Следете не

Lifestyle

Земјата е тркалезна: 500 години од патувањето на Магелан низ светот

Објавено пред

на

Фото: wikimedia.org

Пред 500 години беше завршено првото обиколување, кое даде доказ дека Земјата е тркалезна. За некои тој настан е поважен од слетувањето на Месечината, но некои сепак мислат дека Земјата е рамна.

И 500 години откако остатоците од експедицијата на Фердинанд Магелан се вратија во Шпанија и донесоа доказ дека Земјата е тркалезна, само во Бразил повеќе од 11 милиони луѓе веруваат дека земјата е рамна плоча. Ова го покажува новото истражување на јавното мислење на институтот „Датафолха“, пренесува Дојче веле.
„Рамните заземјувачи“ не му веруваат на Магелан

Неколку дена по точната 500-годишнина од крајот на експедицијата која докажа дека Земјата е тркалезна, на шпанскиот остров Менорка се одржува конгрес на шпанските „рамни заземјувачи“. Интересот за тој конгрес беше толку голем што организаторите беа принудени да бараат поголема сала, вели организаторот на тој собир Марија Љомпарт.

Таа и нејзините созаговорници веројатно ќе ги игнорираат државните свечености во вторник, 6 септември, кога шпанскиот крал Фелипе Шести ја одбележува 500-годишнината од враќањето на Викторија, единствениот од петте бродови што се врати во родното пристаниште Санлукар. де Барамеда во Андалузија по тригодишна одисеја.

Повеќето од 239-те морнари кои тргнале кон Индија во 1519 година во потрага по зачини не се вратиле живи. Меѓу нив бил и водачот на експедицијата Фернандо Магелан, Португалец кој пловел под шпанско знаме и по кого го добил името теснецот на крајниот југ на американскиот континент кој води од Атлантикот до Тихиот Океан.

До откритието поради бибер и цимет

„Историски гледано, тоа патување е поважно од слетувањето на човекот на Месечината. Тоа откритие тогаш практично промени сè“, изјави шпанскиот вицеадмирал Хоркада Рубио од комитетот за прослава на годишнината од обиколувањето на планетата Земја, која во Шпанија се слави под името „Пет века“.

На сличен став е и сонародникот на Магелан, претседателот на португалскиот парламент, Аугусто Сантос Силва. Тој го нарекува првото обиколување на светот „првата глобална акција“.

Португалската круна, сепак, не била заинтересирана за експедицијата на Магелан на запад во тоа време, бидејќи веќе воспоставила профитабилна трговија со зачини долж источната рута до Индија (откриена од португалскиот морепловец Васко де Гама).

Магелан ги оставил своите коски на Филипините

Пингвините, теснецот, соѕвездијата и телескопите се именувани по Магелан, но тој самиот не го преживеал патувањето околу светот. Загинал во 1521 година во битка со домородците на Филипините. Според приказните, тој лично бил убиен со отровна стрела од началникот Лапу-Лапу, кој денес на Филипините се слави како национален херој.

Копија од бродот „Викторија“ може да се посети денеска во пристаништето Санлукар де Барамеда. По повод годишнината, дури и стриминг сервисот „Нетфликс“ продуцираше серија за „Експедицијата што го промени светот“. Едно е речиси сигурно: Љомпарт и нејзиниот тим од рамна земја сигурно нема да ја гледаат таа серија.

Lifestyle

Научниците открија колку мравки живеат на Земјата

Објавено пред

на

Се предвидува дека човечката популација во светот ќе надмине 8 милијарди во наредните месеци. Во споредба со мравките, тоа е тажна пресвртница.

Научниците ја направија досега најтемелната проценка за глобалната популација на мравки – инсекти кои се населуваат речиси насекаде на планетата – а проценетиот вкупен износ е неверојатни 20 милијарди, или околу 2,5 милиони за секој човек.

Ова не треба да изненадува со оглед на тоа колку се сеприсутни овие раздвижени и социјални инсекти и фактот дека тие напредуваат уште од ерата на диносаурусите, а најстариот познат фосил на мравка датира од пред 100 милиони години во периодот на Креда.

