот на власта.
1996.- Во главниот град на Филипините, Манила, 150 луѓе загинаа во пожар во дискотека.
1997.- Умре холандско-американскиот сликар Вилем де Кунинг, основачот на апстрактниот експресионизам, кој го трансформираше сликарството во САД во 1940-тите.
1999.- Во експлозија на бомба предизвикана од чеченски терористи на пазар во јужниот руски град Владикавказ загинаа повеќе од 50 луѓе.
1999.- По неуспешните преговори меѓу Србите и косовските Албанци во Париз, американскиот претседател Бил Клинтон изјави дека „прагот е надминат“ и дека косовскиот проблем ги загрозува националните интереси на САД. Дипломатите од западните земји почнаа да го напуштаат Белград, а меѓународните верификатори почнаа да го напуштаат Косово.
2001.- Социјалистот Бертранд Деланое победи на изборите и стана првиот левичарски градоначалник на Париз.
2002 – Зимбабве беше суспендиран од Комонвелтот на една година.
2006.- Илјадници демонстранти се собраа на голем плоштад во белорускиот главен град Минск, одбивајќи да ги признаат резултатите од претседателските избори на кои Александар Лукашенко победи по трет пат, продолжувајќи го своето 12-годишно владеење.
2008.- Првата жена во историјата на Пакистан беше избрана за претседател на Собранието, д-р Фехмида Мирза, од Пакистанската народна партија.
2011.- Започна воената операција на меѓународните сили во Либија наречена „Одисејска зора“, под команда на американскиот адмирал Семјуел Џеј Локлир.
2012.- Почина претседателката на Антикорупцискиот совет на Владата на Србија, Верица Бараќ, која повеќе од десет години покренуваше бројни теми за корупцијата и беше јавен симбол на борбата против ова општествено зло.
2014.- Претседателот на Демократската партија на Србија, Воислав Коштуница, поднесе оставка од својата партиска функција, откако неговата партија ДСС, за прв пат од основањето во 1992 година, не го освои потребниот број гласови за влез во српскиот парламент на предвремените парламентарни избори.
2022 – Отворена е железничката делница Белград – Нови Сад, како дел од меѓународната железница Белград – Будимпешта. Изградбата започна кон крајот на 2017 година за возови со брзина од 200 километри на час.
На денешен ден
Времеплов: На денешен ден – 27 ноември
На денешен ден 27 ноември, важни историски настани кои се случиле во различни години и делови од светот. Еве краток преглед на клучните теми и значење на овие настани по хронолошки ред по векови:
19. век
1879
-
Францускиот парламент бил преместен од Версај во Париз.
1895
-
Алфред Нобел во Париз го напишал својот тестамент, оставајќи големо богатство за развој на науката, литературата и мирот. Нобеловата награда се доделува од 1901 година.
20. век
1910-1930
1912
-
Шпанија воспоставила протекторат над Мароко.
1919
-
Во Неџија, Бугарија по Првата светска војна потпишала договор со кој:
-
Добруџа ѝ припаднала на Романија,
-
Источна Тракија на Грција,
-
Струмица, Димитровград и Босилеград на Кралството СХС.
-
1926
-
Ахмед Бен Зогу во Тирана потпишал договор со Италија, ставајќи ја Албанија под италијански протекторат.
1930-1950
1940
-
Нацистичка Германија ја анектирала француската покраина Лорена.
-
Во Романија, профашистичката „Железна гарда“ убила над 60 соработници на кралот Карол II, меѓу кои и поранешниот премиер Николае Јорго.
1941
-
Последните италијански сили во тврдината Гондар (Етиопија) капитулирале пред Сојузниците, кои заробиле 23.000 војници.
1942
-
Француската флота во Тулон била потопена за да не падне во германски раце.
1945
-
Норвешка станала членка на Обединетите нации.
1950-1970
1953
-
Хусо Хоџиќ, учесник во НОБ, прогласен за народен херој.
1968
-
Југословенската армија и полиција ги потиснале албанските демонстрации во Косово, одржани на Денот на знамето, со барање покраината да добие статус на република.
1970-1990
1970
-
Во Манила, колумбиски сликар преправен во свештеник се обидел да го убие папата Павле VI.
1974
-
На Телевизија Белград била емитувана првата епизода од „Коцки, коцки, коцки“.
