Следете не

На денешен ден

На денешен ден – 5 јули

Објавено пред

на

1596 година – Англиски морнари го опустошија шпанскиот брег и го ограбија Кадиз, морско пристаниште кое доби огромно значење со откривањето на Америка.

1811 година – Венецуела стана првата јужноамериканска земја што прогласи независност од Шпанија.

1830 година – Во кампања против Алжир, Французите го зазедоа градот Алжир. Алжир остана под француска власт сè до 1962 година, кога северноафриканската држава се стекна со независност.

1865 година – Вилијам Бут ја основа „христијанската мисија“ во Лондон, подоцна преименувана во Армија на спасот. Била многу активна во периодот по Втората светска војна.

1865 година – Донесен е првиот британски закон за ограничување на брзината, два милји на час.

1879 година – Роден е американскиот тенисер и политичар Двајт Дејвис, министер за војна (1925-29). Тој го основал тенискиот натпревар „Дејвис куп“ во 1900 година.

1880 година – Роден е чешкиот виолинист и композитор Јан Кубелик, кога го споредуваат со Паганини (шест концерти за виолина, Американска симфонија) поради неговиот виртуозен стил.

1889 година – Умре писателот Јаков Игњатовиќ, основач на реализмот во српската литература. Пишувал песни, културно-историски написи, патописи, романи и раскази и ги уредувал Српске новине и Српски летопис („Вечни младоженци“, „Трпен-спасен“, „Милан Наранџиќ“).

1889 година – Роден е францускиот писател, сликар и режисер Jeanан Кокто. Како експериментатор, тој помина низ сите фази на модерната уметност – кубизам, дадаизам, надреализам и според различноста на неговиот опус, тој се смета за корифеј на францускиот дух („Орфеј“, „Страшни деца“, „Петел и Арлекин “). Тој стана член на Француската академија во 1955 година.

1891 година – Роден е хрватскиот поет Августин Тин Ујевиќ, кој го обележа периодот меѓу двете светски војни во југословенската литература со својот текст и боемскиот живот („Лелек себра“, „Колајна“, „Žедан камен на студентсу“).

1901 година – Роден е рускиот театарски режисер и актер Сергеј Владимирович Обрасков, основач на Државниот централен куклен театар. Режирал повеќе од 50 куклени претстави кои се сметаат за антологиски дела од тој театарски жанр.

1911 година – по повлекувањето на Шарл Гол, се роди францускиот државник orорж Помпиду, претседател на Франција (1969-74). Како близок соработник на Де Гол, неговиот шеф на кабинет и премиер од 1962 до 1968 година, тој во голема мера ги следеше идеите на неговиот славен претходник.

1932 година – Антонио де Оливеира Салазар стана премиер во Португалија, воведувајќи профашистичка диктатура во 1933 година, завршувајќи само во 1974 година, четири години по неговата смрт.

1943 година – Германска офанзива од правец на Орел и Харков кон советските позиции ја започна битката кај Курск и Орел, една од најголемите во Втората светска војна.

1959 година – Индонезискиот претседател Ахмед Сукарно го распушти парламентот, го суспендираше уставот од 1950 година и воспостави диктатура.

1975 година – американскиот тенисер Артур Еш стана првиот црн победник на турнирот Вимблдон.

1975 година – Зеленортски Острови се здобија со независност по 500 години португалско владеење.

1977. година – Воен удар го симна премиерот Зулфикар Али Буто во Пакистан за да го собори генералот Мохамад Зија ул-Хак.

1980 година – Шведскиот тенисер Бјорн Борг го освои турнирот на Вимблдон по петти пат по ред.

1994 година – Палестинскиот лидер Јасер, кој пристигна на Западниот брег по 27 години во егзил, објави создавање на палестинска држава во палестинските власти, чиј главен град е источен Ерусалим.

2001 година – Постигнат е договор за прекин на огнот меѓу македонските власти и вооружените албански бунтовници. Мировниот договор со кој завршува повеќемесечниот конфликт во Македонија беше потпишан на 13-ти август во Охрид.

2002 година – Умре легендарниот бејзбол играч Тед Вилијамс, еден од најголемите „металци“ на сите времиња и последниот Американец кој постигна 400 „хитови“ во една сезона.