„Мравките секако играат централна улога во речиси секој копнеен екосистем“, вели ентомологот Патрик Шултхајс од Универзитетот во Вирцбург во Германија и Универзитетот во Хонг Конг, коавтор на студија објавена минатата недела во списанието Proceedings of the National Academy of науки.

„Тие се многу важни за циклусот на хранливи материи, процесите на распаѓање, растурање и промена на семето на растенијата. Мравките се исто така исклучително разновидна група на инсекти, со различни видови кои исполнуваат широк спектар на функции. Но, најмногу од сè, нивната нумеричка репрезентација е она што ги прави клучни играчи за животната средина“, рече Шултајс.

Постојат повеќе од 12.000 познати видови на мравки, кои се генерално црни, кафеави или црвени по боја и имаат тело сегментирано на три дела. Со големина од околу 1 мм до околу 3 см, мравките обично живеат во почва, лисја или растенија во распаѓање – а понекогаш и во човечки кујни.

Мравките, чии најблиски роднини се пчелите и осите, живеат речиси насекаде на Земјата, како што знае секој планинар, освен Антарктикот, Гренланд, Исланд и некои островски држави.

„Бев изненаден од фактот дека биомасата на мравките е поголема од биомасата на дивите цицачи и птици заедно и што достигнува 20 проценти од човечката биомаса. Тоа ви дава разбирање за обемот на нивното влијание“, рече екологистот и ко-автор на студијата Сабине Нутен, исто така од Универзитетот во Вирцбург и Универзитетот во Хонг Конг.

„Сметам дека огромната разновидност на мравките е фасцинантна. Тие можат да бидат мали или огромни и да ги покажат најбизарните адаптации“, додаде Нутен, наведувајќи го широко распространетиот род на мравки наречени Струмигенис, познати по нивните долги, шилести усти што се користат за лов на мали безрбетници.

Истражувачите ја засноваа својата анализа на 489 студии на популации на мравки на сите континенти каде што живеат мравките.

„Нашиот збир на податоци е збир на огромниот напор на илјадници научници. Така, успеавме да го екстраполираме бројот на мравки за различни региони во светот и да го процениме нивниот вкупен глобален број и биомаса“, рече Шултајс.

Најмногу мравки во тропските области

Откриено е дека тропските области содржат многу повеќе мравки од другите области, при што шумите и сушните области имаат повеќе мравки од урбаните области.

„Има одредени делови од светот каде што имаме малку податоци и не можеме да излеземе со сигурни проценки за сите континенти. Африка е еден таков пример. Одамна знаеме дека е континент многу богат со мравки, но и недоволно проучен“, изјави Шултајс.

Мравките генерално живеат во колонии кои понекогаш се состојат од милиони од нив поделени во групи со различни улоги како работници, војници и кралици. Работниците, сите жени, се грижат за поголемата кралица и нејзиното потомство, го одржуваат гнездото и бараат храна. Мажјаците се парат со матиците, а потоа умираат.

„Некои мравки секако може да бидат многу досадни, но тоа е човечката перспектива“, рече Шултајс.

„Повеќето мравки се всушност многу корисни, дури и за нас луѓето“, додаде Шултајс. „Размислете за количината на органска материја што 20 милијарди мравки ја транспортираат, отстрануваат, рециклираат и јадат. Всушност, мравките се толку суштински за измазнување на биолошките процеси што може да се сметаат за инженери на екосистемот. Покојниот научник за мравки Е.О. Вилсон еднаш ги нарече „малите нешта што го прават светот да се врти““.

Прочитај повеќе...

Lifestyle

Мартин од „Некст тајм“ ќе се жени, неговата избраничка го кажа судбоносното „ДА“

Објавено пред

на

По речиси седум години љубовна врска пејачот од популарното братско дуо Next Time – Мартин Филиповски се реши и ја побара за жена својата избраничка Андреа Белеска.