1978
-
Поранешниот надзорник Ден Вајт ги убил градоначалникот Џорџ Москоне и политичарот Харви Милк во Сан Франциско.
1983
-
Колумбиски Боинг 747 се урнал кај Мадрид; загинале 181 лице.
1989
-
Колумбиски Боинг 727 експлодирал во лет; загинале сите 107 патници и членови на екипажот.
1990
-
Џон Мејџор станал премиер на Велика Британија и лидер на Конзервативната партија.
1990-2000
1991
-
Советот за безбедност на ОН овластил распоредување на УНПРОФОР во поранешна Југославија.
-
Во Пном Пен толпа го нападнала лидерот на Црвените Кмери Кије Самфан, кој бил евакуиран во Бангкок.
1996
-
Поради протестите против изборни фалсификати, властите ги затвориле Радио Б92 и Радио Индекс; работата ја продолжиле на 5 декември.
-
Над 90 рудари загинале во експлозија на гас во јагленокоп во кинеската провинција Шанкси.
1997
-
Судири кај Србица и во селото Резница: убиени двајца полицајци и еден Албанец, четворица полицајци ранети.
21. век
2000
-
Норвешкиот крал Харолд го отворил Лердалскиот тунел, најдолг патен тунел во светот (16.900 м).
-
Агенцијата за СИДА на ОН објавила дека од почетокот на пандемијата починале над 21 милион луѓе.
2001
-
НАСА објавила откривање атмосфера на планета оддалечена 150 милиони светлосни години – прво директно откривање надвор од Сончевиот систем.
-
Официјално бил отворен каспискиот нафтоводен систем за транспорт до Новоросијск.
2004
-
Вселенскиот патријарх Вартоломеј I ги примил моштите на Свети Златоуст и Свети Григориј од папата Јован Павле II.
2005
-
Прва трансплантација на лице извршена во Амиен, Франција.
2006
-
Во Јасеновац бил отворен Образовен центар и Меморијален музеј со нова изложба за жртвите од логорот.
-
Канадскиот парламент го признал Квебек како „посебна нација во рамките на Канада“.
На денешен ден
Светот на денешен ден (20 ноември)
1531 – Капелскиот мировен договор ја утврдува конфесионалната поделба на Швајцарија.
1780 – Велика Британија објави војна на Холандија поради снабдувањето на американските бунтовници.
1818 – Симон Боливар ја прогласи независноста на Венецуела од Шпанија.
1873 – Обединување на Будим и Пешта во главниот град Будимпешта.
1903 – Демонстрации во Белград против режимот на кралот Александар Обреновиќ.
1910 – Франциско I. Мадеро повика на револуција и се прогласи за претседател на Мексико.
1917 – Украина беше прогласена за република.
1917 – Почеток на Битката кај Камбре во Првата светска војна.
1919 – Во Берлин нелегално започна првиот конгрес на младински организации и беше основана Комунистичката младинска интернационала.
1924 – Задушено курдското востание во Турција.
1962 – Кенеди ја укина американската блокада на Куба и формално ја заврши Кубанската ракетна криза.
1991 – Однесувањето на околу 260 луѓе од болницата во Вуковар до Овчара од страна на ЈНА.
1999 – Кина го лансира својот прв вселенски брод.
2003 – Експлозија на неколку бомби во Истанбул; уништен британскиот конзулат.
2003 – Уапсен Мајкл Џексон за наводна сексуална експлоатација на малолетници.
На денешен ден
Светот на денешен ден (18 ноември)
Среден век и големи откритија
-
1477 – Основан е рускиот град Екатеринбург.
-
1493 – Кристофер Колумбо за првпат го здогледува Порторико; следниот ден се истоварува и островот го нарекува Сан Хуан Батиста.
18. и 19. век
-
1739 – Со Белградскиот договор Отоманската империја го враќа Белград и териториите северно од Западна Морава.
-
1865 – Во Њујорк се објавува расказот на Марк Твен: „Прославената скокачка жаба од округот Калаверас“.
Почеток на 20. век
-
1903 – САД потпишуваат договор со Панама за неограничено користење на Панамскиот канал.
-
1905 – Принцот Чарлс од Данска станува крал на Норвешка под името Хакон VII.