2003 година – Двајца Чеченци активираа експлозив на рок-фестивал на московскиот аеродром Тушино. Во експлозијата загинаа 16 лица, вклучително и терористи, а 60 беа повредени.

2004 година – Индонезија ги одржа своите први директни претседателски избори, шест години по завршувањето на 32-годишната диктатура на поранешниот претседател Сухарто.

2007 година – Белгискиот кривичен суд го осуди поранешниот мајор на армијата во Руанда, Бернард Нтујахаг на 20 години затвор за убиство на десет Белгијци – припадници на мировните сили на ООН и неидентификуван број цивили од Руанда – на почетокот на геноцидот во 1994 година.

2015 година – На референдум во Грција, граѓаните ги отфрлија мерките за штедење што ги нудат меѓународните кредитори во замена за финансиска помош за спас на економијата.

2018 година – Осум Бошњаци се осудени пред Судот на Босна и Херцеговина на затворски казни од пет до десет години за воени злосторства извршени врз српски и хрватски цивили во логори во сараевската општина Хаџичи во периодот од мај 1992 до јануари 1996 година.

На денешен ден

На денешен ден (27 јануари)

Објавено пред

на

1235.- Во Трново, Бугарија, почина Сава Немањиќ (Свети Сава), основач на Српската православна црква, држава и училиште. Во 1219 година ја постигнал автокефалноста на Српската православна црква, а неговите дела „Номоканон“ (1220) и „Синод на православието“ (1221) станале правни и духовни столбови на српската државност. Благодарение на него се основани литературни и училишни центри во манастирите. Моштите на Свети Сава биле погребани во мај 1237 година во манастирот Милешева, а османлиските власти ги ископале и ги запалиле во 1594 година во Врачар, Белград.

1822.- На собранието во Епидаурус, грчките востаници прогласија грчка независност, признаена од Турција во 1829 година.

1859.- Роден е германскиот император и пруски крал Фридрих Вилхелм II. На тронот се искачи во 1888 година, а во 1918 година, по поразот на Германија во Првата светска војна, беше принуден да абдицира. Тој побегна во Холандија, која одби да го екстрадира на сојузниците за судење за воени злосторства. Починал во 1941 година во Холандија.

1865 – Шпанија ја призна независноста на Перу.

1885.- Роден е американскиот композитор Џером, татко на модерниот мјузикл. Неговата оперета „Floating Theatre“ се смета за една од најдобрите во историјата на американскиот театар. Компонирал и филмска музика.

1901.- Умре италијанскиот композитор Џузепе, еден од најголемите музички композитори во 19 век. Светската слава ја стекна со оперите „Аида“, „Отело“, „Травијата“, „Риголето“, „Набуко“, кои се уште се клучни на репертоарите на оперските куќи ширум светот. На неговиот погреб во Милано присуствуваа 200.000 луѓе.

1924.- Владата на Кралството Срби, Хрвати и Словенци потпиша во Рим пакт за пријателство и соработка со Италија и договор за предавање на Риека на Италија.

1926.- Англискиот пронаоѓач Џон Логи Берд за прв пат ја демонстрираше телевизијата јавно во Лондон.

1943.- Воздухопловните сили на САД ја бомбардираа Германија за прв пат во Втората светска војна, бомбардирајќи го Вилхелмсхавен.

1945.- Аушвиц, нацистички концентрационен логор во Втората светска војна, уби еден и пол милион луѓе, меѓу кои и повеќе од еден милион Евреи. Тој датум во Европа се слави како Ден на холокаустот.

1964.- Франција воспостави дипломатски односи со Народна Република Кина.

1967.- Тројца американски астронаути загинаа во пожар на вселенското летало Аполо 1 за време на проба за лет на Месечината на Кејп Кеневерал.

1967.- Претставници на 60 земји потпишаа договор со кој се забранува употреба на оружје за масовно уништување во вселената.

1973.- Во Париз беше потпишан мировен договор со кој се стави крај на Виетнамската војна и крај на американскиот воен ангажман. Главните преговарачи, американскиот државен секретар Хенри Кисинџер и северно виетнамскиот министер Ле Дук То, ја добија Нобеловата награда за мир таа година.