Како што знаеме Белеска е од Кичево, доста позната и успешна во својата спортска кариера, честопати е прогласувана за најдобар ракометен играч во повеќе клубови каде настапуваше, додека моментално ги брани боите на шведски тим.

Од екипата на Порта.мк упатуваме честитки за среќен брак, вечна слога и љубов, за многу дечиња!

Прочитај повеќе...

Lifestyle

Денес им е роденден: Славчо Попоски, еден од најпознатите метеоролози во Македонија, неговите успешни временски анализи се најчитаните кај нас и на Балканот

Објавено пред

на

Денеска им е роденден: Славчо Попоски, еден од најпознатите метеоролози во Македонија, воедно и наш долгогодишен соработник и автор на метео прогнозите произлезени преку нашиот медиум.

– Среќен сум и се радувам на секој ден, уште повеќе денес, кога ми е роденден. Најнапред ќе ги завршам работните обврски, за потоа да можам да се посветам на моите најмили. Пред нас е убаво септемвриско пладне и затоа решив со семејството и најблиските пријатели, да прославиме во ресторан, на отворено. Имам многу желби и очекувам исполнување. Ја споделувам мојата радост со сите вас драги мои граѓани и сограѓани, и секако ви благодарам многу за честитките кој ги имам во огромен број – на кратко преку телефонски разговор за Порта.мк ни истакна Попоски

Уште еднаш, среќен роденден и само успеси на секое поле, многу здравје, среќа и љубов!

Неговите најнови вести може да ги читате исто така на Метеоаларм – ТУКА

Прочитај повеќе...

Facebook

Последни објави

Спорт14 минути

Катерина Милевска дел од врвна програма на ФИФА под менторство на селекторот на САД, нашиот македонец г-дин Влатко Андоновски

Нашата селекторка на македонската женска репрезентација до 17 години, Катерина Милеска е дел од програмата на ФИФА и учесник во...

На денешен ден33 минути

30 септември – На денешен ден

1399.- Основачот на англиската династија Ланкастер, Хенри Болингброук (Хенри Болингброук) стана крал Хенри IV, ден по абдикацијата на Ричард II...

Хороскоп3 часа

Викенд Хороскоп за петок (30 септември)

ОВЕН Доколку имате деца, денес ќе сакате да ги разгалете. Сепак на крајот на краиштата работите за денови како што...

Временска прогноза7 часа

Значителен пад на температурите и дождови, еве за кога се најавите..

До крајот на оваа недела времето во Македонија ќе се задржи променливо облачно со сончеви периоди. Ќе дува слаб до...

Македонија7 часа

ЦУК: Армиската единица ја продолжува потрагата по возачот на возилото кое пред два дена излета во река Вардар кај Желино

Во моментов според последните добиени информации од терен екипи од ДЗС Тетово со тимовите за нуркање се повлекле со кординација...

Балкан7 часа

Во голема координирана акција сузбиена организирана криминална група која криумчарела хероин во Хрватска, приведени три лица

Денеска (29.09.2022) полициски службеници од Одделот за криминалистичка полиција – Сектор за недозволена трговија со дрога, оружје и опасни материи,...

Спорт8 часа

ФФМ распишува конкурс за тренерски курсеви во различни нивоа за лиценци

Македонската фудбалска федерација во рамките на својот едукативен центар е во активна изработка на детален годишен план за курсеви за...

Магазин10 часа

Google Maps: искусете места на кои никогаш не сте биле

Google Maps често објавува нови функции со цел да ги направи корисниците повеќе заинтересирани за дигитални мапи. Еден од најновите...

Видео15 часа

Што може да преживее Apple Watch Ultra? ВИДЕО

Јутјуберот TechRax го стави првиот издржлив часовник на Apple – Watch Ultra – на неговиот екстремен тест за издржливост. Apple...

Магазин15 часа

Почнувајќи од следната година, Google ќе ве извести кога вашите податоци ќе се појават во резултатите од пребарувањето

Почнувајќи од следната година, Google ќе може да ве извести доколку вашите лични податоци, како што се телефонскиот број, адресата...

НАЈЧИТАНИ