-
1909 – САД испраќаат два воени брода во Никарагва по масакрот што го наредил диктаторот Хозе Сантос Зелаја.
-
1910 – Започнува Мексиканската селска револуција, предводена од Панчо Виља и Емилијано Сапата.
Првата светска војна и последици
-
1918 – Латвија прогласува независност.
-
1918 – Белгиската армија повторно влегува во Брисел по четиригодишна германска окупација.
1920-ти и 1930-ти
-
1926 – Џорџ Бернард Шо ги одбива парите од Нобеловата награда.
-
1928 – Во Њујорк е прикажан „Паробродот Вили“, првиот анимиран филм со Мики Маус.
-
1936 – Германија и Италија ја признаваат владата на Франциско Франко во Шпанија.
Втора светска војна и по неа
-
1941 – Прв судир меѓу четници и партизани во Хрватска, во Почитељ.
-
1943 – 440 авиони на британските Кралски воздухопловни сили го бомбардираат Берлин, со минимална штета.
-
1945 – На изборите во Бугарија победува комунистичкиот Отечествен фронт.
Втора половина на 20. век
-
1959 – Премиера на филмот „Бен-Хур“ во Њујорк.
-
1969 – „Аполо 12“ слетува на Месечината – второ успешно слетување на човечка мисија.
-
1971 – „Лед Цепелин“ го објавува својот безнасловен албум („Led Zeppelin IV“).
-
1978 – Масовното самоубиство во Џонстаун: 913 жртви.
-
1982 – Боксерот Дук Ку Ким умира по мечот со Реј Манчини, што предизвикува реформи во боксот.
-
1987 – Пожар во лондонската метро-станица Кингс Крос: 31 загинат.
-
1988 – Претседателот Реган потпишува закон со кој дилерите на дрога можат да бидат осудени на смрт.
-
1990 – Првите општи избори во СР Босна и Херцеговина.
Распадот на Југославија
-
1991 – ЈНА го освојува Вуковар.
-
1991 – Мате Бобан ја прогласува „Хрватска заедница Херцег-Босна“.
-
1991 – Македонското собрание го усвојува Уставот, прогласувајќи независност.
-
1993 – Јужноафриканските лидери го одобруваат уставот што го означува крајот на апартхејдот.
Кон крајот на векот
-
1996 – Пожар во тунелот под Ла Манш.
-
1998 – Алис Мекдермот ја добива Националната награда за книга за „Шармантниот Били“.
-
1999 – На самитот на ОБСЕ во Истанбул е усвоена Повелбата за европска безбедност.
21. век
-
2002 – Тимот на Ханс Бликс пристигнува во Ирак како ОН-инспектори за нуклеарно оружје.
-
2003 – Хашкиот трибунал го обвинува Милан Бабиќ за злосторства против човештвото; подоцна осуден на 13 години.
-
2003 – Последна седница на коалицијата ДОС во Белград.
-
2004 – Русија го ратификува Протоколот од Кјото.
-
2004 – Чешка укинува задолжителен воен рок и преминува на професионална армија.
-
2006 – Тони Блер признава дека интервенцијата во Ирак била грешка.
-
2006 – Поплави во авганистанската покраина Бадгис: 53 загинати.
-
Кичево2 денаКичевски „ЈКП Комуналец“ ги засука ракавите за почисто и поубаво Кичево во пресрет на новогодишните празници
-
Хороскоп1 денХороскоп за сабота (29 ноември)
-
Култура2 денаДенес започнува Божиќниот пост кој трае 40 дена и завршува на денот кога се слави Христовото раѓање, Лесни и богоугодни пости!
-
Спорт11 часа(ФОТО) „ФК Напредок“ и официјално со победа го заврши есенскиот дел од натпреварите против екипата на „ФК Ренова“ на гостински терен
-
Хороскоп4 часаХороскоп за недела (30 ноември)
-
Магазин2 денаЗа напредување на вашите мускули при вежбање, следните вообичаени грешки треба да ги одбегнувате
-
Свет1 денРуските власти предупредуваат дека целосно ќе ја блокираат апликацијата за пораки „WhatsApp“
-
Македонија16 часаСпречен канал на илегално внесување на ловечка муниција на Граничен премин Стар Дојран, лишени од слобода три лица