1981.- Најмалку 500 луѓе загинаа на индонезискиот ферибот „Тампомас II“, кој потона во Јаванското Море по пожар.

1991.- Воздухопловните сили на Соединетите Американски Држави го започнаа второто по големина бомбардирање на заливот Басра, Ирак.

1991.- Пратениците на Собранието ја избраа Кира Глигорова за претседател на Сојузна Република Македонија.

1996.- Во Нигер со пуч беше соборен првиот демократски избран претседател Махаман Осман.

1997.- Во пресрет на Светосавската литија, во која таа година учествуваа повеќе од 100.000 луѓе, полицискиот кордон на улицата Коларчева во центарот на Белград се повлече. Полицијата и студентите постојано седум дена стојат еден за друг за време на протестите за фалсификување на локалните избори во Србија во ноември 1996 година. Студентите беа бучно прославени од акцијата „Кордон, и се упатија кон протестната поворка во Белград.

1998.- Европската унија и НАТО изразија загриженост поради ескалацијата на ситуацијата на Косово, каде што се интензивираа судирите меѓу вооружените Албанци и српските безбедносни сили.

1999.- Канцеларијата на Високиот комесаријат на ОН за бегалци во Белград соопшти дека нема повеќе Срби во 98 села во централно и западно Косово.

2002.- Во серија експлозии и пожари во воен магацин во Лагос загинаа повеќе од 1.000 луѓе.

2003.- Српскиот парламент ја усвои Уставната повелба на новата државна заедница наречена Србија и Црна Гора.

2004.- Во Варшава умре доајенот на полскиот парламентаризам и демократија, писател и политичар Александар Малачовски.

2006.- Умре поранешниот германски претседател Јоханес Рау, истакната политичка личност во повоена Германија.

2007.- Смртта на поранешниот индонезиски претседател генерал Сухарто, чие авторитарно владеење траеше 32 години и беше обележано со корупција, непотизам и кршење на човековите права.

2010.- Умре американскиот романсиер и наратор Џером Дејвид Селинџер, автор на познатиот роман „Ловец на ржта“. Неговите дела ги вклучуваат „Френи и Зуи“, „За Есме“, „Подигнете ја гредата на покривот високо, столари“ и „Сејмур: вовед“.

2012 – Норвешка се извини за апсењето и депортирањето на Евреите за време на Втората светска војна.

2013.- Српскиот тенисер Новак Ѓоковиќ трет пат по ред го освои Австралија опен.

2015 – Се одбележува 70-годишнината од ослободувањето на затворениците од нацистичкиот концентрационен логор Аушвиц, Полска. Преживеаниот од кампот Роман Кент на церемонијата рече: „Ние преживеаните не сакаме иднината на нашите деца да биде иста како и нашето минато“.

2018 – Во вториот круг од директните избори за претседател на Чешката Република победи Милош Земан и доби нов петгодишен претседателски мандат.

Прочитај повеќе...

На денешен ден

На денешен ден: 26 јануари

Објавено пред

на

1500 – Шпанскиот морепловец Висенте Јанес Пинзон го откри Бразил.

1531.- Земјотрес потресе повеќе од 30.000 луѓе во главниот град на Португалија, Лисабон.

1699.- Потпишан е Карловачкиот мир, со кој по 16 години заврши војната меѓу Турција и Светиот сојуз. Со договорот што Австрија, Русија, Полска и Венеција го склучија со Турција во Сремски Карловци, Отоманската империја ги загуби Унгарија, Славонија, Лика и Банија, а Банат и дел од Срем го задржаа во Митровица. Венеција ја доби централна Далмација, Которскиот залив до Рисан и морето (Пелопонез).

1788.- Британски бродови со првите доселеници од Англија, вклучително и група осуденици, отпловија до заливот Ботани (Сиднеј) во Австралија, каде британските власти основаа колонија.

1823.- Умре англискиот лекар Едвард Џенер, кој во 1796 година пронашол вакцина против сипаници.

1885.- Суданските бунтовници на Мухамед Ахмед Абдула го зазедоа Картум и го погубија англискиот генерал Чарлс Гордон. Британците ја повратиле власта во 1898 година, а Судан останал под британска власт до 1 јануари 1956 година.

