На денешен ден
10 март – На денешен ден
1628.- Роден е италијанскиот лекар и ботаничар Марчело Малпиги, кој се смета за креатор на микроскопската анатомија. Тој измислил многу конвексна леќа – едноставен микроскоп кој се зголемува до 180 пати.
1772.- Роден е германскиот писател Фридрих фон Шлегел, еден од основачите на германскиот романтизам и еден од првите европски модернисти. Пишувал есеи, песни и приказни кои ги пропагираат идеите на романтичното движење. Во „Историјата на старата и новата книжевност“ тој даде еден од првите прегледи на целата светска литература.
1856.- Умре Јован Стерија Поповиќ, првиот српски комичар, „татко“ на српската драма и како министер за образование, еден од главните организатори на просветниот и културниот живот во возобновената Србија. Учествувал во основањето на првиот белградски театар (Театар на Џумрук), кој бил отворен во 1841 година со изведбата на неговата трагедија „Смртта на Стефан Дечански“. Неговите претстави се на театарските репертоари повеќе од 100 години („Лаги и паралакси“, „Покондирена Тиква“, „Кир-Јања“, „Родољупци“).
1872.- Умре италијанскиот револуционер Џузепе Мацини, главниот идеолог на италијанското национално движење во 19 век и еден од креаторите на современата италијанска држава.
1915.- Во Чикаго е одржано Првото југословенско народно собрание, со претставници на 486 различни емигрантски организации од САД и Канада. Тоа беше првата голема јавна манифестација во светот во корист на идејата за ослободување и обединување на јужнословенските народи во една држава.
1922.- Британските власти го уапсија Махатма Ганди, го обвинија за бунт и го осудија на шест години затвор.
1945.- Токио беше уништен во Втората светска војна со напад на 300 американски бомбардери Б-29. Околу 100.000 жители на јапонската престолнина загинаа, а околу милион останаа без покрив над главата.
1948.- Шефот на чехословачката дипломатија, Јан Гариге Масарик, син на првиот претседател на Чехословачка, Томаш Масарик, изврши самоубиство скокајќи од прозорецот на зградата на министерството во Прага.
1952.- Поранешниот кубански претседател Фулгенсио Батиста (Фулгенсио) ја собори кубанската влада, а потоа управуваше со земјата како диктатор до 1959 година, кога беше соборен од Фидел Кастро.
1959.- Во Ласа, главниот град на Тибет избувна бунт против кинеската власт. По неколкудневни улични борби, Кинезите го задушија бунтот, а Далај Лама побегна во Индија.
1968.- Најмалку 200 луѓе загинаа во траект што се преврте во пристаништето Велингтон, Нов Зеланд.
1969.- Џејмс Ерл Реј, обвинет за убиството на американскиот црнец лидер Мартин Лутер Кинг во април 1968 година, беше осуден на 99 години затвор.
1974.- Јапонскиот поручник Хиро Онаде им се предаде, по 29 години криење во џунглата, на филипинските власти, објаснувајќи дека „не добил наредба да се повлече и стави крај на војната меѓу САД и Јапонија“.
1975.- Северно виетнамските сили, во првата голема победа во Виетнамската војна, го зазедоа градот Буон Ма Туот. Оваа победа го означи почетокот на големата офанзива која доведе до заземање на Сајгон (Хо Ши Мин Сити) седум недели подоцна.
1976.- Во Титоград (Подгорица) е основана Црногорската академија на науките и уметностите (ЦАНУ). Прв претседател на CANU беше д-р Бранко Павиќевиќ, потпретседатели беа писателот Михаило Лалиќ и д-р Милорад Мијушковиќ.
1990.- Судот во Ирак го осуди на смрт британскиот новинар Фарзад Базофт поради шпионажа. И покрај бранот протести во странство и апелите до ирачките власти да му го поштедат животот, тој беше погубен на 15-ти март.
1993.- Сухарто по шести пат е избран за претседател на Индонезија.
1995.- Во експлозијата пред џамија во пакистанскиот град Карачи и пукањето на терорист кон луѓето кои трчаа да им помогнат на повредените загинаа 12 лица, меѓу кои пет деца, а 26 беа повредени.
1997.- Ватикан воспостави дипломатски односи со Либија.
2000.- Здружението на независни електронски медиуми (АНЕМ) протестираше до српските власти поради затворањето на независните радио и телевизиски станици во Србија, оценувајќи дека оваа акција на властите „зазема алармантни размери“.