1891.- Умре германскиот инженер Николаус Август Ото, кој го направил првиот бензински мотор во 1861 година, а во 1876 година го измислил четиритактниот мотор со внатрешно согорување – „моторот Ото“.

1905.- Во близина на Преторија, Јужна Африка, пронајден е најголемиот дијамант на светот, Калинан. Необработено, тежело 622 грама – 3.106 карати.

1930.- Махатма Ганди, водач на движењето за независност на Индија, започна марш низ Индија против данокот на сол. „Маршот на солта“ требаше да ги поттикне Индијците да произведуваат независно како симбол на независноста.

1934.- Потпишан е десетгодишен германско-полски пакт за ненапаѓање, прекршен со нападот на Хитлер врз Полска на 1 септември 1939 година.

1935.- Излезе првиот број на белградската „Неделни информативни новине“ (НИН).

1942.- Првите американски војници во Втората светска војна пристигнаа во Европа, во Северна Ирска, и се вклучија во борбите на европското бојно поле во 1943 година со напад на Италија.

1947.- Шведскиот престолонаследник Густав Адолф (40) загинал во авионска несреќа во Данска. Пет деца останаа без татко, меѓу кои и сегашниот крал на Шведска, Карл Густав Шеснаесетти.

1950.- Индија формално е прогласена за република во рамките на Британскиот Комонвелт.

1965 – Хинди стана официјален јазик на Индија, предизвикувајќи немири на југот на земјата каде што населението зборува други јазици, па во февруари 1965 година индиската влада одлучи да го задржи англискиот во официјална употреба.

1972.- Авион ЈАТ „ДЦ-9“ на линијата Копенхаген-Белград се урна и се урна во Чехословачка поради експлозија на бомба. Загинаа 26 патници и членови на екипажот, а само стјуардесата Весна Вуловиќ го преживеа падот од висина од 10.000 метри.

1990.- Умре филмската актерка Ава Гарднер, холивудска ѕвезда од 1950-тите. Глумела во 60 филмови („Босонога грофица“, „Мамбо“, „Снегови од Килиманџаро“, „Сонцето повторно се раѓа“).

1993.- Писателот Вацлав Хавел е избран за претседател на новата Чешка по мирниот распад на хонорарната Чехословачка.

1994.- Романија, како прв противник на НАТО од поранешна Студена војна, стапи во „Партнерство за мир“ со Алијансата.

1996.- Сенатот на САД го одобри договорот СТАРТ-2 за намалување на бројот на американски и руски стратешки нуклеарни ракети.

2000.- Меѓународниот кривичен трибунал за поранешна Босна и Херцеговина (БиХ) донесе конечна пресуда на првиот обвинет, суден за злосторства за време на војната во БиХ (1992-1995). Босанскиот Србин Душко Тадиќ беше осуден на 20 години затвор на крајот од речиси четиригодишното судење.

2001.- Земјотрес со јачина од 7,7 степени според Рихтер го погоди Гуџарат, Западна Индија, при што загинаа најмалку 18.000 луѓе.

2003 – Се одржа првиот комерцијален лет на компанијата од Тајван до блиската Кина, по повеќе од 50 години меѓусебна криза.

2005 година – Кондолиза Рајс стана државен секретар на САД како прва Афроамериканка на функција.

2015 – Либи Лејн е назначена за прв епископ во историјата на Англиканската црква во катедралата Јорк.

2020 – Кошаркарската легенда Коби Брајант загина во хеликоптерска несреќа во Калифорнија.

Прочитај повеќе...

На денешен ден

На денешен ден: 25 јануари

Објавено пред

на

* 1981. – Роден е Тоше Проески, македонската и балканска ѕвезда. Уметникот кој докажа дека музиката нема граници и човекот кој ни покажа дека хуманоста треба да биде задолжителна особина. Нашиот Тоше позади себе остави вечни подароци од ноти кои никогаш нема да се заборават, ни подари љубов и не научи на убавината во секој ден и секој човек. И овој 25 јануари ќе биде во знакот на многупати повторуваната реченица: „Тоше има само ден на раѓање”.

1579.- Северните холандски провинции Холандија, Зеланд, Утрехт, Гелдерланд, Фрисланд, Гронинген и Оверисел ја прогласија Унијата на Утрехт.

1759.- Роден е шкотскиот поет Роберт Барнс, последниот голем поет кој пишувал на шкотски дијалект. Ја продолжи и ја усоврши традицијата на шкотската народна поезија („Там О’Шантер“, „И покрај сè“).

1831.- Полскиот Сејм ја прогласи независноста на Полска и го собори рускиот цар Николај I. Голем дел од Војводството Варшава, наречено Кралство Полска, било припоено кон Русија во 1815 година, а рускиот цар исто така станал крал на Полска. Во септември Русите го задушија полското востание, уставот беше укинат и Сејмот беше распуштен.

1878.- Турски брод е потопен во Руско-турската војна, откако Русите го погодиле со торпедо. Тоа беше првиот брод погоден и потопен од овие подводни оружја.

1882.- Родена е англиската писателка Аделин Вирџинија Вулф, авторка на психолошки романи во кои ја користи техниката на внатрешен монолог и „тек на свеста“. Тој е еден од најдобрите англиски романсиери на 20 век. Во почетокот на депресијата предизвикана од Втората светска војна, таа изврши самоубиство во 1941 година („Патување во светилник“, „Госпоѓа Деловеј“, „Бранови“).

1899.- Во затворот Пожаревац умре српскиот револуционер и публицист Васа Пелагиќ, еден од првите поддржувачи на идејата за социјализам во Србија и на Балканот. Тој беше плоден и популарен писател, а делата објавени за време на неговиот живот беа отпечатени во 250.000 примероци.

1904.- Во Белград почнал да излегува дневникот „Политика“, чиј основач и прв уредник бил Владислав Рибникар.

1919.- Основана е Лигата на народите, претходник на Обединетите нации.

1924.- Во францускиот град Шамони беа отворени првите Зимски олимписки игри.

1942.- Тајланд им објави војна на Велика Британија и на САД за време на Втората светска војна.

1947.- Умре најпознатиот американски гангстер Ал Капоне. Организаторот на подземјето на Чикаго и шеф на една од најголемите гангстерски банди, тој бил во затвор (1931-39) поради затајување данок.

1961.- Американскиот претседател Џон Ф. Кенеди ја одржа првата прес-конференција во живо во Стејт департментот во Вашингтон. Кенеди одговори на 31 прашање.

1971.- Воен удар го собори претседателот на Уганда Милтон Оботе и го прогласи за претседател.

1978.- Умре српскиот писател Скендер Куленовиќ, член на Српската академија на науките и уметностите, автор на поемата „Стојанка мајка Кнежпољка“. По Втората светска војна бил директор на драма во Сараевскиот театар и уредник на белградската издавачка куќа „Просвета“.

1983.- Кинеските власти ја замениле смртната казна изречена истиот ден во 1981 година на вдовицата на Мао Це Тунг, Џианг Кинг.

1987.- Умре истакнатиот српски сликар Предраг Пеѓа Милосављевиќ, член на Српската академија на науките и уметностите. Тој се здоби со меѓународна репутација во 1937 година на изложба во Париз кога победи на Гран при. Ги напишал есеите „Помеѓу трубата и тишината“ и драмата „Зопир“.

1991.- Собранието на Македонија, една од републиките на СФР Југославија, усвои декларација за независност и платформа за преговори за иднината на Југославија.

1996.- Парламентарното собрание на Советот на Европа ја прифати Русија како членка на организацијата, и покрај острите критики за военото учество на Русија во Чеченија.

1997.- Српскиот писател и поранешен потпретседател на Република Српска, Никола Кољевиќ, умре на Воено-медицинската академија во Белград од тешките повреди здобиени при обид за самоубиство на 16 јануари.

1999.- Серијата земјотреси во Колумбија што го погодија регион каде се одгледува кафе убиле околу 2.000 луѓе, а стотици илјади останале без покрив над главата.

2002.- Умре Дороти Карингтон, британска историчарка, антрополог и писателка позната по своите книги за Корзика.

2005 – Стампедо за време на аџилак во храмот на божицата Манда Деви во западна Индија уби најмалку 258 хинду аџии, вклучувајќи жени и деца.