2000.- Во Риека умре популарниот пејач Иво Робиќ, легенда на хрватската и југословенската музичка сцена.
2001.- САД ја условија економската помош на Сојузна Република Југославија со соработка со Меѓународниот трибунал за воени злосторства во Хаг, барајќи екстрадиција на обвинетите за воени злосторства, првенствено поранешниот претседател Слободан Милошевиќ и воениот командант на босанските Срби Ратко Младиќ, до 31 март. По апсењето на Слободан Милошевиќ на 1 април, САД одобриле 50 милиони долари помош за Југославија.
2002.- Како одмазда за смртта на 11 Израелци во самоубиствен бомбашки напад на арапските екстремисти во Ерусалим, израелските хеликоптери го уништија седиштето на палестинскиот лидер Јасер Арафат во Газа.
2004.- Либија потпиша протокол со кој и се дозволува на Меѓународната агенција за атомска енергија на ОН да ги прегледа нејзините капацитети за складирање нуклеарно оружје.
2005.- Умрел ирскиот комичар Дејв Ален, познат по своите скечеви изведени додека седел на столче од бар, со цигара во едната рака и чаша виски во другата рака.]
2008.- Коалициската влада на премиерот Воислав Коштуница поднесе оставка, отворајќи го патот за нови парламентарни избори во Србија. За составот на владата, која беше на власт девет месеци и 25 дена, се преговараше 125 дена.
2013.- Почина Лилијан Меј Дејвис, шведска принцеза и модел за модниот магазин „Вог“, запаметена по нејзината романса со принцот Бертил, со кој живееше 30 години пред круната да и одобри да се омажи за него.
2015.- Во судир на два хеликоптери во Аргентина загинаа 10 лица, меѓу кои и француски спортисти кои го снимаа реалното шоу „Dropped“ за првата програма на француската телевизија TF1. Меѓу жртвите се француските олимписки шампиони, пливачката Камил Мифат и боксерот Алексис Вастин, како и шампионката во едрење Флоренс Арто.
2019 година – Сите 157 патници и членови на екипажот загинаа во падот на Боинг 737 во Етиопија. Авионот превезувал патници од 35 земји, од кои некои летале на самитот на ОН за животна средина во Најроби.
2021 – Шишенце со вакцина против коронавирус што првпат беше инјектирано во САД на 14 декември 2020 година, стана дел од збирката предмети поврзани со епидемијата во Националниот музеј на американската историја во Вашингтон.
2023 – Кинескиот парламент едногласно му додели трет мандат на сегашниот претседател Кси Џинпинг.
На денешен ден
Времеплов: На денешен ден – 27 ноември
На денешен ден 27 ноември, важни историски настани кои се случиле во различни години и делови од светот. Еве краток преглед на клучните теми и значење на овие настани по хронолошки ред по векови:
19. век
1879
-
Францускиот парламент бил преместен од Версај во Париз.
1895
-
Алфред Нобел во Париз го напишал својот тестамент, оставајќи големо богатство за развој на науката, литературата и мирот. Нобеловата награда се доделува од 1901 година.
20. век
1910-1930
1912
-
Шпанија воспоставила протекторат над Мароко.
1919
-
Во Неџија, Бугарија по Првата светска војна потпишала договор со кој:
-
Добруџа ѝ припаднала на Романија,
-
Источна Тракија на Грција,
-
Струмица, Димитровград и Босилеград на Кралството СХС.
-
1926
-
Ахмед Бен Зогу во Тирана потпишал договор со Италија, ставајќи ја Албанија под италијански протекторат.
1930-1950
1940
-
Нацистичка Германија ја анектирала француската покраина Лорена.
-
Во Романија, профашистичката „Железна гарда“ убила над 60 соработници на кралот Карол II, меѓу кои и поранешниот премиер Николае Јорго.
1941
-
Последните италијански сили во тврдината Гондар (Етиопија) капитулирале пред Сојузниците, кои заробиле 23.000 војници.
1942
-
Француската флота во Тулон била потопена за да не падне во германски раце.
1945
-
Норвешка станала членка на Обединетите нации.
1950-1970
1953
-
Хусо Хоџиќ, учесник во НОБ, прогласен за народен херој.
1968
-
Југословенската армија и полиција ги потиснале албанските демонстрации во Косово, одржани на Денот на знамето, со барање покраината да добие статус на република.