2006.- На првите парламентарни избори на териториите под палестинска управа победи Исламското радикално движење Хамас, кое формираше нова влада предводена од истакнатиот лидер Исмаил Ханије.

2010.- Сите 89 патници загинаа кога авион на Ethiopian Airlines се урна во Медитеранот само неколку минути по полетувањето од аеродромот во Бејрут.

2011.- Антивладините демонстрации во Египет, кои започнаа мирно, прераснаа во судир меѓу демонстрантите и полицијата, со фрлање остриги и употреба на солзавец и водени топови. Тие го означуваат почетокот на првиот бран на египетската револуција, што на крајот доведе до смена на Хосни Мубарак по речиси 30 години на власт.

2015.- Почина Демис Русос, грчки поп и рок пејач, кој светската слава ја стекна во седумдесеттите со хитовите „Засекогаш и секогаш“, „Збогум љубов моја, збогум“, „Кадифено утро“, „Некогаш некаде“, „Quand je t’ aime“ Беше член на рок групата „Aphrodite’s Child“, како и на познатиот грчки композитор и музичар Вангелис.

2019 – Почина режисерот Душан Макавејев, еден од основачите на филмот black wave. Негови најпознати филмови се „Невиност без заштита“, „Љубовна врска или трагедија на вработен во ПТТ“, „Мистерија на организмот“, „Детето од Кока Кола“, „Манифест“, „Горила се капе напладне“. Бил писател и уредник на Студент, Књижевни новини и Данас.

Прочитај повеќе...

Facebook

Последни објави

Кичево3 часа

La Casa викендов: За прв пат Дуото „Кико и Коки Бенд“ во живо и неповторливиот Алекса Петрески учесникот на „Ѕвезде гранда“

Овој викенд кичевската ноќна-викенд програма ја надополнуваме со настаните од „La Casa – Ресторан и Бар“ Петок 28 јануари: Алекса...

Здравје и убавина4 часа

Истражување: Мерковиот антиканцер лек може да делува на ХИВ инфекцијата

Истражувачите кои го проучуваат лекот против канцер Keytrud на Merck & Co Inc за пациенти со ХИВ, кои исто така...

Магазин4 часа

Измама која им се закани на 105 милиони корисници на Android

Измамата со Android, која вклучува претплата на премиум услуги, е активна речиси две години. Тоа е Dark Herring, операција во...

Магазин4 часа

Xiaomi го претстави Redmi Note 11: четири модели за сечиј џеб

Xiaomi го претстави Redmi Note 11. Популарна серија на уреди за сечиј џеб. Компанијата претстави четири телефони, а спецификациите се...

Автомобили4 часа

Rimac најавува нов хиперавтомобил Bugatti со SUS мотор?

Rimac ветува дека ќе бидеме „изненадени“ од новиот хиперавтомобил, кој ќе има невидени карактеристики на сериски автомобил. Уште во август...

Кичево5 часа

Сабота со „The Groove“ бенд во „Република 96250“ – Кичево

Сабота (29.01.2022) е вечер која не треба да ја пропуштите во Република 96250, на репертоарот ги имаме THE GROOVE Резервации...

Lifestyle5 часа

Дали го местиш креветот наутро? Еве што кажува за вас тоа

Според истражувањето спроведено на 68.000 луѓе, дури 59 отсто од нив признале дека не го средуваат креветот наутро кога ќе...

Скопје6 часа

За утре најавен прекин на електрична енергија во следните локации на град Скопје

Поради зафати на електродистрибутивната мрежа, утре на ден 28.01.2022 година – петок, ЕВН Скопје ќе работи на терен, така што прекини во...

Занимливости6 часа

Непознат ротирачки објект е откриен во нашата галаксија

Австралиските научници тврдат дека откриле непознат ротирачки објект во нашата галаксија и истакнуваат дека тоа е нешто што досега не...

Кичево6 часа

Сѐ е полесно со „топла вода“, остатоците од замрзнат снег веќе не се проблем – Самопослужна автоперална и Вулканизер „Виктор“ – Кичево

За прв пат во нашиот град веќе 3 години покрај достапноста за самоуслужување на вашиот автомобил овозможено е перење со...

НАЈЧИТАНИ