1970-1990
1970
-
Во Манила, колумбиски сликар преправен во свештеник се обидел да го убие папата Павле VI.
1974
-
На Телевизија Белград била емитувана првата епизода од „Коцки, коцки, коцки“.
1978
-
Поранешниот надзорник Ден Вајт ги убил градоначалникот Џорџ Москоне и политичарот Харви Милк во Сан Франциско.
1983
-
Колумбиски Боинг 747 се урнал кај Мадрид; загинале 181 лице.
1989
-
Колумбиски Боинг 727 експлодирал во лет; загинале сите 107 патници и членови на екипажот.
1990
-
Џон Мејџор станал премиер на Велика Британија и лидер на Конзервативната партија.
1990-2000
1991
-
Советот за безбедност на ОН овластил распоредување на УНПРОФОР во поранешна Југославија.
-
Во Пном Пен толпа го нападнала лидерот на Црвените Кмери Кије Самфан, кој бил евакуиран во Бангкок.
1996
-
Поради протестите против изборни фалсификати, властите ги затвориле Радио Б92 и Радио Индекс; работата ја продолжиле на 5 декември.
-
Над 90 рудари загинале во експлозија на гас во јагленокоп во кинеската провинција Шанкси.
1997
-
Судири кај Србица и во селото Резница: убиени двајца полицајци и еден Албанец, четворица полицајци ранети.
21. век
2000
-
Норвешкиот крал Харолд го отворил Лердалскиот тунел, најдолг патен тунел во светот (16.900 м).
-
Агенцијата за СИДА на ОН објавила дека од почетокот на пандемијата починале над 21 милион луѓе.
2001
-
НАСА објавила откривање атмосфера на планета оддалечена 150 милиони светлосни години – прво директно откривање надвор од Сончевиот систем.
-
Официјално бил отворен каспискиот нафтоводен систем за транспорт до Новоросијск.
2004
-
Вселенскиот патријарх Вартоломеј I ги примил моштите на Свети Златоуст и Свети Григориј од папата Јован Павле II.
2005
-
Прва трансплантација на лице извршена во Амиен, Франција.
2006
-
Во Јасеновац бил отворен Образовен центар и Меморијален музеј со нова изложба за жртвите од логорот.
-
Канадскиот парламент го признал Квебек како „посебна нација во рамките на Канада“.
На денешен ден
Светот на денешен ден (20 ноември)
1531 – Капелскиот мировен договор ја утврдува конфесионалната поделба на Швајцарија.
1780 – Велика Британија објави војна на Холандија поради снабдувањето на американските бунтовници.
1818 – Симон Боливар ја прогласи независноста на Венецуела од Шпанија.
1873 – Обединување на Будим и Пешта во главниот град Будимпешта.
1903 – Демонстрации во Белград против режимот на кралот Александар Обреновиќ.
1910 – Франциско I. Мадеро повика на револуција и се прогласи за претседател на Мексико.
1917 – Украина беше прогласена за република.
1917 – Почеток на Битката кај Камбре во Првата светска војна.
1919 – Во Берлин нелегално започна првиот конгрес на младински организации и беше основана Комунистичката младинска интернационала.
1924 – Задушено курдското востание во Турција.
1962 – Кенеди ја укина американската блокада на Куба и формално ја заврши Кубанската ракетна криза.
1991 – Однесувањето на околу 260 луѓе од болницата во Вуковар до Овчара од страна на ЈНА.
1999 – Кина го лансира својот прв вселенски брод.
2003 – Експлозија на неколку бомби во Истанбул; уништен британскиот конзулат.
2003 – Уапсен Мајкл Џексон за наводна сексуална експлоатација на малолетници.
На денешен ден
Светот на денешен ден (18 ноември)
Среден век и големи откритија
-
1477 – Основан е рускиот град Екатеринбург.
-
1493 – Кристофер Колумбо за првпат го здогледува Порторико; следниот ден се истоварува и островот го нарекува Сан Хуан Батиста.
18. и 19. век
-
1739 – Со Белградскиот договор Отоманската империја го враќа Белград и териториите северно од Западна Морава.
-
1865 – Во Њујорк се објавува расказот на Марк Твен: „Прославената скокачка жаба од округот Калаверас“.
Почеток на 20. век
-
1903 – САД потпишуваат договор со Панама за неограничено користење на Панамскиот канал.
-
1905 – Принцот Чарлс од Данска станува крал на Норвешка под името Хакон VII.
-
1909 – САД испраќаат два воени брода во Никарагва по масакрот што го наредил диктаторот Хозе Сантос Зелаја.
-
1910 – Започнува Мексиканската селска револуција, предводена од Панчо Виља и Емилијано Сапата.
Првата светска војна и последици
-
1918 – Латвија прогласува независност.
-
1918 – Белгиската армија повторно влегува во Брисел по четиригодишна германска окупација.
1920-ти и 1930-ти
-
1926 – Џорџ Бернард Шо ги одбива парите од Нобеловата награда.
-
1928 – Во Њујорк е прикажан „Паробродот Вили“, првиот анимиран филм со Мики Маус.
-
1936 – Германија и Италија ја признаваат владата на Франциско Франко во Шпанија.
Втора светска војна и по неа
-
1941 – Прв судир меѓу четници и партизани во Хрватска, во Почитељ.
-
1943 – 440 авиони на британските Кралски воздухопловни сили го бомбардираат Берлин, со минимална штета.
-
1945 – На изборите во Бугарија победува комунистичкиот Отечествен фронт.
Втора половина на 20. век
-
1959 – Премиера на филмот „Бен-Хур“ во Њујорк.
-
1969 – „Аполо 12“ слетува на Месечината – второ успешно слетување на човечка мисија.
-
1971 – „Лед Цепелин“ го објавува својот безнасловен албум („Led Zeppelin IV“).
-
1978 – Масовното самоубиство во Џонстаун: 913 жртви.
-
1982 – Боксерот Дук Ку Ким умира по мечот со Реј Манчини, што предизвикува реформи во боксот.
-
1987 – Пожар во лондонската метро-станица Кингс Крос: 31 загинат.
-
1988 – Претседателот Реган потпишува закон со кој дилерите на дрога можат да бидат осудени на смрт.
-
1990 – Првите општи избори во СР Босна и Херцеговина.
Распадот на Југославија
-
1991 – ЈНА го освојува Вуковар.
-
1991 – Мате Бобан ја прогласува „Хрватска заедница Херцег-Босна“.
-
1991 – Македонското собрание го усвојува Уставот, прогласувајќи независност.
-
1993 – Јужноафриканските лидери го одобруваат уставот што го означува крајот на апартхејдот.
Кон крајот на векот
-
1996 – Пожар во тунелот под Ла Манш.
-
1998 – Алис Мекдермот ја добива Националната награда за книга за „Шармантниот Били“.
-
1999 – На самитот на ОБСЕ во Истанбул е усвоена Повелбата за европска безбедност.
21. век
-
2002 – Тимот на Ханс Бликс пристигнува во Ирак како ОН-инспектори за нуклеарно оружје.
-
2003 – Хашкиот трибунал го обвинува Милан Бабиќ за злосторства против човештвото; подоцна осуден на 13 години.
-
2003 – Последна седница на коалицијата ДОС во Белград.
-
2004 – Русија го ратификува Протоколот од Кјото.
-
2004 – Чешка укинува задолжителен воен рок и преминува на професионална армија.
-
2006 – Тони Блер признава дека интервенцијата во Ирак била грешка.
-
2006 – Поплави во авганистанската покраина Бадгис: 53 загинати.
-
Кичево17 часаКичевски „ЈКП Комуналец“ ги засука ракавите за почисто и поубаво Кичево во пресрет на новогодишните празници
-
Кичево2 денаОВР Кичево поднесе кривична за лице од скопско, најдена банкарска картичка употребил за купување на производи
-
Хороскоп1 денХороскоп за петок (28 ноември)
-
Lifestyle2 дена„Travelers Cycling Macedonia“ – Кичево ја лансира првата андроид мобилна апликација за велосипедизам во Македонија
-
Македонија2 денаБензините остануваат исто, додека Дизелот од ноќеска со нова намалена цена за литар
-
Македонија2 денаАМСМ: На патниот правец Отешево – Сирхан, поради одрон на патот, сообраќајот се одвива по една сообраќајна лента
-
Хороскоп8 часаХороскоп за сабота (29 ноември)
-
Култура20 часаДенес започнува Божиќниот пост кој трае 40 дена и завршува на денот кога се слави Христовото раѓање, Лесни и богоугодни пости!
